III SA/Wa 997/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." S.A. w P. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi "A." S.A. w P. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji określającej podatek od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 r. p o s t a n a w i a: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 22 listopada 2007 r. do Sądu wpłynął wniosek "A." S.A. w P. w likwidacji (dalej "skarżąca" lub "spółka") o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca złożyła wniosek na urzędowym formularzu PPPr. W jego uzasadnieniu wskazano, że spółka znajduje się w likwidacji od sierpnia 2003 roku, a w styczniu 2004 roku zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Spółka nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, jej likwidator od trzech lat nie pobiera wynagrodzenia za pracę, dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w pełni uzasadniony. Skarżąca nie posiada rachunków bankowych, nie sporządza bilansu ze względu na zawieszenie działalności, jej kapitał zakładowy wynosi 510.000 złotych. Wskazano też, że dokładny opis sytuacji skarżącej został przedstawiony we wniosku z dnia 28 maja 2007 roku. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, skarżąca załączyła kopie deklaracji CIT-2 za okres od września do grudnia 2007 roku, kopie deklaracji VAT–7 za miesiące od września do grudnia 2007 roku, kopie bilansu oraz rachunku zysków i strat oraz wyjaśniła, że kopie zeznania podatkowego za 2007 rok przedstawi po jego złożeniu w Urzędzie Skarbowym. Ponadto oświadczyła, że od 1 stycznia 2008 r. nie otrzymuje czynszu z tytułu najmu dwóch lokali użytkowych. Lokal znajdujący się na ulicy [...]. był wynajmowany do 31 grudnia 2007 roku i obecnie likwidator poszukuje dzierżawcy. Firma M. wynajmująca lokal przy ulicy [...]. od kilku miesięcy nie płaci zobowiązań, dlatego wypowiedziano jej umowę, natomiast drugi podmiot wynajmujący ten lokal zobowiązał się do regulowania zobowiązań i zaległości od drugiego kwartału 2008 roku. Skarżąca wyjaśniła, że wysokość czynszu, który płaci [...]j Spółdzielni Mieszkaniowej w P. nie uległa zmianie, a od 1 stycznia 2008 roku spółka nie ma możliwości regulowania czynszu dlatego zobowiązania będą się powiększać. Ponadto spółka nie jest w stanie wyegzekwować wierzytelności wobec Przedsiębiorstwa E. w P., ponieważ firma ta spłaca obecnie zaległości podatkowe. Możliwość egzekucji wierzytelności może pojawić się dopiero od drugiego kwartału 2008 roku. Ponadto w okresie od 1 stycznia do 5 lutego 2008 roku z powodu braku dochodu skarżąca nie regulowała zobowiązań względem dłużników. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a. Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmowę zwolnienia jej od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego, brak podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie można bowiem uznać, że spółka wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sytuacji, gdy posiada majątek w postaci dwóch lokali użytkowych, a w przedstawionych deklaracjach podatkowych dotyczących 2007 roku wykazywała dochód oraz podatek od towarów u usług z tytułu dostawy towarów, świadczenia usług. Nawet w przypadku rezygnacji najemcy z korzystania z lokalu – na co skarżąca wskazała w piśmie z 5 lutego 2008 roku, lokal ten nadal pozostaje potencjalnym źródłem przychodu, ponieważ może zostać ponownie wynajęty. Ponadto skarżąca nie udokumentowała, że lokal znajdujący się przy ulicy [...]. nie przynosi przychodów. Natomiast wynajmujący część lokalu przy ulicy [...]. zobowiązali się do uregulowania zaległego czynszu z tytułu korzystania z niego. Sytuacja finansowa skarżącej wypełnia natomiast przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ spółka wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z jej oświadczeń wynika, że od grudnia 2004 r. nie prowadzi aktywnie działalności gospodarczej, nie posiada środków finansowych, ciążą na niej zobowiązania. W związku z powyższym, zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ umożliwi jej to wniesienie środka odwoławczego od wydanego wyroku. Wskazać należy, iż wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 100 złotych. W związku z powyższym, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, § 3 i art. 246 § 2 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.