III SAB/Wa 1/11
WyrokWSA w Warszawie2011-04-13
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Alojzy Skrodzki, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawał w bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o zwrot odsetek od kwoty wpłaconej na rachunek sum depozytowych, pomimo wielokrotnego przedłużania terminu załatwienia sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawał w bezczynności, ponieważ wielokrotne przedłużanie terminu załatwienia wniosku o zwrot odsetek od kwoty wpłaconej na rachunek sum depozytowych, bez formalnego zawieszenia postępowania, naruszało zasady postępowania podatkowego i prawo strony do rozpoznania sprawy w ustawowym terminie. Sąd nie mógł nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia ani ukarania pracownika, ale zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie.Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. złożyła wniosek o zwrot odsetek od kwoty zabezpieczenia wpłaconej na rachunek depozytowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego wielokrotnie przedłużał termin rozpatrzenia wniosku, powołując się na skomplikowany charakter sprawy i trwające postępowanie kontrolne. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zwrot odsetek od złożonego depozytu, w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, oraz zasądził od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. na rzecz S. sp. z o.o. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie bezczynność organu 1) zobowiązuje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zwrot odsetek od złożonego depozytu, w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2) zasądza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
S. sp. z o.o. (Skarżąca), wnioskiem z dnia 2 czerwca 2010 r. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o zwrot odsetek od kwoty zabezpieczenia wpłaconego na rachunek sum depozytowych w 2009 r. w związku z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych. W podstawie wniosku wskazała art. 77 § 4 w związku z art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Wyjaśniła, iż w związku z uchyleniem decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. i niewydaniem w terminie 30 dni od uchylenia nowej decyzji, Spółce powinien przysługiwać zwrot nadpłaty powiększonej o należne odsetki za okres od 2009 r. do dnia zwrotu.
Do czasu złożenia ww. wniosku postępowanie miało następujący przebieg. W dniu 9 marca 2009 r. do [...] Urzędu Skarbowego w W. wpłynął wniosek Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. o wydanie decyzji w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej o zabezpieczeniu na majątku Spółki zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wydał decyzję z dnia [...] marca 2009 r. o zabezpieczeniu na majątku Spółki zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. w wysokości 1.724.090 zł oraz odsetki od tego zobowiązania w wysokości 449.273 zł.
Następnie, w dniu 23 marca 2009 r. wydał zarządzenie zabezpieczenia na kwotę 2.173.369 zł oraz złożył do Sądu Rejonowego dla W. w W. wniosek o wpis w księdze wieczystej, na podstawie którego w dnu 28 lipca 2009 r. dokonane wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej dla nieruchomości stanowiącej własność Spółki na sumę 2.173.679 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji z dnia 20 marca 2009 r. o zabezpieczeniu na majątku Spółki.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., po rozpatrzeniu wniosku wierzyciela, postanowieniem z dnia 23 czerwca 2009 r. przedłużył bezterminowo termin zabezpieczenia dokonanego na majątku Spółki na podstawie zarządzania zabezpieczenia z dnia 23 marca 2009 r.
W dniu 16 lipca 2009 r. do [...] Urzędu Skarbowego w W. wpłynęło pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 14 lipca 2009 r. w którym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. przychylił się do wniosku z dnia 10 lipca 2009 r. o zmianę sposobu zabezpieczenia zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. na zabezpieczenie w formie określonej w art. 33d § 2 pkt 6 lub pkt 7 Ordynacja podatkowa.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. w wysokości 6.845.517 zł.
W dniu 13 sierpnia 2009 r. Spółka dokonała wpłaty kwoty 2.246.000 zł na rachunek depozytowy organu.
Dyrektor Izby Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 23 kwietnia 2010 r. do organu wpłynął wniosek Spółki o niezwłoczny zwrot kwoty zabezpieczenia w wysokości 2.246.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od zaległości i nadpłat podatkowych, w związku z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r.
Naczelnik pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. o zajęcie stanowiska w sprawie złożenia wniosku o wydanie decyzji o zabezpieczeniu bądź stwierdzenie, że dokonanie zabezpieczenia przed ponownym rozpatrzeniem sprawy nie jest konieczne i należy zwrócić złożoną kwotę zabezpieczenia.
Następnie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu [...] maja 2010 r., na ponowny wniosek Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku Spółki zobowiązana podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. w kwocie 1.724.090 zł, odsetki od tego zobowiązania w wysokości 646.888 zł oraz wystawił zarządzenie zabezpieczenia na kwotę należności 2.370.978 zł.
Na podstawie ww. zarządzenia zabezpieczenia organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności na rachunku sum depozytowych.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., po rozpatrzeniu wniosku Spółki z dnia 28 kwietnia 2010 r. odmówił zwrotu kwoty zabezpieczenia w wysokości 2.246.000 zł.
Skarżąca, wnioskiem z dnia 2 czerwca 2010 r. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o zwrot odsetek od kwoty zabezpieczenia wpłaconego na rachunek sum depozytowych.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. pismem nr UKS1491/W3T/42/31/08 z dnia 29 lipca 2010 r. poinformował Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., że trwa postępowanie kontrolne dotyczące Spółki w czasie którego wypełniane są zalecenia Dyrektora Izby Skarbowej w W. zawarte w decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. w związku z powyższym przedłużenie zabezpieczenia jest zasadne.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wyznaczył nowy termin rozpatrzenia wniosku Spółki z dnia 2 czewrca 2010 r. do dnia 30 wrzesnia 2010 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy.
Następnie w dniu [...] sierpnia 2010 r., na wniosek wierzyciela postanowieniem nr [...] przedłużył termin zabezpieczenia dokonanego na majątku zobowiązanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 5 maja 2010 r. do dnia 30 marca 2011 r. Zażalenie na ww. postanowienie jest obecnie przedmiotem rozpatrywania przez Dyrektora Izby Skarbowej w W..
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. wyznaczył do dnia 30 marca 2011 r. nowy termin zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem Spółki z dnia 2 czerwca 2010 r. Jako podstawę przedłużenia terminu wskazał, skomplikowany charakter sprawy oraz prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbcwej w W. postępowane kontrolne dotyczące określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym osób prawnych za 2006 r .
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2010 r . utrzymał w nocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w sprawie zabezpieczenia na majątku Spółki zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osob prawnych za 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę, przed wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania.
Skarżąca w dniu 24 września 2010 r. wniosła ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku z dnia 2 czerwca 2010 r. o zwrot odsetek od kwoty wpłaconej na rachunek depozytowy organu. Powołała się na art. 141 § 1 pkt 1 oraz art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej, wnosząc o wyznaczenie organowi podatkowemu I instancji ostatecznego terminu załatwienia sprawy do dnia 10 październia 2010 r. oraz o wyjaśnienie przyczyn, dla których sprawa jest tak długo rozpatrywana.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu ponaglenia Skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., uznał za bezzasadne ponaglenie w zakresie niezakończenia w terminie wniosku o zwrot odsetek od kwoty zabezpieczenia wpłaconego przez Spółkę.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor stwierdził, że po wpływie do organu pierwszej instancji wniosku z dnia 2 czerwca 2010 r. organ skutecznie przedłużył przewidywany termin zakończenia postępowania przez wydanie w dniu [...] września 2010 r. postanowienia nr [...], w którym wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania do dnia 30 marca 2011 r.
Ponadto uznał, iż wniesione ponaglenie nie może zostać uznane za zasadne ze względu na brak podstaw do zastosowania art. 141 Ordynacji podatkowej. Termin zakończenia przedmiotowej sprawy bowiem jeszcze nie upłynął.
Organ wyjaśnił, iż rozliczenie wpłaty dokonanej w dniu 13 sierpnia 2009 r. przez Spółkę na rachunek sum depozytowych Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., w tym ustalenie odsetek będzie możliwe po zakończeniu przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. postępowania prowadzonego w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji o odmowie zwrotu nadpłaty przewidzianej w art. 77 § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz zobowiązanie do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwieniem sprawy w terminie.
Zdaniem Spółki, postępowanie wymiarowe w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. jest postępowaniem zupełnie odrębnym, które w żaden sposób nie wpływa na możliwość obliczenia przez organ kwoty należnej stronie nadpłaty a następnie dokonania jej zwrotu. Podniosła, iż kwota nadpłaty wynika wprost z przepisów prawa, w celu jej wypłaty nie jest konieczne przeprowadzanie jakiegokolwiek postępowania ani też wydawanie pozytywnej decyzji. Niezałatwienie sprawy w ustawowo określonym terminie, toczącym się postępowaniem wymiarowym nie znajduje żadnych podstaw prawnych.
Strona stwierdziła, iż dokonanie zwrotu nadpłaty jest czynnością o charakterze materialno-technicznym, dokonywaną przez organ z urzędu wobec spełnienia określonych przepisami przesłanek i nie wymaga uprzedniego przeprowadzania żadnego postępowania dowodowego.
Skarżąca wskazała, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego naruszył art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie.
Ponadto, zarzuciła Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego naruszenie zasad ogólnych postępowania, w szczególności zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz zasady szybkości postępowania (art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej).
W odpowiedzi na skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., uznał skargę za nieuzasadnioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Skarga okazała się zasadna.
Spór jaki zaistniał w niniejszej sprawie dotyczył tego czy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. pozostawał w bezczynności w sprawie nie rozpoznania wniosku o zwrot odsetek od kwoty wpłaconej przez Skarżącą w 2009 r. na rachunek sum depozytowych [...] Urzędu Skarbowego w W.. Taki był zakres żądania zawarty we wniosku z dnia 2 czerwca 2010 r.
W pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć, czy skarga wniesiona na bezczynność organu spełniała warunki formalne. W rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 52 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana "p.p.s.a"), zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Otóż takim środkiem zaskarżenia, który służy skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie jest środek w postaci ponaglenia z art.141 §1 Ordynacji podatkowej, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego (tak WSA w Łodzi w postanowieniu z dnia 16 maja 2006r. l SAB/Łd 1/06, niepubl., podobnie NSA w wyroku z 17 lutego 2000r. l SA/Łd 660/98 publ. OPP 2001 nr 1 s. 59).
Ordynacja podatkowa nie zakreśla terminu do złożenia ponaglenia. Zatem może być ono wniesione od momentu, w którym upłynął termin do złożenia sprawy. Natomiast termin ten wygasa z chwilą załatwienia sprawy przez organ. Ponaglenie będzie mogło zostać złożone już w momencie niedotrzymania przez organ terminu załatwienia sprawy uregulowanego w art.139 Ordynacji podatkowej (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska. M. Masternak, J. Orłowski - Ordynacja podatkowa, Komentarz, tom II str.108 wyd. Dom Organizatora, Toruń 2007).
W rozpoznawanej sprawie, co nie jest przez organ kwestionowane, strona złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. ponaglenie. Organ ten postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. uznał je za nieuzasadnione, co otworzyło dla skarżącej Spółki możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego.
Na gruncie art. 3 §2 pkt.8 P.p.s.a. przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowniej czynności.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu ( tak T. Woś, H. Krzysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2008, Wydanie 2, teza 76, s.97, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis).
Należy zgodzić się z wymienionymi komentatorami, że skarga na bezczynność
stanowi nie tylko środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej, ale i ważny element zapewniający prawidłową wykładnię przepisów materialnego prawa administracyjnego. Przy ocenie wystąpienia tzw. bezczynności organu administracji publicznej istotne znaczenie ma kwestia terminów przewidzianych na załatwienie sprawy. Ugruntowany jest bowiem pogląd, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona po upływnie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie będzie miał zastosowanie art.139 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.
Z kolei, w myśl art.140 §1 Ordynacji podatkowej, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stroną, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przy dokonaniu wykładni regulacji dotyczącej terminu załatwienia przez organ sprawy należy uwzględnić także treść zasady wynikającej z art. 125 Ordynacji podatkowej, przesłanek do zawieszenia postępowania z art.201 §1 Ordynacji podatkowej jak również art.184 Konstytucji Rzeczpospolitej.
Analiza wyżej wskazanych regulacji prowadzi do stwierdzenia, że spełnienie przez organ wymogu z art.140 §1 Ordynacji podatkowej, czyli zawiadomienie strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie nie wyklucza automatycznie istnienia bezczynność organu.
Obowiązek podania przyczyny niedotrzymania terminu jest elementem, który pozwala dokonać merytorycznej kontroli przyczyn niezałatwienia sprawy we właściwym terminie. Nie można przyjąć poglądu, że wyznaczenie przez organ w trybie art.140 §1 Ordynacji podatkowej terminu automatycznie, bez żadnych konsekwencji dla tego organu, stanowi dotrzymanie terminu z art.139 §3 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia wymaga to, że w art.140 §1 Ordynacji podatkowej, ustawodawca posłużył się pojęciem "nowy termin" a nie pojęciem "przedłużony termin". Oznacza to, że są to samodzielne terminy a nie jeden przedłużony termin. Ponadto z art.141 §1 Ordynacji podatkowej wynika, że ponaglenie przysługuje na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art.140. Ustawodawca w art.141 ustanowił dla strony prawo wniesienia ponaglenia w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Strona będzie podejmowała decyzję, czy ponaglenie wnosić natychmiast po upływie terminu określonego w art.139, czy też po upływie terminu wyznaczonego w trybie art. 140. Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie jest swoistym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym. Ponaglenie to przysługuje na czynność organu administracyjnego, która w tym przypadku będzie przybierała postać swoistego milczenia administracji (tak. R. Hauser w Komentarzu do Ordynacji podatkowej opracowanego przez S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Lexis- Nexis, Warszawa 2009, Wydanie 5, teza 1, str. 612). Inna interpretacja prowadziłaby do stwierdzenia, że żadnego znaczenia prawnego nie ma zasada szybkości postępowania z art.125 Ordynacji podatkowej oraz regulacja z art.139 §4 Ordynacji podatkowej.
Ponadto, ustawodawca do szczególnych przypadków, które uniemożliwiają załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki przewidział zawieszenie postępowania. Zatem, gdy nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania lub okoliczności z art.139 §4 Ordynacji podatkowej, organ powinien sprawę rozpoznać w terminie wynikającym z art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, a w szczególnej sytuacji w nowym terminie lub terminach wskazanym w art.140 Ordynacji podatkowej. Ponadto zauważyć należy, że np. wielokrotne przedłużanie terminu, w sytuacji gdyby przyjąć pogląd, że nie podlega ono merytorycznej kontroli, prowadziłoby do sytuacji, w której strona nie miałaby możliwości ochrony przed sądem swoich praw, co byłoby sprzeczne a art.45, art.77 ust.2 i art.184 Konstytucji RP.
Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego przez organ aktu, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie wydane zostało orzeczenie lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności.
Należy także podkreślić, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd orzeka (jest to wyjątek), biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy, istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy ( J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lewis Nexis, Warszawa 2004, s. 196).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W.. w niniejszej sprawie pozostaje w bezczynności.
Do chwili rozpoznania złożonej w niniejszej sprawie skargi na bezczynność organ odwoławczy dwukrotnie zawiadamiał skarżącą o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, wskazując jednocześnie przyczyny zwłoki i nowy termin do jej załatwienia. Przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy mają istotne znaczenie przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność.
W zawiadomieniu z 30 lipca 2010r. organ odwoławczy jako przyczynę zwłoki podał skomplikowany charakter sprawy wskazując nowy termin załatwienia sprawy do 30 września 2010 r.
Z kolei, w zawiadomieniu z 29 września 2010 r. jako przyczynę zwłoki wskazano złożony charakter sprawy wymagający jej dalszej analizy oraz prowadzenie postępowania kontrolnego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. Ponadto organ poinformował, iż rozliczenie dokonanej wpłaty na konto sum depozytowych oraz ustalenie odsetek możliwe będzie po zakończeniu w/w postępowania prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W.. Nowy termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień 30 marca 2011 r. Z kolei na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł, że postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r. postępowanie zostało przedłużone do 30 września 2011 r. zatem czas wynikający z art.139 §1 Ordynacji podatkowej dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy został przekroczony o ponad siedem miesięcy.
Odnosząc się do przyczyn wyznaczania przez organ kolejnego terminu załatwienia sprawy odwołujących się do skomplikowanego charakteru sprawy oraz prowadzonego postępowania kontrolnego przez Dyrektora UKS w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r., należy stwierdzić, iż nie są one uzasadnione. Po pierwsze sprawa w przedmiocie zwrotu odsetek od sum depozytowych nie jest sprawą skomplikowaną pod względem ani procesowym ani też pod względem prawa materialnego. Skoro wpłynął wniosek o wypłatę ww. odsetek, to na dzień złożenia wniosku należało ustalić w oparciu stan faktyczny i przepisy prawa materialnego, czy takie uprawnienie stronie przysługuje czy też nie, i w konsekwencji wydać stosowne rozstrzygnięcie. Z kolei, jeżeli organ uważał, że nie można było załatwić wniosku, ponieważ uzależniał wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu odsetek od sum depozytowych od zakończenia postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego od osób prawnych za 2006 r., to w takiej sytuacji powinien zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu odsetek, czego nie uczynił.
Mając powyższe na uwadze, w przedstawionej powyżej sytuacji nie może chronić Naczelnika Urzędu Skarbowego wielokrotne wyznaczanie przez niego nowych terminów dla załatwienia sprawy, nawet jeżeli przed upływem każdego z nich zawiadamiał skarżącą o ich przedłużeniu.
Za chybione należało uznać żądanie skarżącej odnośnie zobowiązania organu przez Sąd do wydania decyzji o odmowie zwrotu nadpłaty i ukarania pracownika. Jak słusznie organ zauważył w odpowiedzi na skargę, iż art. 149 p.p.s.a. wyznacza granice przedmiotowe sprawy ze skargi na bezczynność organu przesądzając, że Sąd nie może nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia ani też zobowiązać organ do ukarania pracownika.
Zważywszy na powyższe Sąd, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art.149 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło