III SAB/Wa 12/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Kurasz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. i 2016 r. postanawia: zawiesić postępowanie. K. K. (dalej "Skarżąca") pismem z 3 marca 2017 r. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. i 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że Skarżąca pismem z 30 maja 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2015 r. i 2016 r. Skarga ta została rozpoznana wyrokiem z 17 listopada 2016 r., sygn. akt III SAB/43/16, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organ do zakończenia kontroli w ciągu miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowanie miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, organ wniósł skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazać należy, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w tym przepisie pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 302 i n.). Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05). Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. Zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, co nie oznacza jego dowolności w tym zakresie. Analizując celowość zawieszenia postępowania, sąd winien wziąć pod uwagę wystąpienie w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się postępowaniu. Możliwość zainicjowania tego rodzaju nadzwyczajnego postępowania nie może być jednak traktowana jako samoistna negatywna przesłanka fakultatywnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego przemawiają za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez sąd drugiej instancji innej sprawy dotyczącej tego samego podatnika dotyczącej tych samych zagadnień. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że Sąd ustalił, iż przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie, Skarżąca pismem z 30 maja 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2015 r. i 2016 r., tj. w zakresie częściowo pokrywającym się z zakresem niniejszej skargi. Skargą ta dotyczyła bowiem przewlekłego prowadzenie postępowania kontrolnego w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za październik, listopad, i grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r., podczas gdy skarga złożona w niniejszej sprawie dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowanie w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za luty, marzec, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r. Skarga złożona chronologicznie wcześniej została już rozstrzygnięta wyrokiem z 17 listopada 2016 r., sygn. akt III SAB/43/16, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organ do zakończenia kontroli w ciągu miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowanie miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Wydanie przedmiotowego wyroku nie oznacza jednak, że sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta, gdyż organ, nie zgadzając się z wydanym orzeczeniem, wniósł skargę kasacyjną, która do dnia wydania niniejszego postanowienia nie została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji powyższego należy uznać, że toczy się wszczęte wcześniej niż w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące okresu objętego skargą złożoną w niniejszej sprawie. Jednocześnie przedmioty tych postępowań są ze sobą ściśle powiązane, gdyż postępowanie kontrolne w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług poprzedza postępowanie w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a zatem w sprawach tych należy dążyć do zachowania stanu spójności orzecznictwa. W związku z powyższym Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka z art. 125 § 1 p.p.s.a., gdyż ostateczny wynik postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej przewlekłości postępowania kontrolnego za okres częściowo pokrywający się z zakresem, którego dotyczy niniejsza sprawa, wpływa na tok postępowania w sprawie zainicjowanej skargą z 3 marca 2017 r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie zainicjowanej skargą kasacyjną od wyroku z 17 listopada 2016 r. w sprawie III SAB/43/16.