III SAB/Wa 13/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanowił: - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - A. S.- Skarżący w niniejszej sprawie, na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną otrzymującą zasiłek w wysokości około 620 zł. Nie posiada oszczędności. Po śmierci byłej żony jest samotnie wychowuje dwoje uczących się dzieci. Syn studiuje w N. a córka uczy się w B. i korzysta z mieszkania u obecnej żony. Wskazał, że ponosi opłaty za mieszkanie i czynsz w wysokości 500 zł miesięcznie. Podkreślił, że na wszystko brakuje pieniędzy, a zobowiązania reguluje z opóźnieniem. Wnioskodawca wyjaśnił, że dzieciom przyznano do sierpnia 2010 r. rentę rodzinną w wysokości 400 zł miesięcznie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, iż obecna żona prowadzi odrębne gospodarstwo domowe oraz pozostają w rozdzielności majątkowej. Podał także, że jest współwłaścicielem prawa do mieszkania o powierzchni 65m². Nie posiada majątku ruchomego, ani przedmiotów wartościowych. Skarżący oświadczył również, że opiekuje się chorą żoną i jej matką oraz najmłodszą córką. Ponadto podjęte bezpłatne studia nie sprzyjają staraniom o pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wypełnił przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił, iż poniesienie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe. Wskazać przy tym należy, że skarżący nie ma możliwości uiszczenia stosownej opłaty sądowej – opłaty kancelaryjnej, która na tym etapie postępowania jest jedynym, wymaganym kosztem sądowym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego wynika, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości – mieszkania o wielkości 65 m². Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, wychowującą trójkę dzieci. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych lub przedmiotów wartościowych. Otrzymuje tylko zasiłek w wysokości około 620 zł oraz nie posiada oszczędności. Zatem sytuacja majątkowa świadczy o trudnościach finansowych uniemożliwiających poniesienie kosztów niezbędnych do prowadzenia postępowania. W świetle powyższego zasadnym było przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie z kosztów sądowych. Sąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 260 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.