III SAB/Wa 14/13

Dnia 9 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie prawidłowego doręczenia decyzji postanawia odrzucić skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] grudnia 2012 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. i określił R. Z. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. od dochodu z tytułu objęcia udziałów w spółce mającej osobowość prawną w zamian za wkład niepieniężny w wysokości 161.381,00 zł. Organ w dniu 12 grudnia 2012 r. podjął próbę doręczenia Skarżącemu powyższej decyzji w miejscu jego zamieszkania. Z uwagi na niemożliwość jej doręczenia, na furtce prowadzącej do posesji naklejono informację o pozostawieniu korespondencji w Urzędzie W., jednocześnie składając ją na okres 14 dni. Z uwagi na niepodjęcie powyższej korespondencji, w dniu 20 grudnia 2012 r. pozostawiono powtórne zawiadomienie na drzwiach wejściowych budynku mieszkalnego o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie W.. Z powodu nieodebrania ww. decyzji pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 12 i 20 grudnia 2012 r. organ uznał ją za doręczoną w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej: "O.p.") z dniem 27 grudnia 2012 r. Skarżący w dniu 14 stycznia 2013 r. złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na próbie doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. poprzez pozostawienie zawiadomienia o przesyłce na ogrodzeniu posesji Skarżącego pomimo złych warunków pogodowych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. pismem z dnia 15 lutego 2013 r. wskazał, że Skarżącemu nie przysługuje wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące czynności związanej z doręczeniem decyzji. Stanowisko swoje podtrzymał także w piśmie z dnia 22 marca 2013 r. skierowanym do Strony w związku z jego prośbą o potwierdzenie stanowiska zawartego w piśmie z dnia 15 lutego 2013 r. Pismem z dnia 4 marca 2013 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. w zakresie prawidłowego doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie przysługuje Skarżącemu odnośnie technicznej czynności jaką jest doręczenie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Formy działań administracji publicznej określa art. 3 § 2 P.p.s.a. Powołane przepisy wyznaczają granice właściwości sądów administracyjnych i zakres ich kompetencji judykacyjnej. Zakres kompetencji judykacyjnej, a zatem zakres stosowania środków określonych w ustawie P.p.s.a., jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Sądy administracyjne mogą rozważać zastosowanie lub odmowę zastosowania wobec działalności administracji publicznej określonych ustawą środków tylko w zakresie objętym właściwością sądów. Zastosowanie bowiem danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58 § 1 P.p.s.a, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W sprawach nieobjętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznie dopuszczalnym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (por. glosa B. Adamiak do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. OSK 547/04, publ. OSP nr 5 z 2006 r.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, czyli w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest jednak określony akt lub czynność, lecz niepodejmowanie przez organ administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (patrz: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2004, str. 27-28). Takie założenie koresponduje z treścią art. 149 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd może więc uwzględnić skargę na bezczynność organu wyłącznie wówczas, gdy organ ten pozostaje w zwłoce mimo, iż miał obowiązek podjąć działanie we wskazanej formie i w określonym przez prawo terminie. Czynność doręczenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a P.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ten ostatni przepis odnosi się bowiem do działań materialno - technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia zaś nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Doręczenia nie można przy tym utożsamiać z wydaniem decyzji. Chwilą wydania decyzji jest bowiem data jej sporządzenia, co następuje w momencie złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej (będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej). Doręczenie ma natomiast na celu zakomunikowanie stronie zawartego w decyzji rozstrzygnięcia. Jest czynnością procesową polegającą jedynie na przekazaniu stronie wydanego już w sprawie rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. II OSK 714/2005, oraz postanowienia z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 438/08 i z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 418/11). Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie jest natomiast bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi, o jakiej mowa w tym przepisie. Sąd uwzględniając skargę w oparciu o art. 149 P.p.s.a,. może zobowiązać organ jedynie do wydania decyzji we wskazanym znaczeniu. Przedmiotem takiego wyroku nie może być natomiast samo doręczenie czy niedoręczenie decyzji. Uwzględniając fakt, że Sąd administracyjny ma obowiązek badania dopuszczalności skargi z urzędu na każdym etapie rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga - jako niedopuszczalna - podlegała na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odrzuceniu.