III SAB/Wa 17/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Prezydenta m. W. w przedmiocie wniosku o uchylenie decyzji wydanych w przedmiocie podatku leśnego oraz podatku od nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta m. W.do rozpatrzenia wniosku skarżącego W. K. z dnia [...] października 2003 r. o uchylenie decyzji wydanych w przedmiocie podatku leśnego i od nieruchomości z dnia [...] października 2002 r. o numerach: [...],[...], [...], w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami spawy, 2. zasądza od Prezydenta m. W. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt rozpoznawanej sprawy, nadesłanych przez Prezydenta m. W. wynika, że Burmistrz Gminy W. wydał w dniu [...] października 2002 r. trzy decyzje adresowane do W. K. Pierwszym ze wskazanych rozstrzygnięć o numerze [...] uchylił, działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z póź. zm.) - dalej Ordynacja podatkowa, trzy wydane przez siebie decyzje: z dnia [...] maja 2000 r., z dnia [...] lutego 2001 r. oraz dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie wymiaru podatku leśnego za 2000, 2001 i 2002 rok. Decyzją o numerze [...] Burmistrz Gminy W., działając na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, zmienił wymiar podatku od nieruchomości położonej w W. przy ul. O. za lata 1998-2001 i przypisał za poszczególne lata dodatkowo kwotę łącznie 7.743,60 zł. Ostatnią z wymienionych decyzji z dnia [...] października 2002 r., o numerze [...], Burmistrz Gminy W, działając na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, zmienił wymiar podatku od powyższej nieruchomości za 2002 rok, podwyższając go o kwotę 3.189,10 złotych. Decyzje te doręczono Skarżącemu W.K. w dniu 30 października 2002 roku, wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Pismami z dnia 14 listopada 2002 r., wniesionymi dzień później, Skarżący odwołał się od powyższych decyzji. Trzema postanowieniami z dnia [...] stycznia 2003 roku o numerach [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań. W uzasadnieniach postanowień wskazano, iż termin do wniesienia odwołań od decyzji z dnia [...] października 2002 r. upłynął w dniu 13 listopada 2002 roku, zaś Skarżący swoje odwołania złożył 2 dni później. W dniu 17 października 2003 r. Skarżący złożył w kancelarii Urzędu W. dla Dzielnicy W., cztery pisma datowane 16 października 2002 r., skierowane do Prezydenta m. W., w których wniósł o: - stwierdzenie nieważności "decyzji podatkowych dotyczących campingu W. położonego w W. przy ul. O." na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 4 Ordynacji podatkowej; - uchylenie "ostatecznych decyzji podatkowych dotyczących campingu W. położonego w W. przy ul. O." na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej; - przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od "decyzji podatkowych dotyczących campingu W. położonego w W. przy ul. O."; - wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości campingu W. położonego w W. przy ul. O. na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie w treści powyższych pism, Skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 246 § 1 i art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia 21 października 2003 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków wniosków. W ocenie organu, w pismach tych brak było wskazania dat, numerów i przedmiotów decyzji, których one dotyczą. Przesyłka zawierająca wezwanie została zwrócona przez Pocztę Polską po nieudanej próbie doręczenia i złożeniu w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni, a następnie pozostawiona w aktach sprawy. Pismem z dnia 20 listopada 2003 r. Prezydent W. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., wnioski Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz o stwierdzenie nieważności i wstrzymanie wykonania decyzji. W treści pisma przewodniego poinformował, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości został przekazany do załatwienia przez Urząd W. Odnośnie wniosku o uchylenie ww. decyzji organ stwierdził, iż wniosek ten nie może zostać rozpatrzony gdyż decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. odmawiająca umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 oraz decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, w związku ze złożonym odwołaniem nie stały się jeszcze ostateczne. Wskazał, że na podstawie wniosku trudno stwierdzić o uchylenie której z decyzji ostatecznych wnosi podatnik oraz, że zgodnie z art. 253b ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 253 i 253a tej ustawy, nie stosuje się do decyzji ustalającej oraz określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Powyższe pismo doręczono do wiadomości Skarżącemu W. K. Pismem z dnia 24 listopada 2003 r., wniesionym do Urzędu W. dla Dzielnicy W. Skarżący poinformował, że jego wnioski dotyczą decyzji o numerach: [...] oraz, dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości obiektów campingu położonego w W. przy ul. O. Ponieważ na to pismo nie było żadnej reakcji ze strony organu, pismem z dnia 27 listopada 2006 r. W.K. zwrócił się do Prezydenta m. W. o niezwłoczne rozpatrzenie jego wniosków z dnia 16 października 2003 r. Na bezczynność organu wskazał również w piśmie z dnia 5 maja 2007 r. zatytułowanym "odwołanie-skarga", wniesionym w dniu 9 maja 2007 r., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. za pośrednictwem Prezydenta m. W., w którym zaskarżył bezczynność Prezydenta m. W. polegającą na nie rozpatrzeniu wniosków o stwierdzenie nieważności, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uchylenie i wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1998-2002. Pismem z dnia 5 lutego 2008 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. W, i – jak określił – rażące lekceważenie prawa polegające na uporczywym nie rozpatrywaniu złożonych przez niego wniosków o uchylenie decyzji ostatecznej i wznowienie postępowania w sprawie. W tym samym piśmie, zaskarżył bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W, w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności oraz przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowania prowadzone z pominięciem rozpoznania powyższych wniosków jest bezsensowne i pozorne. W odpowiedzi na powyższą skargę, pełnomocnik Prezydenta m. W. wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), a w wypadku nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalanie. W uzasadnieniu powyższych wniosków wskazał, iż skarga na bezczynność Prezydenta m. W. wniesiona została bez ponaglenia przewidzianego przepisem art. 141 Ordynacji podatkowej, jak również bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa w oparciu o art. 52 § 4 p.p.s.a., co powoduje konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy. Pełnomocnik organu wskazał również, iż skorzystanie przez Skarżącego z nadzwyczajnego trybu przewidzianego w art. 253 Ordynacji podatkowej skutkuje niedopuszczalnością wniesienia skargi na tę samą decyzję. W uzasadnieniu wniosku o oddalenia skargi zarzucił Skarżącemu sformułowanie jej zarzutów w sposób ogólnikowy. Wskazał, iż do rozpoznania wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz o stwierdzenie nieważności właściwe jest Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W., które dotychczas nie wydało orzeczeń w tej sprawie. Przyznał, iż wniosek Skarżącego o uchylenie decyzji i wniosek o wznowienie postępowania nie zostały dotychczas rozpatrzone przez Prezydenta m. W. W ocenie pełnomocnika organu, wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2002 r. nie mógł być rozpoznany ponieważ decyzje te nie stały się ostateczne wobec złożenia przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał również na niemożliwość łączenie tego trybu weryfikacji decyzji ostatecznych z postępowaniami w sprawie stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania oraz na fakt, iż z mocy art. 253b Ordynacji podatkowej, przepisów art. 253 i 253a tej ustawy, nie stosuje się do decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W dalszej części odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu wyjaśnił, że rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania nie może nastąpić przed rozpoznaniem, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wniosku o stwierdzenie ich nieważności oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponownie wskazał, że wobec złożenia przez Skarżącego, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, decyzje z [...] października 2002 r. nie mają ostatecznego charakteru, a tylko co do takich decyzji może dojść do wznowienia postępowania. Skargi W. K. dotyczące bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu wniosków o stwierdzenie nieważności oraz przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostały zarejestrowane w tut. Sądzie pod sygnaturami akt III SAB/Wa 22 i 23/08. Wobec rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2008 r., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji z dnia [...] października 2002 r. postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o sygn. akt III SAB/Wa 23/08 zostało umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, iż w niniejszej sprawie Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta m. W. sprawie nierozstrzygnięcia jego czterech wniosków z dnia 16 października 2003 r. skierowanych do Prezydenta m. W., w których wnosił o: - stwierdzenie nieważności "decyzji podatkowych dotyczących campingu W. położonego w W. przy ul. O." na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 4 Ordynacji podatkowej; - uchylenie "ostatecznych decyzji podatkowych dotyczących campingu W. położonego w W. przy ul. O." na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej; - przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od "decyzji podatkowych dotyczących campingu W. położonego w W. przy ul. O."; - wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości campingu W. położonego w W. przy ul. O. na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Wskazać należy, że Prezydent m. W. właściwy jest do rozpatrzenia wniosku o uchylenie i wniosku o wznowienie postępowania. Rozpatrzenie dwóch pozostałych wniosków należy do kompetencji organu odwoławczego tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy wskazać należy, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Skarżący w trybie art. 141 § 1 ustawy Ordynacji podatkowej wniósł w dniu 27 listopada 2006 r., do Prezydenta W., ponaglenie zarzucając, że wnioski nie zostały rozpatrzone. Wobec braku jakiejkolwiek reakcji na to pismo ze strony organu, Skarżący pismem z dnia 5 maja 2007 r. zatytułowanym (odwołanie – skarga) skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., skarży bezczynność Prezydenta m. W. Pismo to pozostało również bez reakcji organu, podczas gdy organ odwoławczy winien wydać stosowne postanowienie w przedmiocie uznania tego ponaglenia za uzasadnione bądź nie. Art. 141 Ordynacji podatkowej nie określa terminu, w którym ponaglenie miałoby być załatwione. Skoro jest brak takiej szczególnej regulacji należy przyjąć, że termin załatwienia ponaglenia wynika z przepisów ogólnych. Stąd też, zdaniem Sadu, zastosowanie będzie miał przepis art. 139 Ordynacji podatkowej, a w szczególności jego § 2 , zgodnie z którym ponaglenie należy załatwić niezwłocznie. Pojęcie "niezwłocznego" załatwienia sprawy posługuje się kryterium nieostrym. Stąd też wymaga ono wykładni na użytek każdego indywidualnego przypadku. W doktrynie zwraca się uwagę na fakt, iż obejmuje ono "załatwienie sprawy od ręki, na poczekaniu, ale też w dniu następnym lub najbliższym, byle byłoby to dokonane w czasie najkrótszym dla sprawy danego rodzaju bez nieuzasadnionych opóźnień" (por.: J. Borkowski [w:] "Ordynacja ...", op. cit., str. 517). Innymi słowy niezwłocznie oznacza tyle co bez nieuzasadnionej zwłoki. Niezależnie jednak od tego jak owo pojęcie będziemy rozumieć, zwrócić trzeba uwagę na fakt, iż przywołany wyżej przepis zestawiony z regulacjami art. 141 Ordynacji podatkowej oraz art. 52 § 1 popsa wymaga aby wnoszący skargę odczekał z wniesieniem skargi do sądu do czasu załatwienia ponaglenia. W rozpatrywanej sprawie Skarżący odczekał z wniesieniem skargi na bezczynność do Sądu, blisko 4 lata. Ponaglenie winno być załatwione, stosownie do art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej, niezwłocznie nie później jednak niż w terminie 30 dni od daty jego wniesienia. Przewidziany art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej szczególny środek zaskarżenia per analogiam można i należy traktować za wezwanie do naruszenia prawa, jakim jest bezczynność w związku z czym, zwlekanie z jego rozpoznaniem skutkuje powstaniem prawa do wniesienia skargi przed Sąd administracyjny w terminie i na zasadach określonych przepisem art. 53 § 2 p.p.s.a. Uznać więc należy, iż Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, w rozumieniu przepisu art. 52 p.p.s.a. Na podkreślenie zasługuje także to, iż Skarżący dochował właściwego trybu wniesienia skargi na bezczynność przysyłając ją do Sądu za pośrednictwem organu, którego bezczynność była przedmiotem skargi. W świetle powyższego Sąd uznał, iż stanowisko pełnomocnika Prezydenta m. W., o odrzucenie skargi ze względu na niewyczerpanie przysługujących stronie środków zaskarżenia było nieuzasadnione. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd doszedł do wniosku, iż organ podatkowy właściwy w zakresie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawach decyzji wydanych w przedmiocie podatku leśnego oraz podatku od nieruchomości oraz wniosku o uchylenie ww. powołanych decyzji pozostawał w bezczynności. Organy podatkowe, realizując normy prawne wynikające z art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Organy te mają także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie, oznaczało to obowiązek podjęcia działań zmierzających do rozpatrzenia wniosków Skarżącego. Z przepisu art.139 § 1 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Stwierdzić zatem należy, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, Prezydent m. W. od dnia 16 października 2003 r. do dnia wydania przez Sąd wyroku nie rozstrzygnął złożonego w tym dniu wniosku o wznowienie postępowania i wniosku o uchylenie decyzji wydanych w przedmiocie podatku leśnego i podatku od nieruchomości. Nie stosując się do postanowień art. 140 Ordynacji podatkowej Prezydent m. W. nie zawiadomił Skarżącego o przyczynie niedotrzymania terminu rozstrzygnięcia wniosku, nie wskazał też nowego terminu załatwienia sprawy. Trzeba pamiętać, że zgodnie z brzmieniem § 2 tegoż artykułu, obowiązek zawiadomienia strony i podania przyczyny niedotrzymania terminu, ciąży na organie podatkowym także wówczas, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Tak więc wyjaśnienia pełnomocnika Prezydenta m. W., że wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2002 r. nie mógł być rozpoznany ponieważ decyzje te nie stały się ostateczne wobec złożenia przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz, że rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania nie może nastąpić przed rozpoznaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosku o stwierdzenie ich nieważności oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Sąd wskazuje również na fakt, że przesłane akta administracyjne są nieponumerowane i nieuporządkowane co świadczy zarówno o bałaganie jak i brakach techniczno organizacyjnych panujących w Urzędzie Prezydenta m. W. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził na rzecz Skarżącego od Prezydenta m. W. zwrot kosztów postępowania sądowego.