III SAB/Wa 20/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Monika Barszcz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K.K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie rozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika organu podatkowego postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Skarżący – K.K. wniósł skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie wniosku złożonego przez M. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wyłączenie pracownika organu podatkowego – eksperta Skarbowego M.C. od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych M. sp. z o.o. oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego w toku kontroli podatkowej prowadzonej ww. Spółce w zakresie rozliczeń w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. Na podstawie zarządzenia z dnia 10 września 2019 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynika, że jest on uprawniony do reprezentowania M. sp. z o.o. z siedzibą w W. przed sądami administracyjnymi, w tym Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący w piśmie z dnia 29 września 2019 r. wskazał, że złożył skargę w imieniu własnym, a nie w imieniu M. sp. z o.o. Podał, że posiada niezależną legitymację skargową, co potwierdza fakt iż postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. został dopuszczony do udziału w toczącym się wobec ww. Spółki postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r., ze względu na fakt, iż w przedmiotowym okresie był prezesem zarządu spółki M. sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do § 2 powołanej wyżej jednostki redakcyjnej, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Powołana regulacja prawna stanowi, że tylko dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi. Pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony obiektywnego porządku prawnego. Legitymacja do złożenia skargi oparta została o kryterium interesu prawnego, co oznacza, że skargę może wnieść, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Innymi słowy, postępowanie sądowoadministracyjne może być wszczęte na żądanie uprawnionego podmiotu, posiadającego własny, konkretny interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu, oparty na normach prawa administracyjnego materialnego, z których można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Przy czym stwierdzić należy, że interes prawny, jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, w ramach którego zaskarżony akt został wydany. Powyższe oznacza zatem, że interes prawny będzie posiadała każda osoba, której uprawnień lub obowiązków dotyczyć będzie bezpośrednio zaskarżana decyzja. Jeżeli jednak zaskarżana decyzja jedynie pośrednio związana będzie z prawami i obowiązkami skarżącego, to będzie on posiadać, co najwyżej, interes faktyczny we wniesieniu skargi. Posiadanie zaś interesu faktycznego nie uprawnia do złożenia skargi w rozumieniu art. 50 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Skarżący stoi na stanowisku, iż posiada legitymację skargową w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż jest byłym prezesem zarządu M. sp. z o.o., która złożyła w toku kontroli podatkowej wniosek o wyłączenie pracownika organu podatkowego. Powyższe zaś w jego ocenie znajduje potwierdzenie w postanowieniu organu z [...] sierpnia 2018 r., którym dopuszczono go do udziału w charakterze Strony w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r., z uwagi na fakt, iż pozostawał w ww. okresie prezesem zarządu ww. Spółki. W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że Skarżący jako były prezes zarządu ww. Spółki nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika organu, który został złożony przez Spółkę. Ewentualny interes skarżącego w analizowanej sprawie jest tylko interesem faktycznym, który nie tworzy legitymacji procesowej i nie pozwala na badanie przez Sąd czy doszło do bezczynności organu w zakresie wniosku o wyłączenie pracownika organu złożonego przez inny podmiot – M. sp. z o.o. w toku kontroli podatkowej prowadzonej w stosunku do tej Spółki, a nie samego Skarżącego. Ww. wniosek nie oddziałuje bowiem bezpośrednio na prawa i obowiązki Skarżącego. Sąd zauważa ponadto, że Skarżący, jako osoba trzecia (taką osobą w rozumieniu art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 800ze zm.] jest były członek zarządu), nie posiada interesu prawnego w złożeniu skargi. Wynika to z faktu, że wyniki kontroli podatkowej, nawet w przypadku gdy skutkują wszczęciem postępowania podatkowego i wydaniem decyzji określającej lub ustalającej zobowiązanie podatkowe podatnika nie wywierają automatycznie żadnych skutków w sferze praw i obowiązków osoby trzeciej. Osoba trzecia nie jest zobowiązana do zapłaty wymierzonych podatków, ani też nie jest uprawniona do otrzymania ewentualnej nadpłaty w podatkach. Dopiero odrębne postępowanie, w którym zostaną stwierdzone przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika, może spowodować zobowiązanie tejże osoby trzeciej do poniesienia odpowiedzialności za określone decyzją podatkową zobowiązania. Natomiast wykazanie w toku postępowania wymiarowego (podatkowego) braku istnienia zaległości podatkowej lub wykazanie, że zaległość ta jest mniejsza, jest jedynie pośrednią drogą obrony osoby trzeciej przed przeniesieniem na nią odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Sąd wskazuje ponadto, iż z samego faktu, iż Skarżący został dopuszczony do udziału w charakterze strony w postępowaniu podatkowym nie można wywodzić legitymacji skargowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Legitymacja skargowa w postępowaniu podatkowym nie jest bowiem tożsama z legitymacją w postępowaniu sądowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2015 r., II OSK 1955/13, LEX nr 1665729) Sąd dokonuje bowiem samodzielnej oceny legitymacji skargowej, mając na względzie art. 50 P.p.s.a. Dodatkowo wskazać też należy, iż przymiot Strony przysługiwał Skarżącemu w postępowaniu podatkowym, a przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku złożonego w toku kontroli podatkowej, która jest odrębnym postępowaniem od postępowania podatkowego. Reasumując Sąd stwierdza, że interes prawny we wniesieniu skargi na decyzję dotyczącą podatnika, posiada wyłącznie Spółka, która złożyła wniosek o wyłączenie pracownika organu. W konsekwencji stwierdzić należy, że skarga K. K. - byłego prezesa zarządu Spółki - jako skarga wniesiona przez osobę fizyczną, która nie posiada legitymacji do wniesienia skargi, jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 w zw. z art. 50 i art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.