III SAB/Wa 21/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w C. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w przedmiocie prowadzenia postępowania kontrolnego postanawia - odrzucić skargę - Pismem z 27 kwietnia 2011 r. A. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynności Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w zakresie prowadzenia postępowania kontrolnego. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do zakończenia postępowania kontrolnego pod rygorem złożenia skargi na bezczynność organu wniesiono do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w dniu 16 maja 2010 r. (data wpływu). Dyrektora UKS w W. odpowiedział na zarzuty pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Powtórne wezwanie do zakończenia postępowania kontrolnego pod rygorem złożenia skargi na bezczynność organu wniesiono do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w dniu 1 marca 2011 r. (data wpływu). Postanowieniem z dnia [...]marca 2011 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Podkreślić należy, że na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Tak więc, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów i czynności. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z treści skargi wynika, że skarga złożona w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w zakresie prowadzenia postępowania kontrolnego. Sąd uznał, iż czynności podejmowane w postępowaniu kontrolnym nie stanowią żadnego z aktów lub czynności zaskarżalnych do sądu administracyjnego wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie stanowią one w szczególności czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że ze względu na użyte w p.p.s.a. kryteria, trudno dokładnie scharakteryzować kategorię działań administracji określoną w pkt 4 art. 3 § 2 p.p.s.a. Z całą pewnością można jednak powiedzieć, że są to akty lub czynności, które: a) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.; c) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli; d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 22-23). Wyżej wymienione cechy "aktów i czynności", aby uznać za dopuszczalne badanie ich legalności przez sądy administracyjne, muszą występować łącznie. Brak którejkolwiek z nich wyklucza kognicję sądów administracyjnych. Aby dana czynność lub akt, mogła być badana co do zgodności z prawem powinna więc ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Kontrola sądów administracyjnych wobec kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uzależniona jest od istnienia ścisłego związku między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (zob. T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 60-61). W niniejszej sprawie zdaniem Sądu czynności podejmowane w postępowaniu kontrolnym nie rodzą po stronie Skarżącej żadnych konkretnych i bezpośrednich obowiązków ani nie przyznają jej uprawnień, które nie wynikałyby bezpośrednio z przepisów prawa. Nie stanowią więc one czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż ewentualne uchybienia organów kontroli związane z naruszeniem przepisów postępowania Skarżąca może podnosić w odwołaniu od decyzji kończącej to postępowanie, o czym została ona pouczona w postanowieniu Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r. Uznać więc należy, iż czynności podejmowane w postępowaniu kontrolnym nie stanowią żadnego z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Oznacza to, że bezczynności Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w zakresie prowadzenia postępowania kontrolnego nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuci skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.