III SAB/Wa 23/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na przewlekłość postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji w zakresie zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego postanowił - odrzucić skargę - Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. o nr [...] Burmistrz K. zmienił K. S. i W. S. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2010. Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. K. S. (dalej: Skarżąca) wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO) odwołanie od. ww. decyzji Burmistrza. Urząd Miejski w K. przekazał przy piśmie z dnia 25 czerwca 2010 r. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W dniu 9 maja 2011 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że mimo upływu terminów przewidzianych w Kpa, sprawa nie została załatwiona. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej odrzucenie. Podniosło, iż zgodnie z art. 52 § 1, 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one Skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W niniejszej sprawie Skarżąca przed złożeniem skargi nie wezwała SKO do usunięcia naruszenia prawa, mimo iż taki środek jej przysługiwał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga – jako niedopuszczalna – podlega odrzuceniu. Sąd zważył, iż zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie art. (52 § 2 p.p.s.a.). Powyższa regulacja, mająca charakter ogólny, a więc odnoszący się do wszystkich kategorii spraw, oznacza, że nie można skutecznie wnieść skargi jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów dostępne podmiotowi, który chce uruchomić sądową kontrolę. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania SKO w W. w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji w zakresie zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego. Wyliczenie środków zaskarżenia zawarte w art. 52 § 2 p.p.s.a. ma charakter przykładowy i niepełny. Świadczą o tym użyte w tym przepisie wyrazy "taki jak". Oznacza to, że również w przypadku środków prawnych nie wymienionych w tym przepisie, jeżeli przysługują one skarżącemu skargę można wnieść po ich wyczerpaniu. Taka sytuacja występuje w przypadku "ponaglenia", o którym mowa w art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "Ordynacji podatkowej". "Ponaglenie" nie stanowiąc środka zaskarżenia (nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym) ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcie takie w ogóle zostało podjęte. Przysługuje bowiem "na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej". Spełnia zatem identyczną funkcję jak zażalenie przewidziane w art. 37 Kpa. Samorządowe Kolegia Odwoławcze stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kpa i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Tego rodzaju ustrojowe usytuowanie samorządowych kolegiów odwoławczych zostało potwierdzone w art. 13 §1 pkt 3 oraz § 3 Ordynacji podatkowej. Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, iż w przypadku uchybienia terminów do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze środek prawny w postaci ponaglenia (art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) nie przysługuje. Jednocześnie jednak Sąd podkreśla, iż fakt, że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 52 § 1 p.p.s.a, nie oznacza, iż Skarżąca nie była obowiązana skorzystać z innych środków prawnych, a mianowicie przewidzianego w art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 52 § 3 p.p.s.a, gdyż dotyczy on jedynie aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Pozostaje zatem do rozważenia zastosowanie przepisu art. 52 § 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania. Zdaniem Sądu, mimo iż powołany przepis mówi jedynie o "aktach" to obejmuje on również przypadki "przewlekłości (bezczynności) w zakresie podejmowania aktów". Redakcja omawianego przepisu nie jest wprawdzie zbyt jasna, co w przeciwieństwie do sformułowania zamieszczonego w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, posługującego się nie budzącym wątpliwości określeniem "w sprawie, będącej przedmiotem skargi" może rodzić wątpliwości, jednakże zastosowanie wykładni gramatycznej, w wyniku której dochodzi do wyłączenia generalnej zasady w odniesieniu do skarg na przewlekłość (bezczynność) naczelnych organów administracji, nie wydaje się właściwe. Ograniczenie się w §4 tylko do odczytania go, jako odnoszącego się do aktów w znaczeniu pozytywnym, nie może być uznane za prawidłowe. Przepis ten należy więc rozumieć tak, iż odnosi się on do wszystkich innych przypadków nie objętych art. 52 §1-3 p.p.s.a. Dotyczy on zarówno tych aktów (w znaczeniu pozytywnym - a więc wydanych przez uprawnione organy), które nie mieszczą się w kategorii wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, jak i przewlekłości (bezczynności) - jako aktu zaniechania podjęcia działań nakazanych przez prawo. Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżąca przed wniesieniem skargi obowiązana była wezwać SKO w W. do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy ten warunek dopuszczalności skargi nie został w sprawie spełniony. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 oraz art. 58 §3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.