III SAB/Wa 33/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-26

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku ani środków finansowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał spółce prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jej sytuacja finansowa, charakteryzująca się brakiem prowadzenia działalności gospodarczej, brakiem majątku, dochodów i środków finansowych, uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów. Zgodnie z przepisami PPSA, prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej, która wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku, dochodów ani środków finansowych. Do wniosku załączyła dokumentację finansową, w tym bilanse, sprawozdania finansowe i deklaracje podatkowe, które miały potwierdzać jej trudną sytuację finansową. Spółka wskazała, że jej problemy finansowe rozpoczęły się w związku z postępowaniem kontrolnym z 1996 roku, które skutkowało zabezpieczeniem jej majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Towarzystwa F. S.A. z siedzibą w Z. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - We wniosku z dnia 13 stycznia 2009 r. złożonym na urzędowym formularzu PPPr Towarzystwo F. S.A. (dalej - skarżąca lub spółka) wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż nie prowadzi działalności gospodarczej. Wniosek o ogłoszenie upadłości lub likwidację nie został złożony z powodu trwającego postępowania sądowego. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Początek trudności płatniczych spółka wiąże z postępowaniem kontrolnym wszczętym w 1996 roku. Jego skutkiem było zabezpieczenie majątku spółki co pozbawiło ją możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania zobowiązań. Spółka nie ogłosiła upadłości, ponieważ nadal prowadzi spory ze Skarbem Państwa dotyczące przysługujących jej należności. Do sprawy o sygn. akt III SAB/Wa 14/08 skarżąca załączyła bilans, sprawozdanie finansowe i CIT-8 za lata 2005-2006 oraz CIT-8 za 2007 rok, kopie postanowienia referendarza sądowego WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz postanowienia referendarza sądowego WSA w Poznaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W ocenie skarżącej, przedstawiona dokumentacja finansowa jednoznacznie wskazuje, że spółka nie posiada żadnych środków finansowych umożliwiających pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Spółka oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, środków trwałych, obrotowych oraz rachunków bankowych. Kapitał zakładowy wynosi [...] zł. W ostatnim roku obrotowym spółka wykazała stratę w kwocie [...] złotych. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego (w sprawie o sygn. akt III SAB/Wa 14/08) do przedstawienia dodatkowych informacji i złożenia oświadczeń dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżąca przedstawiła dziewięć deklaracji VAT-7 złożonych w 2008 r. oraz tyle samo deklaracji CIT-2 za 2008 r., odpis bilansu na dzień 31 grudnia 2007 r. oraz odpis rachunku zysków i strat za 2007 rok. Spółka wyjaśniła również, że w ostatnich dwóch latach nie posiadała i nie zbywała żadnych nieruchomości ani też rzeczy ruchomych o wartości ponad 5000 zł. Ponadto wyjaśniła, że w bilansie na dzień 31 grudnia 2006 roku w pozycji pasywów: "inne zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek" znajdują się zobowiązania wobec PHU w kwocie [...] zł, zobowiązania wobec Marka Isańskiego z tytułu pożyczki w kwocie [...] zł, zobowiązania wobec akcjonariuszy z tytułu niewypłaconej dywidendy w wysokości [...] zł, zobowiązania wobec pracowników - 35.993,65 zł oraz zobowiązania z tytułu odsetek od dywidendy – 341.436,87 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych. Ze złożonych oświadczeń wynika, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku, dochodów, środków finansowych i rachunków bankowych. W zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2007 rok spółka nie wykazała przychodów, a jedynie koszty uzyskania przychodów i stratę w wysokości 18187,59 zł, w deklaracjach CIT – 2 składanych w 2008 roku nie wykazuje przychodów i kosztów, a w deklaracjach dla podatku od towarów i usług nie wykazuje podatku naliczonego i należnego (oprócz kwoty nadwyżki z poprzedniej deklaracji). W bilansie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2007 roku spółka nie wykazała aktywów trwałych, wykazała należności w wysokości [...] zł oraz zobowiązania w kwocie [...] zł. Przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia wskazują, że spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja finansowa w której się znajduje uniemożliwia jej ich poniesienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło