III SAB/Wa 34/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników oddala skargę. III SAB/Wa 34/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził podleganie przez K. K. ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie do stycznia 1991 r. do końca marca 2000 r. oraz określił wysokość składek na ubezpieczenie społeczne rolników należnych od ubezpieczonej. Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. K. K. zażądała od Prezesa KRUS: - wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. - ponownego określenia wysokości zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników z uwzględnieniem terminów przedawnienia - rozłożenia na raty składek, które nie uległy przedawnieniu - umorzenia odsetek od nieprzedawnionych składek - zaniechania potrącania zaległych składek ze świadczeń K. K. wypłacanych z ubezpieczenia społecznego w wysokości wynikającej z wydanych dotychczas decyzji w sprawie rozłożenia zaległości na raty W dniu [...] marca 2005 r. K. K. wezwała Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. o załatwienie jej wniosku z dnia [...] stycznia 2005 r. w formie decyzji. Pismem z dnia [...] marca 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia w stosunku do K. K. obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników. Organ stwierdził, że obowiązek ten został ustalony ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., która w ocenie organu jest prawidłowa. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiło przedawnienie obowiązku zapłaty składek wynikających z decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. Na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. jedn. Dz. U. Nr 71, poz. 342 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u. o u.s.r.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie należało stosować odpowiednio przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych a ponadto przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) składki na ubezpieczenie społeczne przedawniają się z upływem 10-letniego terminu przedawnienia. Zdaniem dyrektora do przedawnienia składek w pierwszej kolejności należy stosować przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z uwagi na użycie w treści art. 52 ust. 1 pkt 1 u. o u.s.r. zwrotu "ponadto", który oznacza, że przepisy o zobowiązaniach podatkowych mają zastosowanie w sprawach nieuregulowanych w u. o u.s.r. i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto dyrektor stwierdził, że w sprawie umorzenia zaległych składek i odsetek oraz zmniejszenia rat zaległości do zapłaty zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie. Pismem z dnia [...] maja 2005 r. K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa KRUS w przedmiocie jej wniosku z dnia [...] stycznia 2005 r. złożonym do Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne w niósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W rozpoznanej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. skierowanym do skarżącej pismem z dnia [...] marca 2005 r. rozstrzygnął w przedmiocie żądań zgłoszonych w piśmie skarżącej z dnia [...] stycznia 2005 r. Zdaniem składu orzekającego pismo to mimo, że nie zostało nazwane decyzja, to z uwagi na jego treść w rzeczywistości było decyzją administracyjną. Pismo to zawierało oznaczenie organu, oznaczenie adresata, datę wydania, podpis osoby upoważnionej do działania za organ a także rozstrzygnięcie sprawy. Zawarte w tym piśmie rozstrzygnięcie dotyczyło konkretnej sprawy indywidualnie oznaczonego adresata i oparte zostało na przepisach powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego a przedmiotem tego rozstrzygnięcia były obowiązki adresata w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia społecznego rolników. Pismo to zostało podpisane przez Dyrektor Oddziału Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. , który jak wynika z innych decyzji znajdujących się w aktach sprawy był upoważniony do wydawania decyzji w imieniu Prezesa KRUS. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że niezachowanie wymagań formalnych nie pozbawia rozstrzygnięcia sprawy charakteru decyzji, jeżeli jest w nim co najmniej oznaczenie organu administracji wydającego akt, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji i chociaż będzie to decyzja wadliwa to będzie podlegać sądowej kontroli (wyrok NSA z 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10, poz. 169, z aprobującą glosą J. Borkowskiego, również wyrok NSA z 22 września 1981 r., sygn. akt SA 791, ONSA 1981, z. 2, poz. 91, por też uwagi Z. Janowicza w Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz, Warszawa, 1991, s. 248 i nast.). W świetle powyższych rozważań należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie została wydana decyzja przez pracownika upoważnionego przez Prezesa KRUS do wydawania decyzji, a zatem pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. z dnia [...] marca 2005 r. w rzeczywistości było decyzją Prezesa KRUS . Z tego względu należało stwierdzić, że rozpoznanej sprawie organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż postępowanie zostało zakończone rozstrzygnięciem, które zawierało minimum elementów jakie winien zawierać akt administracyjny. Rozstrzygnięcie to oczywiście nie zawierało wszystkich wymienionych w art. 104 § 1 k.p.a. elementów decyzji administracyjnej, jednakże jak już zaznaczono spełniało niezbędne wymogi do uznania go za decyzję administracyjną. Z tego względu Sąd nie mógł uznać wniesionej skargi za zasadną. Sąd gdyby uznał, że w sprawie wystąpiła bezczynność Prezesa KRUS to na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. NR 153, poz. 1270 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a.) obowiązany byłby wezwać w wyroku Prezesa KRUS do wydania, w zakreślonym w sentencji wyroku terminie, decyzji w sprawie żądania skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] stycznia 2003 r., jednakże decyzja ta byłaby drugą decyzją wydaną w tej samej sprawie, a zatem dotknięta byłaby wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Prezesa KRUS wydanej w jego imieniu przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. z dnia [...] marca 2005 r., gdyż sprawy z zakresu kontroli decyzji wydawanych w sprawach ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw wymienionych art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.s.u.s.) na podstawie art. 83 ust. 2 u.s.u.s. w związku z art. 52 ust. 1 u. o .u.s.r. należą do właściwości sądów powszechnych. Z tego względu strona skarżąca w celu skontrolowania tej decyzji przez sąd winna wnieść na tę decyzję skargę do właściwego sądu powszechnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi wskazując, że brak pouczenia w decyzji o prawie do wniesienia skargi do sądu uniemożliwił jej wniesienie skargi w przepisanym terminie. W ocenie sądu postępując w ten sposób strona skarżąca doprowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcie jej sprawy przez sąd powszechny właściwy w sprawie ubezpieczeń społecznych, który oceni wszystkie podnoszone przez skarżącą argumenty przeciwko obowiązkowi ponoszenia ciężaru składek w tym za okresy, które zdaniem skarżącej uległy przedawnieniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.