III SAB/Wa 35/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na przewlekłość postępowania Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia odrzucić skargę Skarżąca – A. S.A. w W. , wniosła skargę na przewlekłość postępowania w sprawie toczącej się przed Dyrektorem Izby Celnej w W. jako organem odwoławczym od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] kwietnia 2010 r. Zarzuciła rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, określonych w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, a w związku z tym naruszenie art. 125 § 1 i 2 w związku z art. 139 § 3, co doprowadziło do naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 tejże ustawy. Wniosła o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej do niezwłocznego wydania decyzji, tj. nie później niż w terminie 14 dni od daty wyroku. Uzasadniając powyższe zarzuty Skarżąca podniosła, że Dyrektor Izby Celnej, pomimo wydawania kolejnych postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z uwagi na konieczność wnikliwej analizy akt sprawy, analizy tej dokonuje już ponad 12 miesięcy i nie prowadzi żadnego postępowania dowodowego. W ocenie Skarżącej wnikliwa analiza akt sprawy (art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej), jeżeli nie ma zastosowania art. 139 § 4 lub art. 229 ww. ustawy, powinna prowadzić do zakończenia postępowania podatkowego w terminie określonym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Działanie Dyrektora Izby Celnej Skarżąca uważała zatem za przewlekłe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o odrzucenie skargi. Wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie odwoławcze zakończone zostało decyzją z [...] sierpnia 2011 r. Zdaniem Organu Skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, co jest warunkiem wniesienia skargi zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.". W przypadku przewlekłości postępowania lub bezczynności organu podatkowego, środkiem takim jest ponaglenie, przewidziane w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca nie wniosła ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 2 ww. ustawy, tj. do Ministra Finansów. Skarga była zatem przedwczesna, czyli niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie zaś z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy i i nie jest wyliczeniem wyczerpującym. Świadczy o tym użyty przez ustawodawcę zwrot "taki jak". Oznacza to, że jeżeli w określonym przypadku przepis prawa przewiduje innego rodzaju środek zaskarżenia, który nie został wymieniony w tym przepisie, skargę można wnieść po uprzednim wykorzystaniu tegoż środka zaskarżenia. Środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a., aczkolwiek nie wskazanym w tym przepisie, jest "ponaglenie", o jakim mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest to środek ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym, służący zwalczaniu opieszałości w działaniu organu podatkowego, wyrażającej się w tym, że sprawa nie została załatwiona we właściwym terminie wskazanym przepisami Ordynacji podatkowej, bądź też w terminie zakreślonym przez organ prowadzący postępowanie, stosownie do art. 140 tej ustawy. Złożenie ponaglenia z jednej strony (gdy jest uzasadnione) prowadzi do wyznaczenia terminu załatwienia sprawy przez organ wyższego stopnia, z drugiej zaś – stanowi dla tego organu informację o uchybieniach w działaniu organu niższego stopnia (por. R. Hauser [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2011, s. 675). W razie uznania ponaglenia za uzasadnione, organ wyższego stopnia wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej). W przypadku zaś, gdy organ uznaje ponaglenie za nieuzasadnione, wówczas winien wydać postanowienie odmawiające uwzględnienia ponaglenia. Dopiero wydanie takiego postanowienia uzasadnia wniesienie do sądu administracyjnego skargi, czy to na przewlekłość postępowania, czy to na bezczynność organu podatkowego. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca złożyła ponaglenie do Ministra Finansów, wskazanego jako organ wyższego stopnia w stosunków do dyrektorów izb celnych (art. 141 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Skarżąca nie powoływała się na fakt złożenia ponaglenia, a Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż ponaglenie takie nie zostało złożone i okoliczność tę podniósł uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi. Stwierdzić zatem należy, że w dacie jej złożenia, skarga – jako wniesiona z uchybieniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a, – była skargą przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd zauważa, iż gdyby nawet przyjąć, iż "ponaglenie" nie stanowi środka zaskarżenia, Skarżąca zobligowana byłaby do wezwania Dyrektora Izby Celnej do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na przewlekłym prowadzeniu postępowania (art. 54 § 4 p.p.s.a.). Z akt sprawy nie wynika również, aby Skarżąca wezwała organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., Sąd skargę odrzucił.