III SAB/Wa 37/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej Z. P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., doręczoną 9 lipca 2012 r. nr [...] Prezydent W. ustalił Z. P. (dalej: Skarżący) wymiar podatku od nieruchomości na 2011 r. Pismem wniesionym 16 lipca 2012 r. Skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO) odwołanie od. ww. decyzji organu pierwszej instancji. Prezydent W. przekazał przy piśmie z dnia 7 sierpnia 2012 r. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Pismem z dnia 10 września 2012 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że mimo znacznego upływu terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, do dnia złożenia skargi nie został poinformowany o rozpoznaniu wniesionego odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o umorzenie postępowania. Podniosło, iż Skarżący przed złożeniem skargi nie wezwał organu procedującego w sprawie do usunięcia naruszenia prawa, mimo iż taki środek mu przysługiwał. Ponadto organ wskazał, iż decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga – jako niedopuszczalna – podlega odrzuceniu. Sąd zważył, iż zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oznaczanej dalej, jako p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one Skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie art. (52 § 2 p.p.s.a.). Powyższa regulacja, mająca charakter ogólny, a więc odnoszący się do wszystkich kategorii spraw, oznacza, że nie można skutecznie wnieść skargi jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów dostępne podmiotowi, który chce uruchomić sądową kontrolę. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania SKO w W. w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2011 r. Wyliczenie środków zaskarżenia zawarte w art. 52 § 2 p.p.s.a. ma charakter przykładowy i niepełny. Świadczą o tym użyte w tym przepisie wyrazy "taki jak". Oznacza to, że również w przypadku środków prawnych nie wymienionych w tym przepisie, jeżeli przysługują one skarżącemu skargę można wnieść po ich wyczerpaniu. Taka sytuacja występuje w przypadku "ponaglenia", o którym mowa w art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p.". "Ponaglenie" nie stanowiąc środka zaskarżenia (nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym) ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcie takie w ogóle zostało podjęte. Przysługuje bowiem "na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p.". Spełnia zatem identyczną funkcję jak zażalenie przewidziane w art. 37 Kpa. Samorządowe Kolegia Odwoławcze stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kpa i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Tego rodzaju ustrojowe usytuowanie samorządowych kolegiów odwoławczych zostało potwierdzone w art. 13 § 1 pkt 3 oraz § 3 O.p. Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, iż w przypadku uchybienia terminów do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze środek prawny w postaci ponaglenia (art. 141 § 1 pkt 1 O.p.) nie przysługuje. Jednocześnie jednak Sąd podkreśla, iż fakt, że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 52 § 1 p.p.s.a, nie oznacza, iż Skarżący nie był obowiązany skorzystać z innych środków prawnych, a mianowicie przewidzianego w art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 52 § 3 p.p.s.a, gdyż dotyczy on jedynie aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Pozostaje zatem do rozważenia zastosowanie przepisu art. 52 § 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania. Zdaniem Sądu, mimo iż powołany przepis mówi jedynie o "aktach" to obejmuje on również przypadki "przewlekłości (bezczynności) w zakresie podejmowania aktów". Redakcja omawianego przepisu nie jest wprawdzie zbyt jasna, co w przeciwieństwie do sformułowania zamieszczonego w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, posługującego się niebudzącym wątpliwości określeniem "w sprawie, będącej przedmiotem skargi" może rodzić wątpliwości, jednakże zastosowanie wykładni gramatycznej, w wyniku której dochodzi do wyłączenia generalnej zasady w odniesieniu do skarg na przewlekłość (bezczynność) naczelnych organów administracji, nie wydaje się właściwe. Ograniczenie się w § 4 tylko do odczytania go, jako odnoszącego się do aktów w znaczeniu pozytywnym, nie może być uznane za prawidłowe. Przepis ten należy więc rozumieć tak, iż odnosi się on do wszystkich innych przypadków nieobjętych art. 52 § 1-3 p.p.s.a. Dotyczy on zarówno tych aktów (w znaczeniu pozytywnym - a więc wydanych przez uprawnione organy), które nie mieszczą się w kategorii wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, jak i przewlekłości (bezczynności) - jako aktu zaniechania podjęcia działań nakazanych przez prawo. Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżący przed wniesieniem skargi obowiązany był wezwać SKO w W. do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy ten warunek dopuszczalności skargi nie został w sprawie spełniony. Zważywszy na powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.