III SAB/Wa 39/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2016r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. przedmiocie przewlekłego prowadzenia przez Ministra Finansów postępowania w zakresie rozpatrzenia zażalenia postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić Skarżącej wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (sto złotych). Skarżąca – K. Sp. z o.o. w likwidacji w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła Ministrowi Finansów (dalej jako "MF") przewlekłość w prowadzeniu postępowania odwoławczego, w tym naruszenie: a) art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2016r. poz. 23; zwana dalej: "k.p.a.") - przez niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w tym przepisie; b) art. 36 § 1 k.p.a. - przez przedłużenie terminu do załatwienia sprawy bez podania przyczyn zwłoki oraz braku wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Ministra Finansów do załatwienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIS") z [...] grudnia 2015r. nr [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; 2) stwierdzenie, że Minister Finansów dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; 4) wymierzenie Ministrowi Finansów grzywny w wysokości 2.000 złotych; 5) zasądzenie od Ministra Finansów kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca w uzasadnieniu wskazała, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte 18 grudnia 2015r. zażaleniem na ww. postanowienie DIS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Minister Finansów przedłużył 1 lutego 2016r. termin załatwienia sprawy do 30 marca 2016r., a 15 kwietnia 2016r. przedłużył termin załatwienia sprawy do 15 czerwca 2016r. Skarżąca, uzasadniając zarzut naruszenia art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., powołała się na instrukcyjne terminy załatwiania sprawy, zgodnie z którymi "załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania". Zwróciła uwagę, że w spornej sprawie postępowanie trwa już ponad cztery miesiące, zatem doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra Finansów. Skarżąca uznała, że do naruszenia art. 36 § 1 k.p.a. doszło, gdyż Minister Finansów przedłużając termin załatwienia sprawy wyznaczył bardzo odlegle terminy załatwienia sprawy i nie podał przyczyn zwłoki. W tym zakresie Skarżąca powołała się na orzecznictwo Sądów administracyjnych. Skarżąca, uzasadniając wymierzenie organowi administracji grzywny w wysokości 2.000 zł, zwróciła uwagę na dwukrotne bezzasadne przedłużenia postępowania, przyjęła 1.000 zł za każde takie przedłużenie i powołała się na rażący charakter naruszenia prawa. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania i wskazał, że 18 maja 2016r., po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej z 18 grudnia 2015r., wydał postanowienie z [...] maja 2016r., w którym utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS z [...] grudnia 2015r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Skarga i zawarte w niej żądanie stało się więc bezprzedmiotowe. Minister Finansów wyjaśnił, też wypełnił art. 36 k.p.a., informując Skarżącą o niezałatwieniu zażalenia z 18 grudnia 2015r. w terminie, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi, także tej wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów w sprawie rozpoznania zażalenia na ww. postanowienie DIS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, jest uprzednie wyczerpanie przez Skarżącą przysługującego jej środka zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych m.in. pkt 3 art. 3 § 2 P.p.s.a. - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z takim postanowieniem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Na mocy art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność (przewlekłość) organu polegającą na nierozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjnych, czyli w postępowaniu egzekucyjnym, takim środkiem zaskarżenia jest zażalenie do organu wyższego stopnia, bądź jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - przewidziane w art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23, zwany dalej: "k.p.a."), który to w sprawie stosować należy na mocy art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. z 2016r., poz. 599, zwana dalej "u.p.e.a.". Z punktu widzenia art. 52 § 2 P.p.s.a. przepis art. 37 § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie także w przypadku bezczynności lub przewlekłości organu administracji polegającej na niezałatwieniu sprawy poprzez wydanie określonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Warunkiem formalnym, jak podkreślono wyżej, niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jest wyczerpanie zatem dostępnych stronie środków zaskarżenia. W przypadku skargi na przewlekłość, Skarżąca powinna przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., czyli, w przypadku zarzucanej przewlekłości Ministra Finansów, wezwać go do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie przed wniesieniem skargi na przewlekłość drogi przewidzianej w powołanym wyżej przepisie, musi prowadzić do odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalnej. Sąd zauważa, że z dokumentów zawartych w aktach sprawy w tym ze skargi, odpowiedzi na skargę i postanowienia Ministra Finansów z [...] maja 2016r. nie wynika, aby Skarżąca wniosła – przed złożeniem skargi do Sądu – wezwanie usunięcie naruszenia prawa na przewlekłe rozpoznawanie zażalenia. Brak złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w badanej sprawie oznacza, że nie zostały w sprawie wyczerpane środki zaskarżenia, co czyni skargę niedopuszczalną. Sąd, wobec niewyczerpania przez Skarżącą środka zaskarżenia, jaki służył jej w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucił skargę zwracając jednocześnie, z uwagi na treść art.232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a, uiszczony wpis sądowy od skargi.