III SAB/Wa 53/19
PostanowienieWSA w Warszawie2019-10-30
Skład orzekający: Monika Barszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu podatkowego w zakresie czynności sprawdzających, dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji podatkowej, podlega zaskarżeniu w drodze skargi na bezczynność do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Bezczynność organu podatkowego w zakresie czynności sprawdzających nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, ponieważ czynności sprawdzające nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a organ nie ma obowiązku ich podjęcia ani nie jest ograniczony czasowo w ich zakończeniu. W związku z tym skarga na taką bezczynność podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W. w zakresie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r. Organ podatkowy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, a skarga na bezczynność nie może być rozpoznana przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT i ponaglenia. Sąd uznał, że bezczynność w zakresie czynności sprawdzających nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę i zwrócić na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Barszcz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r. postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz I. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
I. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") wniosła skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") z uwagi na niewyczerpanie przez Spółkę środków zaskarżenia, ewentualnie, w przypadku przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania – o jej oddalenie. Organ podniósł bowiem, że skarga na bezczynność nie może zostać rozpoznana przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie z dnia 18 czerwca 2019 r. o przedłużeniu terminu zwrotu VAT za grudzień 2017 r. i przed rozpatrzeniem ponaglenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Należy podkreślić, że wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów i czynności jest wyczerpujące (katalog zamknięty), a to oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż określone powyżej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych i zostanie odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w zakresie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r.
Sąd zauważa, że czynności sprawdzające w trybie przepisów zawartych w dziale V (art. 272-280) ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; - dalej: "O.p.") dotyczą oceny działań podatników, płatników i inkasentów od strony formalnej. W art. 272 Ordynacji podatkowej określone zostały grupy zasadniczych celów, jakim ma służyć dokonywanie czynności sprawdzających. Po pierwsze, stosownie do pkt 1 tego artykułu, dokonywanie oceny, czy podatnicy, płatnicy i inkasenci terminowo wywiązują się ze swoich podstawowych obowiązków, do których należą: składanie dokumentów, które obejmuje pojęcie deklaracji oraz wpłacanie zadeklarowanych podatków, w tym pobieranych przez płatników i inkasentów. Po drugie, w myśl art. 272 pkt 2 Ordynacji podatkowej, czynności sprawdzające służą badaniu jedynie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1, tj. deklaracji w znaczeniu nadanym przez art. 3 pkt 5 tej ustawy, jak również dokumentów niezbędnych do sprawdzenia terminowego wpłacania podatków przez podatników, płatników i inkasentów. Ocena formalnej poprawności ma na celu sprawdzenie, czy dokument został sporządzony zgodnie z ustalonymi wymaganiami, jeśli takie wymagania wynikają z przepisów prawa, w szczególności prawa podatkowego, czy nie zawiera błędów lub oczywistych omyłek. Po trzecie celem czynności sprawdzających, zgodnie z art. 272 pkt 3 O.p. może być również ustalanie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Rolą czynności sprawdzających jest wstępna ocena objętych nim zagadnień, służą one korekcie formalnych, a nie merytorycznych wad deklaracji podatkowych (zob. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 757-758).
Czynności sprawdzające nie służą do załatwiania kwestii spornych pomiędzy podmiotem składającym deklarację a organem podatkowym, czynności sprawdzające nie kończą się sformalizowanym rozstrzygnięciem.
Podkreślenia wymaga, że dokonywanie czynności sprawdzających nie jest ograniczone czasowo i może być podejmowane wielokrotnie, nawet w tym samym zakresie. Ponieważ rozpoczęcie i zakończenie czynności sprawdzających nie zostało sformalizowane, nie można wskazać żadnych ograniczeń czasowych tych czynności (por. A. Mariański, S. Strzelec, Aspekty prawne kontroli podatkowej przedsiębiorców, 2012, LEX 155035).
W przypadku skarg na bezczynność organu, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skoro czynności sprawdzające nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (a dodatkowo organ nie ma obowiązku ich podjęcia oraz nie jest ograniczony czasowo w ich zakończeniu), to należy uznać, że zaniechanie tych czynności przez organ podatkowy nie podlega zaskarżeniu w ramach skargi na bezczynność.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną przez Skarżącą korektą deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r. nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.
Na marginesie Sąd wskazuje, że w tym stanie rzeczy nie jest celowe odnoszenie się do kwestii podnoszonej przez organ, a dotyczącej niedopuszczalności skargi z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło