III SAB/Wa 54/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w przedmiocie zakończenia postępowania w sprawie zaległości z tytułu składek p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarżąca E. B. w dniu 25 czerwca 2005r. wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., zarzucając przewlekłość postępowania mającego na celu ustalenie wysokości zadłużenia, co doprowadziło – jak podaje – do powstania długu przekraczającego kwotę 20.000 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podniósł, iż skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił E. B. umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 20.023,16 zł w tym na ubezpieczenia społeczne w kwocie 16.291,14 zł, ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 3.174,81 zł oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 557,21 zł. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku wierzyciela przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.. W dniu 5 maja 2005r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., wniosek E. B. o przyznanie układu ratalnego oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie zaległości. W dniu [...] maja 2005r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2005r. W dniu [...] czerwca 2005r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. a E. B. została zawarta umowa o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. W związku z tym Organ wniósł do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. o zawieszenie, do dnia 25 maja 2010 r. postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z treści pisma z dnia 19 lipca 2005r. w dniu [...] czerwca 2005r organ wystosował do E. B. zawiadomienie o błędach w dokumentacji dotyczących niewłaściwego terminu płatności, kodu tytułu ubezpieczenia oraz braku wypełnionego numeru PESEL, za okres od stycznia do marca 2000r. Pismo to opisało przebieg postępowania. Odpowiadając na wyjaśnienia E. B. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Istotą sprawy jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. poprzez wielokrotne wzywanie skarżącej do uzupełniania dokumentacji, co doprowadziło, zdaniem skarżącej do przewlekłości w postępowaniu. Artykł 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zwaną dalej u.p.p.s.a., stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności- do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, na czym polega stan bezczynności organów, który może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, nie określając tym samym materialnych przesłanek dopuszczalności skargi na bezczynność. Ustalenie zatem zasadności skargi na bezczynność wymaga przeprowadzenia analizy materiału sprawy. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawem przewidzianym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu do przewidzianego do załatwienia sprawy, a zgodnie z art. 52 § 1 up.p.s.a. po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Rzecznik Praw Obywatelskich lub prokurator. Zgodnie zaś z § 3 powyższego przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W świetle powyższych postanowień inaczej kształtuje się przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność. Zgodnie bowiem z art. 37 kpa skarżący przed wniesieniem skargi winien wyczerpać środek prawny tzn. wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. W przypadku jednak bezczynności organu w stosunku do którego nie ma organu wyższego stopnia nie ma zastosowania art. 37 kpa. W tej sytuacji, należy przyjąć, że przed wniesieniem skargi należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie na podstawie art. 52 § 4 u.p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca E. B. nie wyczerpała tej drogi i nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa przed złożeniem skargi do Sądu, wobec czego warunek prawidłowego zaskarżenia nie został spełniony. Sąd stwierdza nadto, że E. B. również nie sprecyzowała czynności, której wykonania żąda od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarzucając bezczynność. Ze wskazanych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.