III SAB/Wa 6/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-26

Skład orzekający: Sylwester Golec, Beata Sobocha, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku VAT, uzasadniając przedłużenia kontroli koniecznością weryfikacji potencjalnych transakcji karuzelowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności sprawy, w tym złożoność transakcji potencjalnie związanych z oszustwami podatkowymi (transakcje karuzelowe), znaczna kwota wnioskowanego zwrotu VAT oraz konieczność uzyskania informacji od krajowych i zagranicznych organów podatkowych, uzasadniały długotrwałość postępowania. W związku z tym organ nie dopuścił się przewlekłości, a skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie zwrotu nadwyżki podatku VAT za okresy od sierpnia 2013 r. do maja 2015 r. Kontrole były wielokrotnie przedłużane, co spółka uznała za bezzasadne. Organ argumentował, że przedłużenia były konieczne ze względu na podejrzenie udziału spółki w transakcjach karuzelowych, co wymagało weryfikacji transakcji z wieloma podmiotami krajowymi i zagranicznymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2013 r. i 2014 r. oddala skargę III SAB 6/15 UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w W. wszczął w Skarżącej Spółce R. sp. z o.o. kontrole podatkowe za miesiące od sierpnia do grudnia 2013 r. od stycznia do marca 2014 r., kwiecień 2014 r. i maj 2015 r. Kontrole te wszczęte zostały odpowiednio: 13 lutego 2014 r., 13 maja 2014 r.,13 czerwca 2014 r. i 2 lipca 2014 r. Celem tych kontroli było zbadanie zasadności zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym wykazanego przez Skarżącą w deklaracjach VAT-7 złożonych za miesiące od września 2013 r. do maja 2015 r. Termin zakończenia kontroli został wyznaczony przez organ na dzień 30 września 2014 r. Postanowieniami z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt: [...],[...],[...], że termin kontroli dotyczących zwrotu nadwyżki podatku VAT za wymienione miesiące został przedłużony do dnia 31 grudnia 2014 r. Następnie postanowieniami nr [...], nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. organ poinformował Skarżącą przewidywany termin zakończenia opisanych kontroli został wyznaczony na dzień 31 marca 2015 r. 24 października 2014 r. pełnomocnik Skarżącej złożył ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. na niezałatwienie sprawy we właściwym czasie wynikającym z treści art. 139 § 1 i 2 o.p., tj. na przewlekłość postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniami z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...],[...],[...] uznał złożone ponaglenia za bezzasadne stwierdzając m. in., iż akta sprawy nie wskazują na przewlekłość postępowania ani też, aby organ pierwszej instancji dopuścił się zaniechania bądź nieprawidłowego działania. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na - art. 121 § 1 w zw. z art. 124 w zw. z art. 284b § 2 O.p., przez wydanie postanowienia z dnia 17 września 2014 r. o przedłużeniu terminu kontroli i wyznaczeniu nowego terminu jej przewidywanego zakończenia bez dokładnego wyjaśnienia podstaw i przesłanek faktycznych przedłużenia kontroli, co rodzi podejrzenia co do zasadności i prawidłowości prowadzonej kontroli; - art. 125 § 1 i 2 O.p. przez prowadzenie postepowania bez należytej wnikliwości i sszybkości; - art. 139 § 1 i 2 O.p. przez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie i podawanie w kolejnych zawiadomieniach o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie nierzeczywistych przyczyn niedotrzymania terminu w sytuacji, gdy przedłużanie ustawowego terminu na załatwienie sprawy nie było uzasadnione jej okolicznościami. W uzasadnieniu skargi Skarżąca Spółka podniosła, że wielokrotne przedłużanie terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące, jest całkowicie bezzasadne i stoi w sprzeczności z prawem. Nieuzasadnione przedłużanie postępowań, powoduje negatywne skutki w postaci pozbawienia Skarżącej, przez bliżej nieokreślony czas, zwrotu podatku VAT. Następstwem takiego stanu jest pogarszająca się sytuacja finansowa spółki i uniemożliwienie jej działania. Zdaniem Skarżącej bezzasadne jest uzależnianie przez organ zwrotu nadwyżki podatku VAT od zakończenia kontroli transakcji skarżącej z kontrahentami, trwającej już przeszło 10 miesięcy. Organ przedłużając termin zakończenia kontroli w żaden sposób nie sprecyzował, jakie okoliczności faktyczne należy w toku kontroli wyjaśnić i jakie konkretnie dowody pozostają do przeprowadzenia. Skarżąca stwierdziła, że gdyby organ wskazał te okoliczności dowody to Skarżąca mogłaby podjąć działania w celu wskazania ich organowi i przyśpieszenia w ten sposób postepowania. Zdaniem Skarżącej podjęte w sprawie działania miały na celu stworzenie tylko pozorów rzeczywistego wykonywania czynności kontrolnych. Świadczy o tym podjęcie tych działań na krótko przed upływem terminu zakończenia kontroli. Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesioną uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że Skarżąca Spółka w kontrolowanym okresie miała siedzibę w tzw. "biurze wirtualnym". Nie posiadała środków trwałych. Zatrudniała jednego pracownika, który w kontrolowanym okresie przebywał na urlopie macierzyńskim. Na podstawie wniosków o przeprowadzenie kontroli organ ustalił, że bezpośredni kontrahenci skarżącej odsprzedawali towar który mieli od niej nabywać innym podmiotom, które odsprzedawały go dalej. Powstawał w ten sposób łańcuch bardzo wielu podmiotów obracających tym samym towarem, które działały na ternie Polski, Słowacji, Czech i Austrii. Wiele z tych podmiotów okazało się tzw. "znikającymi podmiotami". Organ stwierdził, że w tych okolicznościach uzasadnione jest przypuszczenie, że spółka może brać udział w transakcji karuzelowej, w której pełni rolę tzw. "brokera" tj. podmiotu, który uzyskuje zwrot naliczonego podatku VAT w związku z wykazaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Zwrot ten uzyskiwany jest z naruszeniem prawa przez wykazanie transakcji, która w rzeczywistości nie jest wewnątrzwspólnotową dostawą towarów lecz czynności podjętą wyłącznie w celu uzyskania zwrotu nadwyżki podatku VAT. Organ wskazał , że w trakcie kontroli podatkowych , których dotyczy skarga wniesiona w niniejszej sprawie wystąpił z 23 pismami do krajowych organów podatkowych oraz organów zagranicznych w celu uzyskania informacji o podmiotach dokonujących obrotu towarami, którymi Skarżącą także miała obracać w okresie objętym kontrolami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zdaniem Sądu okoliczności występujące w rozpoznanej sprawie nie świadczą o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ podatkowy. W rozpoznanej sprawie Skarżąca wystąpiła do organu o zwrot znacznych kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W sprawie jest niesporne, że Skarżąca ma siedzibę w tzw. "wirtualnym biurze", nie posiada środków trwałych, zatrudnia jednego pracownika, który w kontrolowanym okresie przebywał na urlopie macierzyńskim. Na podstawie wniosków o przeprowadzenie kontroli organ ustalił, że bezpośredni kontrahenci skarżącej odsprzedawali towar, który miały od nich nabywać inne podmioty, które odsprzedawały go dalej. Powstawał w ten sposób łańcuch bardzo wielu podmiotów obracających tym samym towarem, które działały na ternie Polski, Słowacji, Czech i Austrii. Wiele z tych podmiotów okazało się tzw. "znikającymi podmiotami". Jest powszechnie wiadome, że takie okoliczności faktyczne często towarzyszą dokonywaniu przez podatników transakcji składających się na tzw. transakcje karuzelowe, których celem jest uzyskiwanie zwrotów nadwyżki podatku naliczonego pod pozorem wykonywania normalnej działalności handlowej. Zdaniem Sądu te okoliczności oraz znaczna kwota zadeklarowanego zwrotu bezpośredniego uzasadniały celowość podjęcia przez organ kontroli w zakresie zgodności z prawem tego zwrotu. Podnoszony przez organ w odpowiedzi na skargę charakter transakcji dokonywanych z udziałem Skarżącej, w których towar był przedmiotem licznych dostaw dokonywanych pomiędzy podmiotami tworzącymi "łańcuch dostaw" a także udział w tych łańcuchach podmiotów z innych państw powoduje, że skontrolowanie tych transakcji wymaga wykonania licznych czynności co skutkuje długotrwałością prowadzonego postepowania. Wskazane okoliczności uzasadniające możliwość występowania w niniejszej sprawie transakcji karuzelowych wynikają ze sposobu prowadzenia działalności przez Skarżącą. Zatem organ nie ponosi odpowiedzialności za uwarunkowania gospodarcze występujące w niniejszej sprawie, które mają wpływ na długotrwałość czynności dokonywanych w sprawie. W rozpoznanej sprawie organ podjął działania w celu wyjaśnienia rzeczywistego charakteru dokonanych przez Skarżącą transakcji, z którymi związane są nadwyżki podatku występujące w niniejszej sprawie. W aktach sprawy znajdują się 23 pisma skierowane przez organ do innych organów w tym zagranicznych mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy. Na część z tych pism organ nie otrzymał odpowiedzi do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę tj. 13 stycznia 2015 r. Nie jest prawdą , że organ wystąpił z wymienionymi pismami przed upływem wyznaczonego terminu zakończenia kontroli po to żeby stworzyć pozory podejmowania działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę wskazano wystąpienia organu do innych organów z marca, kwietnia i maja 2014 r. Pisma te świadczą, że organ podejmował działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy na etapie postępowania, który po uwzględnieniu zakresu stanu faktycznego podlegającego zbadaniu w sprawie, można uznać za odpowiednio wczesny. Dodatkowo zdaniem Sądu należy mieć na uwadze, że wystąpienie z tymi pismami i pismami późniejszymi wymagało wcześniejszej analizy akt sprawy pod kątem ustalenia okoliczności faktycznych, które powinny zostać wyjaśnione w toku kontroli. Wskazane wystąpienia o przekazanie informacji przez inne organy świadczą o tym, że organ dokonał tej analizy stanu faktycznego sprawy, która także wymagała znacznych nakładów pracy. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ w rozpoznanej sprawie nie dopuścił się przewlekłości w działaniu i nie naruszył wskazanych w skardze przepisów: art. 121 § 1 w zw. z art. 124 w zw. z art. 284b § 2 O.p., art. 125 § 1 i 2 O.p. , art. 139 § 1 i 2 O.p. a także innych przepisów prawa niewskazanych w skardze. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło