III SAB/Wa 6/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. Ż. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W (dalej także jako: "NUS", "organ podatkowy") przeprowadził kontrolę podatkową w firmie F. w zakresie m.in. sprawdzenia zasadności zwrotu w podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. z uwzględnieniem transakcji wewnątrzwspólnotowych. Postępowanie kontrolne zostało zakończone protokołem kontroli podatkowej nr [...] doręczonym Pełnomocnikowi Strony w dniu 22.05.2018 r. Z uwagi na stwierdzone w trakcie kontroli podatkowej nieprawidłowości postanowieniem z dnia [...] 07.2018 r. (doręczonym w dniu 1 sierpnia 2018 r.) NUS wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r., a następnie postanowieniem z dnia [...].08.2018 r. (doręczonym w dniu 30 sierpnia 2018r.) przedłużył termin dokonania zwrotu wykazanego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 r. w kwocie 12.354,00 zł do dnia 5.11.2018 r. Organ podatkowy pismem z dnia 30.08.2018 r. wezwał Stronę do osobistego zgłoszenia się celem przesłuchania w charakterze strony, na okoliczność prawidłowości rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 01.08.2016 r. do 31.08.2016 r. W związku z powyższym oraz uwzględniając fakt, że dwumiesięczny termin zakończenia postępowania upływał w dniu 01.10.2018 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...].09.2018 r. wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy na dzień 30.11.2018 r. Pismem z dnia 8 października 2018 r. A. Z. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ponaglenie na niezakończenie w terminie postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. uznał złożone ponaglenie za bezzasadne. W dniu [...].10.2018 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego W. został przeprowadzony dowód z przesłuchania Strony, w którym uczestniczył również Pełnomocnik Strony Pan M. C.. W tym samym dniu pełnomocnik zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku tego postępowania. Następnie NUS postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. (doręczonym w dniu 5 listopada 2018r.) przedłużył termin dokonania zwrotu wykazanego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 r. do dnia 7.01.2019 r. Postanowieniem z dnia [...].11.2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. organ podatkowy wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy na dzień 07.01.2019 r. Strona skorzystała z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i w dniu 19.12.2018 r. do Urzędu wpłynęło Stanowisko Strony, w którym wskazano m.in. że Strona nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli podatkowej i wnosi o: - włączenie na poczet materiału dowodowego oświadczenia złożonego przez Pana S. V. z dnia [...].05.2018 r. na okoliczność wykazania, że towar (świeża papryka), który został odebrany z firmy A. w rzeczywistości został przewieziony do kontrahenta Strony; - przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Pana S. V. na okoliczność wykonywanych na Litwę transportów towaru; - ustalenie danych osobowych córki Pana D. S. oraz jej męża i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania na okoliczność dokonywanej uprawy papryki oraz sprzedaży papryki; - dołączenie do akt postępowania i przeprowadzenie dowodu z umów o współpracę podpisanych z F. z dnia [...].02.2016 r. oraz [...].07.2018 r. na okoliczność wykazania, iż Strona w rzeczywistości przeprowadziła transakcje z ww. podmiotem; - przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Dyrektora F. G. na okoliczność warunków współpracy. Postanowieniem z dnia [...].01.2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy do dnia 18.01.2019 r. W ww. postanowieniu wskazano, że postępowanie nie zostanie zakończone w terminie uprzednio wyznaczonym z uwagi na konieczność wnikliwej analizy zebranego materiału dowodowego. Postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. zakończone zostało wydaniem w dniu [...].01.2019 r. decyzji określającej Stronie wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za sierpień 2016 r. Pismem z dnia 27 grudnia 2018 r. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. W skardze zarzucono naruszenie: art. 120, art. 125 § 1, 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800, dalej: "o.p.") poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego wobec niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie; art. 121 § 1 o.p poprzez prowadzenie postępowania podatkowego za sierpień 2016r. z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 o.p., poprzez zbieranie materiału dowodowego, który jest zbędny do prowadzonego postępowania w znacznych odstępach czasu, z naruszeniem zasady działania bez zbędnej zwłoki. W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o : stwierdzenie przewlekłości postępowania; wyznaczenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. w W. ostatecznego terminu zakończenia postępowania podatkowego za sierpień 2016r.; przyznanie na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a; zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i uznał zarzuty podniesione w skardze za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie prawidłowości rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. zakończonego decyzją organu I instancji z [...].01.2019 r. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, kiedy postępowanie podatkowe jest prowadzone przewlekle. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania (wyrok z dnia 14 lutego 2019 r. (III SAB/Wr 228/18). Innymi słowy, o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych (wyrok z dnia 10 stycznia 2019 r. (III SAB/Wr 116/18). W ocenie Sądu przewlekłość postępowania musi być oceniana w całokształcie wszystkich czynności podejmowanych przez organ podatkowy do czasu wniesienia skargi. W związku z powyższym nawet, jeżeli jedna czynność została przeprowadzana przez organ w sposób opieszały to nie oznacza, że postępowanie jest prowadzone przewlekle. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu [...].08.2018 r. postanowieniem z dnia [...].07.2018 r. (karta nr 14 akt administracyjnych). W dniu 7.08.2018 r. swój udział w postępowaniu zgłosił pełnomocnik pismem z dnia 31.07.2018 r. (karta nr 15 akt administracyjnych). W dniu 30.08.2018 r. organ podatkowy wystosował wezwanie do Skarżącego do osobistego stawiennictwa w celu przesłuchania w charakterze strony, wyznaczając termin przesłuchania na dzień [...].10.2018 r. Powyższe wezwanie zostało skierowane do Skarżącego osobiście oraz do pełnomocnika (organ otrzymał potwierdzenia odbioru odpowiednio 6 i 20.09. 2018 r – karty nr 20-18 akt administracyjnych). W ocenie Sądu wyznaczony termin przesłuchania Skarżącego był niewątpliwie zbyt odległy, nawet uwzględniając wyjaśnienia organu w tym zakresie wskazujące na obawę o terminowe doręczenie wezwania i zapewnienie Skarżącemu możliwości odpowiedniego dostosowania planów osobistych i zawodowych. Wskazać przy tym należy, że Skarżący pismem z dnia 8.10.2018 r. złożył ponaglenie na działania organu podatkowego w tym wskazał na zbyt długi termin wyznaczonego przesłuchania w charakterze strony (str. 7 ponaglenia). Postanowieniem z dnia [...]11.2018 r. organ wyższego stopnia uznał ponaglenie za bezzasadne (karta nr 49 akt administracyjnych). Zatem kwestia wyznaczonego terminu przesłuchania w charakterze strony była przedmiotem badania przez organ wyższego stopnia i nie została przez Skarżącego eskalowana do sądu administracyjnego. W dniu [...].09.2018 r. organ postanowieniem wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania na dzień 30.11.2018 r. wskazując jako przyczynę właściwe wyznaczony termin przesłuchania w charakterze strony. Zdaniem Sądu działanie organu podatkowego było w tym zakresie opieszałe, a wyznaczony termin zbyt odległy. Jednakże ocena postępowania w aspekcie jego przewlekłości odnosi się do wszystkich czynności w nim podjętych przez organ na dzień złożenia skargi przez Skarżącego. Dynamika postępowania może bowiem być różna na przestrzeni okresu jego prowadzenia. W związku z powyższym określona faza postępowania podatkowego może być zorganizowana przez organ niestarannie i prowadzić do jego przewlekłości, ale organ może poprawić organizację postępowania (zdynamizować postępowanie), w konsekwencji doprowadzić do sytuacji, w której pozostałe fazy nie będą już przewlekle prowadzone i w efekcie całe postępowanie nie będzie można uznać za przewlekle prowadzone. W dniu [...].10.2018 r. organ przesłuchał Skarżącego w charakterze strony (kart 36 akt administracyjnych). W dniu 15.11.2018 r. organ wyznaczył Skarżącemu 7 dniowy termin na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie ww. sprawie zostało odebrane przez pełnomocnika Skarżącego w dniu 2.12.2018 r. (karta 61 akt administracyjnych). Organ postanowieniem z dnia [...].11.2018 r. wyznaczył kolejny nowy termin zakończenia postępowania na dzień 7.01.2019 r. (karta 71 akt administracyjnych). W uzasadnieniu wskazał na konieczność realizacji prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przez stronę. W dniu 13.12.2018 r. (19.12.2018 r. data wpływu do organu) Skarżący sporządził obszerne pismo - "stanowisko strony" w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia [...].01.2019 r. organ wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania podatkowego na dzień 18.01.2019 r. w uzasadnieniu wskazał na konieczność ponownej analizy zabranego materiału dowodowego. W dniu [...].01.2019 r. organ wydał decyzję kończącą postępowanie podatkowe. W ocenie Sądu postępowanie podatkowe prowadzone od momentu przesłuchania Skarżącego w charakterze strony nie było prowadzone w sposób przewlekły zagrażający zakończeniu ww. postępowania w rozsądnym terminie. Podkreślić należy wagę zasady szybkości postępowania, ale realizacja ww. zasady nie może jednocześnie prowadzić do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Ponownie należy wskazać, że przewlekłość postępowania Sąd oceniał na moment złożenia skargi przez Skarżącego. W konsekwencji, zdaniem Sądu postępowanie podatkowe oceniane od momentu jego wszczęcia do terminu jego zakończenia w formie decyzji, nie było prowadzone przewlekle - organ musiał bowiem zapewnić realizację uprawnień procesowych Skarżącego. Jednocześnie organ ponownie przeanalizował materiał dowodowy w kontekście złożonych uwag przez Skarżącego. Ponadto Sąd zauważa, że nie mógł ocenić w ramach przedmiotowej skargi ewentualnej przewlekłości kontroli podatkowej prowadzonej w stosunku do Skarżącego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.