III SAB/Wa 61/19

PostanowienieWSA w Warszawie2019-10-28

Skład orzekający: Ewa Izabela Fiedorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu podatkowego w zakresie czynności sprawdzających, dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT, podlega kognicji sądu administracyjnego w ramach skargi na bezczynność?
Ratio decidendi
Bezczynność organu podatkowego w zakresie czynności sprawdzających nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ czynności sprawdzające nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a organ nie ma obowiązku ich podjęcia ani nie jest ograniczony czasowo w ich zakończeniu. W związku z tym skarga na taką bezczynność podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Spółka I. sp. z o.o. sp.k. wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w zakresie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, a skarga na bezczynność nie może być rozpoznana przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT i ponaglenia. Sąd uznał, że czynności sprawdzające nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono uiszczony wpis sądowy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r. postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz I. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. I. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W.(dalej: skarżąca, spółka) wniosła skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) z uwagi na niewyczerpanie przez stronę środków zaskarżenia, ewentualnie, w przypadku przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania – o jej oddalenie. Organ podniósł bowiem, że skarga na bezczynność nie może zostać rozpoznana przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r. o przedłużeniu terminu zwrotu VAT za styczeń 2019 r. i przed rozpatrzeniem ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Należy podkreślić, że wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów i czynności jest wyczerpujące (katalog zamknięty), a to oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż określone powyżej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych i zostanie odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w zakresie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r. Sąd miał na uwadze, że czynności sprawdzające w trybie przepisów zawartych w dziale V (art. 272-280) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) dotyczą oceny działań podatników, płatników i inkasentów od strony formalnej. W art. 272 Ordynacji podatkowej określone zostały grupy zasadniczych celów, jakim ma służyć dokonywanie czynności sprawdzających. Po pierwsze, stosownie do pkt 1 tego artykułu, dokonywanie oceny, czy podatnicy, płatnicy i inkasenci terminowo wywiązują się ze swoich podstawowych obowiązków, do których należą: składanie dokumentów, które obejmuje pojęcie deklaracji oraz wpłacanie zadeklarowanych podatków, w tym pobieranych przez płatników i inkasentów. Po drugie, w myśl art. 272 pkt 2 Ordynacji podatkowej, czynności sprawdzające służą badaniu jedynie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1, tj. deklaracji w znaczeniu nadanym przez art. 3 pkt 5 tej ustawy, jak również dokumentów niezbędnych do sprawdzenia terminowego wpłacania podatków przez podatników, płatników i inkasentów. Ocena formalnej poprawności ma na celu sprawdzenie, czy dokument został sporządzony zgodnie z ustalonymi wymaganiami, jeśli takie wymagania wynikają z przepisów prawa, w szczególności prawa podatkowego, czy nie zawiera błędów lub oczywistych omyłek. Po trzecie, celem czynności sprawdzających, zgodnie z art. 272 pkt 3 Ordynacji podatkowej, może być również ustalanie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. W doktrynie podkreśla się, że rolą czynności sprawdzających jest wstępna ocena objętych nim zagadnień, służą one korekcie formalnych, a nie merytorycznych wad deklaracji podatkowych (tak S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 757-758). Czynności sprawdzające nie służą do załatwiania kwestii spornych pomiędzy podmiotem składającym deklarację a organem podatkowym, czynności sprawdzające nie kończą się sformalizowanym rozstrzygnięciem. Podkreślenia wymaga, że dokonywanie czynności sprawdzających nie jest ograniczone czasowo i może być podejmowane wielokrotnie, nawet w tym samym zakresie. Ponieważ rozpoczęcie i zakończenie czynności sprawdzających nie zostało sformalizowane, nie można wskazać żadnych ograniczeń czasowych tych czynności (por. A. Mariański, S. Strzelec, Aspekty prawne kontroli podatkowej przedsiębiorców, 2012, LEX 155035). W przypadku skarg na bezczynność organu, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skoro czynności sprawdzające nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (a dodatkowo organ nie ma obowiązku ich podjęcia oraz nie jest ograniczony czasowo w ich zakończeniu), to należy uznać, że zaniechanie tych czynności przez organ podatkowy nie podlega zaskarżeniu w ramach skargi na bezczynność. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że zarzucana w skardze bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną przez skarżącą korektą deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy bezprzedmiotowe stało się odniesienie się do kwestii podnoszonej przez organ, a dotyczącej niedopuszczalności skargi z uwagi na brak wyczerpania przez stronę środków zaskarżenia. Organ podniósł, że na dzień wniesienia skargi nie zostało rozpoznane ponaglenie z 14 lipca 2019 r., o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie czynności sprawdzających dokonywanych w związku ze złożoną przez skarżącą korektą deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów rozstrzygnięto na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło