III SAB/Wa 63/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie bezczynności organu w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia: odrzucić skargę Skarżący – W. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie bezczynności organu w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania i bezczynności organu w wyniku, których jego dobro prawne zostało naruszone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie, wskazując, iż nie pozostaje w bezczynności, bowiem w dniu [...] listopada 2014 r. wydało decyzję [...] dotycząca podatku od nieruchomości za 2013 r., którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013. Ponadto wskazało, że Skarżący nie zachował wymogu, polegającego na wezwaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu. Sąd zważył, iż zgodnie z art. 52 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z 52 §2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie art. Powyższa regulacja, mająca charakter ogólny, a więc odnoszący się do wszystkich kategorii spraw, oznacza, że nie można skutecznie wnieść skargi, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów dostępne podmiotowi, który chce uruchomić sądową kontrolę. Wyliczenie środków zaskarżenia zawarte w art. 52 §2 P.p.s.a. ma charakter przykładowy i niepełny. Świadczą o tym użyte w tym przepisie wyrazy "taki jak". Oznacza to, że również w przypadku środków prawnych niewymienionych w tym przepisie, jeżeli przysługują one skarżącemu skargę można wnieść po ich wyczerpaniu. Taka sytuacja występuje w przypadku "ponaglenia", o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. "Ponaglenie" nie stanowiąc środka zaskarżenia (nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym) ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcie takie w ogóle zostało podjęte. Przysługuje, bowiem "na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej". Spełnia, zatem identyczną funkcję jak zażalenie przewidziane w art. 37 Kpa Należy, zatem zgodzić się z poglądami ukształtowanymi w orzecznictwie oraz literaturze, że środek ten musi zostać wniesiony przed wniesieniem skargi na bezczynność, w zakresie, w jakim skarga ta dotyczy bezczynności na niewydanie decyzji lub postanowienia w postępowaniu uregulowanym w Ordynacji podatkowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, s. 140). Podkreślić jednak nalezy, że środek ten nie może zostać wykorzystany w przypadku bezczynności naczelnych organów administracji (art. 5 § 2 pkt 4 Kpa), ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 13 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej) oraz samorządowego kolegium odwoławczego (art. 13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W wypadku, bowiem tych organów nie można wskazać organu wyższego stopnia, do którego można by skierować zażalenie (art. 37 Kpa) lub ponaglenie (art. 141 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Samorządowe Kolegia Odwoławcze stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kpa i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Tego rodzaju ustrojowe usytuowanie samorządowych kolegiów odwoławczych zostało potwierdzone w art. 13 §1 pkt 3 oraz § 3 Ordynacji podatkowej. Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, iż w przypadku uchybienia terminom do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze środek prawny w postaci ponaglenia (art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) nie przysługuje. Jednocześnie jednak Sąd podkreśla, iż fakt, że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 52 §1 P.p.s.a, nie oznacza, iż Skarżący nie był obowiązany skorzystać z innych środków prawnych, a mianowicie przewidzianego w art. 52 §3 i §4 wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 52 §3 P.p.s.a, gdyż dotyczy on jedynie aktów i czynności z art. 3 §2 pkt 4 i 4a P.p.s.a. Pozostaje, zatem do rozważenia zastosowanie przepisu art. 52 § 4 ustawy P.p.s.a. W myśl tego przepisu, w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w §3 nie ma zastosowania. Zdaniem Sądu, mimo iż powołany przepis mówi jedynie o "aktach" to obejmuje on również przypadki "bezczynności w zakresie podejmowania aktów". Redakcja omawianego przepisu nie jest wprawdzie zbyt jasna, co w przeciwieństwie do sformułowania zamieszczonego w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, posługującego się nie budzącym wątpliwości określeniem "w sprawie, będącej przedmiotem skargi" może rodzić wątpliwości, jednakże zastosowanie wykładni gramatycznej, w wyniku której dochodzi do wyłączenia generalnej zasady w odniesieniu do skarg na bezczynność organów takich jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie wydaje się właściwe. Ograniczenie się w §4 tylko do odczytania go, jako odnoszącego się do aktów w znaczeniu pozytywnym, nie może być uznane za prawidłowe. Przepis ten należy, więc rozumieć tak, iż odnosi się on do wszystkich innych przypadków nieobjętych art. 52 §1-3 P.p.s.a. Dotyczy on zarówno tych aktów (w znaczeniu pozytywnym - a więc wydanych przez uprawnione organy), które nie mieszczą się w kategorii wymienionych w art. 3 §2 pkt 1-4a, jak i bezczynności - jako aktu zaniechania podjęcia działań nakazanych przez prawo. Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżąca przed wniesieniem skargi obowiązana była wezwać SKO w W. do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy ten warunek dopuszczalności skargi nie został w sprawie spełniony. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 oraz art. 58 §3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.