III SAB/Wa 66/15

Dnia 12 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. postanawia odrzucić skargę Skarżąca – D. Spółka z o.o. z siedzibą w W. – pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , polegającą na niedokonaniu zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. Skarżąca podkreśliła, że wyczerpała drogę administracyjną składając przed wniesieniem skargi ponaglenie w trybie art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) zwana dalej "O.p." do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca pismem z dnia 8 sierpnia 2015 r. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. (data wpływu do organu podatkowego - 10 sierpnia 2015 r.) w trybie art. 141 O.p. ponaglenie na niezałatwienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. czynności zwrotu podatku VAT za okres rozliczeniowy IV kwartał 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. , pismem z dnia 14 sierpnia 2015 r. przekazał wyjaśnienia w tej sprawie organowi podatkowemu drugiej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej ,,P.p.s.a." przewiduje możliwość wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie zaś z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Powyższe wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy i nie jest wyliczeniem wyczerpującym. Świadczy o tym użyty przez ustawodawcę zwrot "taki jak". Oznacza to, że jeżeli w określonym przypadku przepis prawa przewiduje innego rodzaju środek zaskarżenia, który nie został wymieniony w tym przepisie, skargę można wnieść po uprzednim wykorzystaniu tegoż środka zaskarżenia. Środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 P.p.s.a., aczkolwiek nie wskazanym w tym przepisie, jest "ponaglenie", o jakim mowa w art. 141 § 1 O.p. Jest to środek ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym, służący zwalczaniu opieszałości w działaniu organu podatkowego, wyrażającej się w tym, że sprawa nie została załatwiona we właściwym terminie wskazanym przepisami Ordynacji podatkowej, bądź też w terminie zakreślonym przez organ prowadzący postępowanie, stosownie do art. 140 tej ustawy. Złożenie ponaglenia z jednej strony (gdy jest uzasadnione) prowadzi do wyznaczenia terminu załatwienia sprawy przez organ wyższego stopnia, z drugiej zaś – stanowi dla tego organu informację o uchybieniach w działaniu organu niższego stopnia (por. R. Hauser [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2011, s. 675). W razie uznania ponaglenia za uzasadnione, organ wyższego stopnia wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (art. 141 § 2 O.p.). W przypadku zaś, gdy organ uznaje ponaglenie za nieuzasadnione, wówczas winien wydać postanowienie odmawiające uwzględnienia ponaglenia. Dopiero wydanie takiego postanowienia uzasadnia wniesienie do sądu administracyjnego skargi, czy to na przewlekłość postępowania, czy to na bezczynność organu podatkowego. Dopóki bowiem organ ten się nie wypowie, postępowanie zainicjowane ponagleniem zakończone nie jest, a to sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, iż wyczerpane zostały przysługujące stronie prawem przewidziane środki zaskarżenia. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt I FSK 270/10 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), którego tezę Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje jako swoją. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca pismem z dnia 8 sierpnia 2015 r., złożonym osobiście w urzędzie skarbowym w dniu 10 sierpnia 2015 r., wniosła w trybie art. 141 O.p. ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. na niezałatwienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. sprawy w terminie. Dyrektor Izby Skarbowej w W. pismem z dnia 10 sierpnia 2015 r. przekazał ww. ponaglenie do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. celem ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w powyższym piśmie i złożenia wyjaśnień. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w dniu 14 sierpnia 2015 r. przesłał do Dyrektora Izby Skarbowej w W. stosowne wyjaśnienia. Natomiast Skarżąca pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r., złożonym osobiście w siedzibie organu, wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. W ocenie Sądu mimo, że Skarżąca złożyła ponaglenie, to jednak nie można uznać, że tym samym wyczerpała tryb przewidziany w art. 141 O.p. Ponaglenie to skierowała bowiem jeden dzień przed wniesieniem skargi do Sądu, nie czekając na jego rozpatrzenie. Tymczasem jak się podkreśla w orzecznictwie sądowym samo wniesienie do właściwego organu podatkowego ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. nie jest wystarczającą przesłanką wniesienia do Sądu skargi na bezczynność. Wobec treści art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest bowiem od rozpatrzenia złożonego ponaglenia. Ponaglenie to powinno być załatwione, stosownie do art. 139 § 2 O.p., niezwłocznie nie później jednak niż w ciągu miesiąca od daty jego wniesienia (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2006 r., I FSK 588/05). W tym stanie stwierdzić należy, że skarga Skarżącej wniesiona została przed rozpatrzeniem ponaglenia wymaganego przepisem art. 141 § 1 O.p. Tym samym uznać ją należy za przedwczesną i jako taką niedopuszczalną. Nie można przecież wykluczyć sytuacji, w której Dyrektor Izby Skarbowej uzna złożone ponaglenie za uzasadnione, co sprawi że angażowanie Sądu w spór nie będzie konieczne i wpłynie w znaczny sposób na szybkość zakończenia sprawy. Skarga podlega więc odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania zarzutów merytorycznych w niej zawartych. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.