III SAB/Wa 67/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta W. w zakresie zwrotu odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę do orzeczenia złożono zdanie odrębne Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p.") uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2012 r. o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że stwierdziło po stronie K. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca") nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 128.798,00 zł (k. 30 akt administracyjnych). W piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. Skarżąca zwróciła się do organu I instancji o zwrot tej nadpłaty wraz z odsetkami (k. 24 akt administracyjnych). W dniu 6 listopada 2013 r. organ zwrócił na rachunek Skarżącej kwotę 112.917,00 zł tytułem zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. (k. 32). Skarżąca wniosła o wyjaśnienie, z jakich przyczyn kwotę nadpłaty zwrócono w wysokości niższej, niż ujęta w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r., domagając się jednocześnie zwrotu odsetek zgodnie z art. 77 § 1 O.p. (pismo z dnia 12 listopada 2013 r. – k. 33 akt administracyjnych). W piśmie z dnia 8 listopada 2013 r. wyjaśniono Skarżącej powodu zwrotu nadpłaty w kwocie niższej, niż wynikało to z decyzji organu odwoławczego wskazując, że miało to związek z przeksięgowaniem nadpłaty na podatek od nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej i M. sp. z o.o. Do kwestii odsetek organ się nie odniósł (k. 35 akt administracyjnych). Skarżąca kilkakrotnie jeszcze wnosiła o zwrot odsetek od nadpłaty, akcentując, że oprocentowanie przysługuje jej z mocy prawa (pisma z dnia 17 grudnia 2013 r. – k. 38, z dnia 18 lutego 2014 r. – k. 40b akt administracyjnych). Pismami z dnia 12 maja 2014 r. Skarżąca złożyła do organu wyższego stopnia ponaglenie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie zwrotu oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. (k. 63), a pismem z dnia 18 lipca 2014 r. – ponaglenie na przewlekłość w tym zakresie (k. 56). Oba ponaglenia zostały załatwione jednym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. (k. 74). Kolegium uznało, że ponaglenie jest nieuzasadnione, bo wyliczenie i zwrot oprocentowania jest czynnością materialno-techniczną i w tym zakresie nie prowadzi się postępowania podatkowego, a tylko wtedy służy prawo złożenia ponaglenia. W międzyczasie w dniu [...] czerwca 2015 r. Prezydent W. wydał decyzję, w której w dwóch punktach postanowił: "naliczyć oprocentowanie od dokonanego zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości 112.917,00 zł za okres od dnia wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...].09.2013 r. do dnia dokonania zwrotu tj. 12.06.2015 r. w wysokości 959,00 zł oraz odsetek w wysokości 140,00 zł" oraz "dokonać zwrotu kwoty 15.881,00 zł na konto spółki K. sp. z o.o. wraz z oprocentowaniem liczonym od dnia wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nr [...] z dnia [...].12.2014 r. do dnia dokonania zwrotu tj. 12.06.2015 r. w wysokości 574,00 zł" (k. 74 akt administracyjnych). Tego samego dnia kwoty te zwrócono Skarżącej (k. 75- 77). Od decyzji powyższej Skarżąca wniosła odwołanie (k. 85), domagając się uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 77 § 2 pkt 2 O.p. wskazując m.in., że oprocentowanie przysługuje od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli decyzja w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W konkluzji odwołania zażądano zwrotu należnego oprocentowania. Odwołanie zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (k. 124) i do dnia rozprawy nie zostało rozpatrzone. Następnie Skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu na bezczynność Prezydenta W. (k. 2 akt sądowych), domagając się wymierzenia organowi grzywny za kilkuletnią bezczynność w wydaniu decyzji w sprawie oprocentowania nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. Z treści skargi wynika, że Skarżąca kwestionuje bezczynność organu w sprawie zwrotu należnego jej oprocentowania. Skarżąca zakwestionowała też stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wyrażone w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015 r., uznającym jej ponaglenie za nieuzasadnione. Wskazała, że jej zdaniem, nadpłaty podlegają oprocentowaniu z mocy prawa i O.p. nie nakazuje naliczania ich w drodze decyzji. Oprocentowanie powinno być zatem wypłacane bez konieczności wydawania odrębnych decyzji podatkowych. Jednak, jak przyznała Skarżąca, w razie odmowy dokonania takiej wypłaty, podatnik może domagać się wydania decyzji w tym przedmiocie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, gdyż bezczynność ma charakter ciągły i notoryczny. Organ lekceważy wszelką korespondencję kierowaną przez podatnika, opieszałość organu naraża podatnika na dodatkowe koszty. Kara powinna być adekwatna do strat, jakie spółka ponosi w związku z opóźnieniem w wydaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania sądowego, ewentualnie o oddalenie skargi. Wskazał, że zwrot oprocentowania nadpłaty nie mieści się w treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., co uzasadnia odrzucenie skargi. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego uzasadnia natomiast fakt, że zwrot nadpłaty z oprocentowaniem został dokonany przed wniesieniem skargi. Na wypadek, gdyby Sąd wniosków tych nie uwzględnił, organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Według art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2–8, pkt 10–14, pkt 19–32, pkt 34–39, pkt 41–47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60–69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74–81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań sto-suje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, co nastąpiło z dniem 15 sierpnia 2015 r. Sąd pomimo nowelizacji art. 3 § 2 i art. 149 p.p.s.a. odpowiednio na mocy art. 1 pkt 1 i pkt 49 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., wobec przywołanego wyżej art. 2, stosował te przepisy w brzmieniu dotychczasowym. W myśl art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W rozumieniu art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu ograniczone jest do badania przez sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania decyzji. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie – postępowanie stało się bezprzedmiotowe (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 lipca 2014 r., II FSK 1779/14, 22 lipca 2014 r., II OSK 378/13, 3 września 2013 r., II OSK 1888/13, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, CBOSA). W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością niesporną pozostaje fakt, że wniosek Skarżącej dotyczył zwrotu oprocentowania od nadpłaty orzeczonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] stwierdzającej nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 128.798,00 zł (k. 30 akt administracyjnych). Sąd zauważa, że w stosunku do Skarżącej w dniu 12 czerwca 2015 r. Prezydent W. wydał decyzję, w której w dwóch punktach postanowił: "naliczyć oprocentowanie od dokonanego zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości 112.917,00 zł za okres od dnia wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...].09.2013 r. do dnia dokonania zwrotu tj. 12.06.2015 r. w wysokości 959,00 zł oraz odsetek w wysokości 140,00 zł" oraz "dokonać zwrotu kwoty 15.881,00 zł na konto spółki K. sp. z o.o. wraz z oprocentowaniem liczonym od dnia wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nr [...] z dnia [...].12.2014 r. do dnia dokonania zwrotu tj. 12.06.2015 r. w wysokości 574,00 zł" (k. 74 akt administracyjnych). Tego samego dnia kwoty te zwrócono Skarżącej (k. 75- 77 akt administracyjnych). Od decyzji tej Skarżąca odwołała się. Zatem organ podatkowy nie pozostaje w bezczynności, ponieważ wydał decyzję, a sprawa jest w toku ze względu na złożenie od niej odwołania. W tym miejscu należy zauważyć, że Sąd nie może przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność badać prawidłowości decyzji ani pod względem formalnym, ani materialnym, ponieważ wykroczyłby poza granice skargi naruszając art. 134 p.p.s.a. W związku z tym jakikolwiek zarzuty w tym zakresie nie mogły być przedmiotem rozstrzygania w niniejszym postępowaniu, Reasumując, kwestia oprocentowania i zwrotu oprocentowania została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Zatem bezczynność organu nie wystąpiła. Ponadto art. 207 O.p. ustala zasadę, że organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy O.p. stanowią inaczej. Wprawdzie art. 207 O.p. nie posługuje się sformułowaniem mówiącym o "załatwieniu sprawy przez wydanie decyzji", występującym w art. 104 § 1 k.p.a., jednakże treść tego przepisu uzasadnia przyjęcie, że normuje on załatwienie sprawy podatkowej. Słuszność tego twierdzenia nie powinna budzić wątpliwości, jeżeli uwzględni się całość regulacji zawartej w art. 207. Za szczególnie istotne w tym zakresie należy uznać unormowanie art. 207 § 2, w którym wprost stwierdza się, że decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo w inny sposób kończy sprawę podatkową (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa..., s. 663). Przytoczone sformułowanie "decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty" użyte w art. 207 § 2 jednoznacznie wskazuje, że decyzja wydana przez organ podatkowy musi stanowić rozstrzygnięcie całej sprawy zawisłej przed organem. Mając to na uwadze, w przypadku zaistnienia klasycznej nadpłaty, o której mowa w art. 72 O.p. czynności związane z rozliczeniem nadpłaty wraz z odsetkami stanowią wykonanie stosunku materialnoprawnego bez ingerencji w jego treść i nie wymagają wydania decyzji. Niemniej jednak w niniejszej sprawie kwestia oprocentowania stała się elementem spornym, zatem organ podatkowy, w ocenie Sądu, słusznie rozstrzygnął to decyzją, od której złożono odwołanie i ta kwestia będzie rozstrzygana w odrębnym postępowaniu. W tym stanie rzeczy skargę oddalono (art. 151 p.p.s.a.).