III SAB/Wa 68/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-25
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Agnieszka Krawczyk, Piotr Przybysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy pozostaje w bezczynności w zakresie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości wraz z oprocentowaniem, jeśli wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty, od której strona wniosła odwołanie?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie pozostaje w bezczynności, jeśli wydał decyzję w przedmiocie żądania strony, nawet jeśli decyzja ta odmawia spełnienia żądania, a następnie strona wniosła od niej odwołanie. W takiej sytuacji sprawa nie jest już zawisła w sensie bezczynności organu, a jej prawidłowość będzie badana w odrębnym postępowaniu odwoławczym. Sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność nie bada prawidłowości merytorycznej wydanej decyzji.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta W. w zakresie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. wraz z oprocentowaniem. Spółka argumentowała, że uchylenie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe skutkuje obowiązkiem zwrotu nadpłaty. Wskazała, że organ nie dokonał zwrotu ani nie odpowiedział na jej pismo. Następnie Prezydent W. wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w części dotyczącej współwłaścicieli, od której spółka wniosła odwołanie. Skarżąca domagała się zobowiązania Prezydenta do zwrotu nadpłaty lub wydania decyzji odmawiającej jej zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta W. w zakresie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. wraz z oprocentowaniem. oddala skargę do orzeczenia złożono zdanie odrębne
W skardze na bezczynność Prezydenta W. Skarżąca – M. sp. z o.o. z siedzibą w W. wskazała, iż decyzją z [...] września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2008 r. określającą spółkom: Skarżącej – M. sp. z o.o. i G. sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2003 r. Zdaniem Skarżącej uchylenie tej decyzji ma ten skutek, iż organ podatkowy powinien dokonać zwrotu nadpłaty, wynikającej z faktu tego uchylenia. Zwrot należny jest każdemu ze współwłaścicieli, tj. Skarżącej i G. sp. z o.o. Skarżąca zauważyła, iż organ I instancji nie dokonał zwrotu nadpłaty, ani nie udzielił odpowiedzi na jej pismo z 4 września 2014 r.
W rezultacie Skarżąca złożyła ponaglenie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. wraz z oprocentowaniem. Dalej wskazała, iż [...] czerwca 2015 r. Prezydent W. wydał decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. odrębnego podatnika, tj. Skarżącej – M. sp. z o.o. w części dotyczącej stwierdzenia nadpłaty z tytułu tego podatku w kwocie 548.996,69 zł. W decyzji tej postanowił odmówić stwierdzenia nadpłaty w kwocie 647.084 zł innemu podatnikowi, tj. współwłaścicielom: Skarżącej – M. sp. z o.o. i G. sp. z o.o. Od decyzji tej Skarżąca odwołała się.
W skardze podniosła, że decyzja z [...] czerwca 2015 r. nie może w żaden sposób odnosić się do nadpłaty współwłaścicieli. Dodała, iż posiada ona nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2003 r. powstałą na skutek wydania decyzji z [...] grudnia 2008 r. na kwotę 548.996,69 złotych, której zwrot następuje w innym trybie niż w przypadku nadpłaty powstałej w wyniku uchylenia decyzji wydanych na rzecz odrębnego podatnika jakim dla potrzeb podatku od nieruchomości są współwłaściciele nieruchomości. W takim przypadku podmiotami uprawnionymi do otrzymania zwrotu nadpłaty są obaj współwłaściciele, dlatego rozpoznanie wniosku z grudnia 2008 r. złożonego samodzielnie przez Skarżącą w związku z nadpłatą w podatku od nieruchomości za 2003 r. opłaconym w zawyżonej wysokości przez tego podatnika nie może być w żaden sposób rozpoznawane łącznie z nadpłatą Skarżącej – M. sp. z o.o. i G. sp. z o.o.
W skardze Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta W. do zwrotu na rzecz współwłaścicieli, tj. Skarżącej – M. sp. z o.o. i G. sp. z o.o. nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości 647.084 zł wraz z oprocentowaniem albo wydania decyzji odmawiającej zwrotu tej nadpłaty. Wniosła także o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w maksymalnej wysokości, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Według art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, co nastąpiło z dniem 15 sierpnia 2015 r. Sąd pomimo nowelizacji art. 3 § 2 i art. 149 p.p.s.a. odpowiednio na mocy art. 1 pkt 1 i pkt 49 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., wobec przywołanego wyżej art. 2, stosował te przepisy w brzmieniu dotychczasowym.
W myśl art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.
W rozumieniu art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu ograniczone jest do badania przez sąd, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania decyzji.
W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie - postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1779/14 – Lex nr 1492884, 22 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 378/13 – Lex nr 1582107, 3 września 2013 r. sygn. akt II OSK 1888/13 – Lex nr 1554313, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 - ONSAiWSA 2009/4/63,).
W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością niesporną pozostaje fakt, że wniosek strony skarżącej dotyczył żądania od Prezydenta W. zwrotu na rzecz współwłaścicieli, tj. Skarżącej – M. sp. z o.o. i G. sp. z o.o. nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości 647.084 zł wraz z oprocentowaniem albo wydania decyzji odmawiającej zwrotu tej nadpłaty.
Sąd zauważa, że w stosunku do skarżącej została już wydana przed wniesieniem skargi na bezczynność decyzja Prezydenta W. z [...] czerwca 2015 r. o odmowie stwierdzenia nadpłaty w kwocie 647.084 zł. Od decyzji tej Skarżąca odwołała się. Zatem organ podatkowy nie pozostaje w bezczynności, ponieważ wydał decyzję a sprawa jest w toku ze względu na złożenie od niej odwołania. W tym miejscu należy zauważyć, że Sąd nie może przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność badać prawidłowości decyzji ani pod względem formalnym ani materialnym, ponieważ wykroczyłby poza granice skargi naruszając art. 134 p.p.s.a. W związku z tym jakiekolwiek zarzuty w tym zakresie nie mogły być przedmiotem rozstrzygania w niniejszym postępowaniu. Reasumując, kwestia nadpłaty, jej zwrotu i oprocentowania została rozstrzygnięta decyzją z [...] czerwca 2015 r. Zatem bezczynność nie wystąpiła.
Ponadto Art. 207 O.p. ustala zasadę, że organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy ordynacji podatkowej stanowią inaczej. Wprawdzie art. 207 O.p. nie posługuje się sformułowaniem mówiącym o "załatwieniu sprawy przez wydanie decyzji", występującym w art. 104 § l k.p.a., jednakże treść tego przepisu uzasadnia przyjęcie, że normuje ona załatwienie sprawy podatkowej. Słuszność tego stwierdzenia nie powinna budzić wątpliwości, jeżeli uwzględni się całość regulacji zawartej w art. 207. Za szczególnie istotne w tym zakresie należy uznać unormowanie art. 207 § 2, w którym wprost stwierdza się, iż decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo w inny sposób kończy sprawę podatkową (por. J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski,J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa..., s. 663).
Przytoczone sformułowanie "decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty",użyte w art. 207 § 2, jednoznacznie wskazuje, że decyzja wydana przez organ podatkowy musi stanowić rozstrzygnięcie całej sprawy zawisłej przed tym organem.
Mając powyższe na uwadze, w przypadku istnienia klasycznej nadpłaty, o której mowa w art. 72 O.p. czynności związane z rozliczeniem nadpłaty wraz z odsetkami stanowią wykonanie stosunku materialnoprawnego bez ingerencji w jego treść i nie wymagają wydawania decyzji w tym przedmiocie. Nie mniej jednak w niniejszej sprawie kwestia nadpłaty i odsetek stała się elementem spornym między stronami, zatem organ podatkowy, w ocenie Sądu, słusznie rozstrzygnął to decyzją. Od której złożono odwołanie i ta kwestia będzie rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Nr 270;) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło