III SAB/Wa 7/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. w zakresie rozpoznania wniosków z 9 sierpnia 2025 r., 29 sierpnia 2025 r., 14 września 2025 r. i 28 października 2025 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści lub uzupełnienie co do rozstrzygnięcia postanowień objętych tymi wnioskami postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 11 grudnia 2025 r. B. sp. z o.o. z siedzibą w K. ("Skarżąca", "Strona", "Spółka"), reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor") polegającą na nierozpoznaniu wniosków Spółki z 9 sierpnia 2025 r., 29 sierpnia 2025 r., 14 września 2025 r. i 28 października 2025 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści lub uzupełnienie co do rozstrzygnięcia postanowień objętych tymi wnioskami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wskazał, że na wszystkie wniesione przez Stronę wnioski, których skarga dotyczy, udzielił odpowiedzi we właściwym trybie i w ustawowym terminie. Dyrektor szczegółowo wymienił postanowienia wydane w odpowiedzi na ww. wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest zatem uprzednie, tj. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wniesienie ponaglenia do właściwego organu. Z uwagi na to, że niniejsza sprawa dotyczy bezczynności Dyrektora polegającej na nierozpoznaniu wniosków z 9 sierpnia 2025 r., 29 sierpnia 2025 r., 14 września 2025 r. i 28 października 2025 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści lub uzupełnienie co do rozstrzygnięcia postanowień objętych tymi wnioskami, kwestię uprawnień podatnika do wniesienia ponaglenia regulują przepisy Ordynacji podatkowej. W myśl art. 141 § 1 pkt 3 tej ustawy na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby administracji skarbowej. Wskazać należy, że wnoszenie ponaglenia następuje bez pośrednictwa organu podatkowego, którego bezczynność związana z niezałatwieniem sprawy w terminie jest kwestionowana. Ponaglenie należy zatem składać bezpośrednio do organu wyższego stopnia z pominięciem organu prowadzącego postępowanie, który uchybia terminom. W związku z powyższym Spółka obowiązana była, przed skierowaniem do Sądu skargi na bezczynność Dyrektora, wnieść ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i dopiero następnie złożyć skargę na bezczynność. Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi do Sądu Spółka nie wyczerpała przysługującego jej środka zaskarżenia poprzez złożenie ponaglenia - w zakresie objętym tą skargą - do właściwego organu. Za takie, w ocenie Sądu, nie może zostać uznane znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy ponaglenie z dnia 11 grudnia 2025 r., jest ono bowiem zaadresowanie i wniesione do Dyrektora, któremu Strona zarzuca bezczynność. Z urzędowego poświadczenia przedłożenia skargi (k. 24 akt sądowych) na bezczynność Dyrektora polegającą na nierozpoznaniu wniosków z 9 sierpnia 2025 r., 29 sierpnia 2025 r., 14 września 2025 r. i 28 października 2025 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści lub uzupełnienie co do rozstrzygnięcia postanowień objętych tymi wnioskami, wynika, że skarga ta wpłynęła na elektroniczną skrzynkę podawczą Dyrektora w dniu 11 grudnia 2025 r. Natomiast ponaglenie z 11 grudnia 2025 r. na niezałatwienie w terminie przez Dyrektora objętych skargą wniosków, wpłynęło do Dyrektora w dniu 11 grudnia 2025 r. (k. 26 akt sądowych), a następnie zostało przekazane Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej w dniu 18 grudnia 2025 r. (k. 142 akt administracyjnych) wraz ze stanowiskiem Dyrektora z dnia 17 grudnia 2025 r. w sprawie tego ponaglenia. Ponaglenie zostało skutecznie wniesione do właściwego organu dopiero w dniu 18 grudnia 2025 r., a zatem już po wniesieniu skargi W konsekwencji należało uznać, że przed wniesieniem skargi do Sądu w sprawie nie zostały wyczerpane wszystkie przysługujące Stronie środki zaskarżenia, co oznacza, że skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Ponadto, nawet gdyby – zdaniem Sądu błędnie – przyjąć, że znajdujące się w aktach administracyjnych pismo z dnia 11 grudnia 2025 r. czyniło zadość skutecznemu wniesieniu ponaglenia, a w rezultacie prawidłowemu wniesieniu skargi po wyczerpaniu środka zaskarżenia, to i tak złożona przez Stronę skarga byłaby niedopuszczalna z tego powodu, że w dniu wniesienia skargi do Sądu, tj. w dniu 11 grudnia 2025 r., Strona dysponowała już postanowieniami wydanymi przez Dyrektora w odpowiedzi na złożone przez Skarżącą wnioski objęte skargą. Wynika to jednoznacznie z odpowiedzi Dyrektora z dnia 8 stycznia 2026 r. na skargę. Wyjaśnienia Dyrektora Sąd uznaje za przekonujące i konkretne. Wobec powyższego Sąd wskazuje, że dnia 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z powołanej uchwały jednoznacznie wynika, że skarga w przedmiocie bezczynności wniesiona po zakończeniu postępowania i wydaniu decyzji ostatecznej podlega odrzuceniu. Jest niedopuszczalna z tego względu, że w momencie wniesienia dotyczy stanu nieaktualnego (historycznego). Taka skarga przede wszystkim nie może osiągnąć zamierzonego rezultatu w postaci zdyscyplinowania organu do załatwienia sprawy, które już nastąpiło. Analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21, zgodnie z którą skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W ocenie Sądu powyższe rozważania należy odnosić również do postępowań kończących się innymi niż decyzje rozstrzygnięciami administracyjnymi, w tym także załatwieniem żądania wnioskodawcy w drodze czynności materialno-technicznej. Odnosząc powyższe rozważania, do okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że skoro skarga została złożona do sądu administracyjnego już po otrzymaniu przez Stronę postanowień Dyrektora wydanych w odpowiedzi na objęte skargą wnioski z 9 sierpnia 2025 r., 29 sierpnia 2025 r., 14 września 2025 r. i 28 października 2025 r., a więc po ustaniu bezczynności na skutek załatwienia sprawy, to skarga w tym zakresie nie była dopuszczalna i podlegała odrzuceniu. Celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.