III SAB/Wa 76/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi B. R. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w zakresie postępowania dotyczącego podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 384/18 oddala skargę. Pismem z 22 listopada 2019 r. B. R. (zwany dalej: "Skarżący", "Strona", "Podatnik") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy", "DIAS"). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: 1. Decyzją z [...] października 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS" lub "organ pierwszej instancji") określił dla Skarżącego kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2012 r. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie z 6 listopada 2017 r. Po rozpoznaniu odwołania DIAS decyzją z [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W dniu 9 stycznia 2018 r. Podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpatrzeniu której Sąd wyrokiem z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt: III SA/Wa 384/18 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję NUS z [...] października 2017 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B. R. kwotę 2817 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 4 września 2019 r. do Izby Administracji Skarbowej w W. wpłynął wraz z aktami sprawy prawomocny odpis wyroku WSA. W związku z koniecznością dokonania zwrotu zasądzonych kosztów postępowania sądowego pismem z dnia 13 września 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zwrócił się do NUS z prośbą m.in. o udzielenie informacji o stanie zaległości oraz o ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Skarżącego celem ustalenia czy wierzytelność z tytułu zasądzonych kosztów postępowania sądowego będzie przedmiotem zajęcia. Jednocześnie DIAS zwrócił akta przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi pismem z 19 września 2019 r. NUS poinformował, że Skarżący posiada zaległości za 2014 i 2015 r., wobec których prowadzone są postępowania zabezpieczające. Pismem z dnia 2 października 2019 r. Czwarty Dział Podatku od Towarów i Usług zawiadomił Dział Planowania i Kontroli Finansowej o konieczności przekazania kosztów zasądzonych ww. wyrokiem WSA organowi egzekucyjnemu celem zabezpieczenia należności. Następnie Dział Planowania i Kontroli Finansowej pismem z 4 października 2019 r. zwrócił się do Czwartego Działu Podatku od Towarów i Usług z prośbą o przedłożenie kolejnej dyspozycji zwrotu w związku z zawiadomieniem NUS z [...] października 2019 r. o uchyleniu zajęcia z 18 września 2019 r. dotyczącego zobowiązania Skarżącego. W odpowiedzi na powyższe Czwarty Dział Podatku od Towarów i Usług w piśmie z dnia 4 października 2019 r. zwrócił się o zwrot kosztów postępowania sądowego zasądzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. 2. W dniu 14 października 2019 r. do Izby Administracji Skarbowej w W. wpłynęło pismo Ministerstwa Finansów z [...] października 2019 r. przekazujące ponaglenie z 8 października 2019 r. złożone przez Stronę w celu przesłania stanowiska w sprawie. Strona wniosła o: wymierzenie grzywny Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W., zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy, przyznanie na rzecz Podatnika sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") i wyjaśnienie przyczyn bezczynności i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu ponaglenia Strona wskazała, że zgodnie z art. 286 § 1 i § 2 P.p.s.a. wykonanie orzeczenia sądowego przez organ podatkowy następuje po dacie zwrotu akt postępowania wraz z odpisem wyroku (wraz z klauzulą prawomocności). Organ podatkowy zobowiązany jest załatwić sprawę (wykonanie postanowienia orzeczenia) w terminie 30 dni liczonych od dnia doręczenia akt postępowania. Z perspektywy Podatnika żadne z postanowień wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2019 r. nie zostało wykonane przez DIAS. Ponadto organ nie doręczył również Podatnikowi postanowienia w trybie art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm., dalej: "O.p."). DIAS w piśmie z 18 października 2019 r., skierowanym do Departamentu Organizacji Krajowej Administracji Skarbowej Ministerstwa Finansów, ustosunkował się do zarzutów zawartych w ponagleniu. Organ wskazał, że zasądzone koszty postępowania sądowoadministracyjnego stanowią należność cywilnoprawną, stąd dokonanie zwrotu kosztów nie stanowi sprawy administracyjnej. W konsekwencji organ wskazał na brak podstaw do rozpatrzenia pisma Strony w ramach postępowania administracyjnego (w tym podatkowego). Ponadto DIAS wskazał na podjęte przez siebie czynności w zakresie zwrotu kosztów sądowych Stronie. 3. NUS w piśmie z 18 grudnia 2019 r. poinformował DIAS m.in. że wobec Skarżącego została wydana decyzja z [...] grudnia 2019 r., umarzająca na podstawie art. 208 § 1 O.p. postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od II do III kwartału 2012 r. jako bezprzedmiotowe w związku z przedawnieniem się zobowiązania podatkowego. 2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a. i przyznania na rzecz Podatnika sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 P.p.s.a. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów sądowych według norm przepisanych. W skardze podniesiono, że Podatnik 8 października 2019 r. wniósł do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Urząd (tj. zwrotu zasądzonych kosztów sądowych oraz ponownego rozpatrzenia sprawy). W dniu 15 listopada 2019 r. Podatnik otrzymał odpowiedź od Szefa KAS, w którym organ podatkowy zakwalifikował otrzymane ponaglenie jako skargę określoną w Dziale VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego i poinformował, iż nastąpił zwrot kosztów sądowych. Odnosząc się do powyższego, Skarżący podniósł w skardze, że złożone przez niego ponaglenie nie ma charakteru skargi określonej w Dziale VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Skarżący stwierdził również, że do chwili obecnej organ nie wykonał wytycznych WSA określonych w wyroku dotyczących ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz wydania decyzji w sprawie. W ocenie Podatnika, organ powinien załatwić sprawę, tj. dokonać zwrotu kosztów sądowych oraz wydać nową decyzję w terminie określonym przez art. 139 O.p. Rozpoczęcie biegu tego terminu powinno nastąpić następnego dnia po zwrocie akt postępowania przez sąd administracyjny. W terminie 30 dni od daty zwrotu akt do Urzędu, nie został wykonany żaden z obowiązków nałożonych przez WSA. Skarżący podniósł, że bezczynność organu nie jest uzasadniona żadnymi okolicznościami i uniemożliwia zakończenie postępowania decyzją administracyjną. 2.2. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie znajduje się w stanie bezczynności. Organ wskazuje też, że sprawa zwrotu zasądzonych kosztów postępowania sądowego nie jest sprawą administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 3. Zgodnie z art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do przepisu art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1b P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest, to czy miała miejsce bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w prowadzeniu postępowania związana z wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku w dniu 10 stycznia 2019 r. o sygn. III SA/Wa 384/18, polegająca na braku rozpoznania sprawy zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz braku wydania decyzji w sprawie. 5. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dyrektor nie znajdował się w stanie zarzucanej mu bezczynności. 6. Skarga jest formalnie dopuszczalna w świetle art. 52 § 2 P.p.s.a.; Skarżący wniósł uprzednio ponaglenie z dnia 8 października 2019 r., które zostało wniesione do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Strona otrzymała odpowiedź na to ponaglenie od Szefa KAS. Sąd zaznacza, że przedmiotem skargi jest bezczynność jedynie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.. W szczególności Skarżący nie podnosi bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W., a Sąd będąc związanym granicami sprawy nie może, z urzędu, badać ewentualnej bezczynności innego organu niż wskazywanego w skardze. 7.1. Po otrzymaniu akt postępowania wraz z uwierzytelnioną kopią odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 384/18, postępowanie toczyło się ponownie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego W. Skarżącemu umyka, że Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego i decyzję ją poprzedzającą. Zatem jedynym zadaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w postępowaniu podatkowym było przekazanie akt sprawy wraz z odpisem wyroku organowi pierwszej instancji, co miało miejsce [...] września 2019 r. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy Dyrektor otrzymał zaś 4 września 2019 r. Nie ma więc podstaw do uznania bezczynności Dyrektora w terminie 4-13 września 2019 r. 7.2. Skarżący przywołał art. 286 § 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którym po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zarządzenie o zwrocie akt może wydać referendarz sądowy (§ 1). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia (§ 2). Wbrew temu co twierdzi Skarżący, nie ma jednak podstaw do formułowania terminu 30 dni do załatwienia sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W, skoro skutkiem wyroku jest brak zawisłości sprawy podatkowej u Dyrektora. 7.3. Niezależnie od powyższego, jak wynika z informacji organów postępowanie zostało zakończone przez organ pierwszej instancji w dniu 18 grudnia 2019 r. decyzją wydaną na podstawie art. 208 § 1 O.p. umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od II do III kwartału 2012 r. jako bezprzedmiotowe. 8. W skardze podniesiono kwestię terminowości zwrotu Skarżącemu kosztów postępowania sądowego zasądzonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 384/18. W tej kwestii należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zobowiązanie organu do uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa na podstawie art. 149 P.p.s.a. dotyczy sytuacji, gdy organ nie wydaje decyzji, postanowienia lub aktu administracyjnego. Zasądzone koszty postępowania sądowoadministracyjnego stanowią należność cywilnoprawną stąd dokonanie zwrotu kosztów nie stanowi sprawy administracyjnej. Dla dochodzenia niezwróconych kosztów właściwa jest droga egzekucji administracyjnej w postępowaniu cywilnym (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 500/09, postanowienie WSA w Krakowie z 18 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1743/16 - orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl"). Z tych względów, sąd administracyjny nie może oceniać terminowości zwrotu Skarżącemu zasądzonych na jego rzecz kosztów postępowania jako elementu bezczynności Dyrektora. 9. Mając na względzie powyższe, uznając skargę za niezasadną, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.