III SO/Wa 1/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z wniosku M. M. o wymierzenie Wojewodzie M. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący – M.M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że od 2009 r. jest bezrobotny. Z kolei jego żona wykonuje nisko płatne prace redakcyjne. Rodzina skarżącego zalega z opłatami za czynsz na kwotę kilku tysięcy złotych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Do swojego majątku skarżący zaliczył dwa mieszkania o pow. 105 m² i 39 m² oraz działkę budowlaną na B. 384 m². Skarżący uzyskuje dochód z najmu mniejszego mieszkania z przeznaczeniem na spłatę kredytu większego mieszkania. Do spłaty pozostało 42 tyś. euro. W stosunku do żony skarżącego, z uwagi na pełnienie przez nią funkcji prezesa zarządu spółki z o.o., prowadzona jest egzekucja na kwotę 240 tyś. zł. Dochód żony skarżącego z tytułu umowy o dzieło wynosi 1.800 zł, a z tytułu najmu dochód wynosi 1.200 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego referendarz sądowy wezwał skarżącego do: nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za 2014 r., wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, w tym udokumentowanie dochodów żony skarżącego za ostatnie trzy miesiące oraz wysokości miesięcznego dochodu z tytułu najmu, nadesłania zaświadczenia o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków (w tym na utrzymanie nieruchomości, media, kredyty, wyżywienie i inne niezbędne) składających się na bieżące utrzymanie skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony za ostatnie 3 miesiące. W odpowiedzi skarżący wskazał jedynie, że PIT-37 za 2014 r. złożył do sprawy o sygn. akt VII SAB/Wa 13/15. Skarżący nie przestawił żadnych dokumentów, o które był wzywany, ani nie złożył dodatkowych wyjaśnień. Postanowieniem z 9 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W piśmie z 17 września 2015 r., zatytułowanym "zażalenie" skarżący podniósł, że wszystkie wymagane dokumenty i wyjaśnienia złożył do sprawy VIII SAB/Wa 13/15. Pismo to zgodnie z jego treścią zostało potraktowane jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie Sądu), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony, co do jej sytuacji majątkowej okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić dokumenty źródłowe, obrazujące jej sytuację rodzinną, majątkową czy dochody. Wezwanie to jest zatem dla strony wiążące. Niezastosowanie się do niego powoduje, że materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek prawa pomocy, jest niekompletny, a w rezultacie wątpliwości co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Skarżący nie potwierdził złożonych oświadczeń żadnymi dokumentami, które uprawdopodabniałyby jego trudną sytuację majątkową. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie uczynił zadość wezwaniu referendarza sądowego. W szczególności nie nadesłał dokumentów wskazujących na źródła utrzymania skarżącego oraz jego żony, zeznań podatkowych, zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków, czy też wyciągów z rachunków bankowych. Brak reakcji na wspomniane wezwanie oznacza natomiast, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej skarżącego. Tym samym nie można stwierdzić, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący mając świadomość, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego było nienadesłanie dokumentów, powinien ten brak usunąć wnosząc sprzeciw. Bez znaczenia jest przy tym odwoływanie się do nadesłania dokumentów w innej sprawie skarżącego, (zwłaszcza że wbrew deklaracji skarżącego dokumenty również do tej sprawy nie zostały nadesłane, co jasno wynika z postanowienia referendarza sądowego sygn. akt VII SAB/Wa 13/15 z 11 sierpnia 2015 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy), gdyż nie zmienia to faktu, że w rozpoznawanej sprawie skarżący – mimo świadomości, co do skutków zignorowania wezwania o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów (powyższe jednoznacznie wynikało z postanowienia referendarza sądowego z 9 września 2015 r.) – zdecydował się nie dołączać żadnych dokumentów do sprzeciwu, czy nadesłać ich w okresie późniejszym, poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.