III SO/Wa 1/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznanie radcy prawnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF T.M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika i poniesienie kosztów sądowych. Wskazał także, że nie potrafi samodzielnie przygotować skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem (ur. w [...] r.), posiada samochód marki [...] o wartości 7.500 zł. wskazał także żona, na rachunku bankowym posiada środki w wysokości 7.500 zł. Wskazał także, że łączne miesięczne dochody Skarżącego i jego żony z tytułu emerytury oraz pracy wynoszą 5.650 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył wydatki na: ratę kredytu – 250 zł, czynsz – 670 zł, koszty lokalu – 400 zł, leczenie – 150 zł oraz ubezpieczenie – 130 zł. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących stan majątkowy Skarżącego i jego żony tj.: zeznań podatkowych za 2015r. wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych krajowych oraz zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia w przedmiocie korzystania z jakichkolwiek form pomocy społecznej, dokumentów o posiadanych zobowiązaniach np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe itp. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nadesłał wyciągi z rachunków bankowych swoje i żony oraz zeznania podatkowe za 2014 i 2015 r. Wyjaśnił także, że od 5 stycznia łączne dochody jego i żony wyniosą około 4.500 zł w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w agencji ochrony. Wskazał, że posiada kredyt odnawialny na kwotę 7.000 zł oraz kartę debetową na kwotę 7.000 zł. Do wcześniej wyliczonych miesięcznych kosztów Skarżący dodał wydatek na zajęcia sportowe syna – 100 zł. Wskazał także że na 23 stycznia 2017 r. dochód rodziny wynosił 6.600 zł. Skarżący wskazał również, że w skład rodziny wchodzi jeszcze syn, uczeń drugiej klasy gimnazjum. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Skarżący złożył Skargę do Sądu w sprawie sygn. III SA/Wa 883/17. Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2016 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe za poszczególne okresy rozliczeniowe w podatku dochodowym od osób prawnych, w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 500 zł. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że łączny miesięczny dochód rodziny po utracie wynagrodzenia w agencji ochrony wynosi 4.500 zł. Łączne miesięczne wydatki rodziny Skarżący określił natomiast na 1.700 zł. Zatem do dyspozycji Skarżącego pozostaje kwota 2.800 zł. Jednakże do niezbędnych wydatków referendarz sądowy doliczył koszty wyżywienia (których Skarżący nie uwzględnił) w kwocie około 1.000 zł. W ocenie referendarza do miesięcznych kosztów nalży doliczyć także potrzeby uczącego się dziecka ( [...] klasa gimnazjum) na niezbędne przybory szkolne (np. książki, zeszyty, długopisy, odzież na zajęcia sportowe itp.) w kwocie 100-200 zł miesięcznie. Zatem od pozostałej kwoty 2.800 należało odjąć kwotę na wyliczone wydatki i przyjąć, że po zaspokojeniu podstawowych potrzeb rodziny pozostaje kwota 1.600 zł. Ponadto z analizy rachunków bakowych wynika, że 14 października 2016 r. na rachunek bankowy żony Skarżącego wpłynęła kwota 370.000 zł. Natomiast 18 października 2016 r. kwota 309.000 została przeznaczona na zakup mieszkania. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest radca prawny. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono sentencji