III SO/Wa 10/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-28
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie strona wykazała, że jej dochód przekracza minimum socjalne, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale jednocześnie jej trudna sytuacja materialna i rodzinna uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżąca powołała się na niski dochód, samotne sprawowanie opieki nad córką oraz brak innych źródeł utrzymania. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i rodzinną.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącą od wpisu od skargi powyżej 300 zł; 2. Odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28./11/2017 r po rozpoznaniu wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia z [...]/9/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r z tytułu dochodu z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego przed upływem pięciu lat p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi powyżej 300 zł; 2. odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
2) Skarżąca K. K., dalej jako strona, wnioskiem z 31/10/2017 r i w piśmie z 23/11/2017 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Powołała się na dochód (niespełna 4100 zł), który przeznacza na zaspokojenie potrzeb dwójki członków gospodarstwa domowego; - samotne sprawowanie opieki nad córką; - brak renty rodzinnej; - niepobieranie wynagrodzenia przez pełnomocnika Skarżącej. Przedstawiła strukturę zakupów, wykaz dochodów, wyciągu z rachunku bankowego, kserokopie faktur- w tym za leczenie i in.
3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy to wpis od środka zaskarżenia w kwocie 644 zł. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozstrzygnięcie i uzasadnienie postanowienia, ponieważ sytuacja życiowa (i materialna) Strony może zmieniać się.
Referendarz sądowy daje wiarę twierdzeniom Skarżącej o zlej kondycji życiowej, potrzebie pomocy i skromnym trybie życia, który prowadzi, jak też realizuje postulat zapewnienia stronie, przy ocenie wniosku o prawo pomocy, stanu dysponowania dochodem adekwatnym do usprawiedliwionych potrzeb, tj. o wysokości przynajmniej minimum socjalnego.
Minimum socjalne to wskaźnik społeczny mierzący koszty utrzymania gospodarstw domowych. Zakres i poziom zaspokajanych potrzeb według tego modelu winny zapewniać takie warunki życiowe, by na każdym z etapów rozwoju człowieka umożliwić reprodukcję jego sił życiowych, posiadanie i wychowanie potomstwa oraz utrzymanie więzi społecznych. Minimum egzystencji (inaczej także minimum biologiczne) jest wskaźnikiem, który określa poziom zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych (w postaci przeliczenia na kwotę) konieczny do przetrwania biologicznego – przeżycia (zob. https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2). Z informacji nadesłanych przez stronę wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym przekracza minimum socjalne, lecz nie w stopniu, który umożliwia – ale to w ocenie urzędnika sądowego – zbytkowne życie. W tym zakresie referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom Skarżącej, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, odnośnie sytuacji materialnej. Nie ulega wątpliwości również, ze Skarżąca jest obarczona obowiązki wynikającymi z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego względem córki, nad którą sprawuje samotnie opiekę. Z tym faktem, zwłaszcza wobec faktu sprawowania opieki samotnie, należy łączyć szczególne utrudnienia związane z gromadzeniem środków pieniężnych, jak i ograniczenia związane z wolnością dystrybucji posiadanych środków
Dlatego referendarz sądowy, mając również na uwadze zadeklarowany – pod groźbą odpowiedzialności karnej -fakt niepobierania wynagrodzenia przez pełnomocnika Strony, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło