III SO/Wa 16/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-17
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że od 2012 roku pozostaje bez dochodów, jego rachunki bankowe są zajęte, nie posiada majątku ani oszczędności, a utrzymuje się z pomocy rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że od 2012 roku pozostaje bez dochodów, jego rachunki bankowe są zajęte, nie posiada majątku ani oszczędności, a utrzymuje się z pomocy rodziny, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak dochodów, brak majątku i utrzymywanie się z pomocy rodziny. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów, skarżący przedstawił m.in. zaświadczenia o braku dochodów, umowę najmu, zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych oraz wyjaśnił, że od 2012 roku pozostaje bez zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący – M. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie osiąga żadnych dochodów i nie jest nigdzie zatrudniony. Nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Utrzymuje się z pomocy rodziny. Nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej w jakiejkolwiek wysokości. Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe.
Na podstawie zarządzenia z 17 grudnia 2015 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku na aktualnym urzędowym formularzu PPF oraz do: nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za 2014 r., wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania skarżącego (w tym wysokości i rodzaju pomocy uzyskiwanej od rodziny), nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, przedstawienia zestawienia aktualnych miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (w tym na czynsz, opłaty za media, wyżywienie, środki czystości, leczenie i inne.)
W odpowiedzi, skarżący nadesłał wydruki potwierdzenia salda na rachunkach bankowych oraz rachunki za czynsz i opłaty eksploatacyjne. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że za 2014 r. nie osiągnął żadnego dochodu więc nie składał zeznań podatkowych. Aktualnie skarżący mieszka sam. Finansowo wspomaga go rodzina, która raz na miesiąc daje mu kwotę 1.100 zł na bieżące utrzymanie. Środki te przeznaczane są na czynsz i opłaty eksploatacyjne oraz wyżywienie i środki czystości. W chwili obecnej skarżący nie pracuje, nie korzysta z zasiłku dla bezrobotnych, ani nie posiada innego źródła dochodów.
We wniosku złożonym na aktualnym formularzu PPF skarżący powtórzył swoje wcześniejsze oświadczenia.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżący został wezwany do wyjaśnienia od kiedy, i w związku z jakimi okolicznościami pozostaje bez zatrudnienia i dochodów, wskazania komu przysługują tytułu prawne do lokali przy ul. [...] i przy ul. [...] w W. , wskazania osób, na których utrzymaniu pozostaje skarżący, nadesłania jakichkolwiek dokumentów i oświadczeń, które uprawdopodabniały sytuację finansową skarżącego (np. zaświadczeń z urzędu pracy, ośrodków pomocy społecznej, dokumentów dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę, likwidacji prowadzonej działalności, egzekucji majątku i inne).
W odpowiedzi skarżący nadesłał zaświadczenia o wysokości dochodu za 2013 i 2014 r., umowę najmu lokalu, zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych, postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z [...] czerwca 2012 r. potwierdzające fakt zbycia P. Sp. z o.o., której prezesem był skarżący.
Skarżący wyjaśnił, że w związku z trudną sytuacją na runku pracy od 2012 r. tj. od zbycia P. Sp. z o.o., pozostaje bez zatrudnienia. Wskazał też, że nie jest właścicielem lokalu przy ul. [...] w W. . Lokal ten wynajmuje z zasobów W. , dzielnicy B. . Również lokal przy ul. [...] nie stanowi jego własności. Mieści się tam kancelaria radcy prawnego. Skarżący ponownie wskazał, że finansowo wspomaga go rodzina. Córka płaci za czynsz, a pozostałą kwotę otrzymuje od ciotki.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego, przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczeń i dokumentów nadesłanych przez skarżącego od 2012r. pozostaje on bez dochodów. Z zaświadczeń z urzędu skarbowego wynika, że za 2013 i 2014 r. skarżący nie składał zeznań podatkowych. Jego rachunki bankowe są zajęte. Nie posiada na nich środków. Skarżący wynajmuje lokal z zasobów W. . Nie posiada majątku ani oszczędności. Pozostaje na utrzymaniu rodziny – córki i ciotki.
Tym samym skarżący, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie.
Orzekając o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych, referendarz sądowy wziął również pod uwagę, że oświadczenia skarżącego, zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdy.
Jednocześnie jednak referendarz sądowy zauważa, że zgodnie z art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło