III SO/Wa 17/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008 r. wniosku R. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 11 grudnia 2007 r., R.F. (dalej "skarżący" lub "strona") wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w wysokości 450 złotych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną - M.. Stwierdził, że wraz z żoną stanowią "rodzinę na dorobku" (związek małżeński zawarli przed siedmioma miesiącami) i uzyskiwane dochody przeznaczają na pokrycie bieżących wydatków związanych z utrzymaniem (wyżywienie, media, ubrania) oraz na sukcesywne zakupy podstawowego sprzętu domowego. W związku powyższymi okolicznościami oraz z uwagi na uzyskiwane dochody, skarżący wnioskował o zmniejszenie obowiązującego w sprawie wpisu sądowego do kwoty 50 złotych. Skarżący dodał, że w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Finansów będzie reprezentowany przez doradcę podatkowego, ale wyłącznie dlatego, że pełnomocnik zgodził się poprowadzić sprawę za kwotę "odpowiadającą możliwym do zasądzenie kosztom zastępstwa procesowego", a w przypadku oddalenia bądź odrzucenia skargi - nie pobrania honorarium. Skarżący wskazał ponadto, że dom mieszkalny o powierzchni 100 m. kw., jest własnością jego żony, która otrzymała przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy darowizny zawartej z jej rodzicami. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie 1.600 złotych, a jego żona w kwocie 1.300 złotych. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 2.900 złotych. Ponadto nie posiadają żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, nieruchomości i oszczędności. Pismem z dnia 16 stycznia 2008 roku referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych informacji i nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Odpowiadając na wezwanie, skarżący nadesłał informacje o dochodach M. F. sporządzone przez jej pracodawcę oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2006 roku, własne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2006 roku oraz informacje o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2007 rok, paragony fiskalne, faktury VAT dokumentujące koszty bieżącego utrzymania (woda, ścieki, gaz), decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za 2007 rok wraz z dowodami zapłaty podatku, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, odpis skrócony aktu małżeństwa, faktury VAT dokumentujące wydatki na wyposażenie mieszkania. Skarżący poinformował również, że ani on ani jego żona nie korzystali z pomocy opieki społecznej, nie posiadają lokat bankowych oraz innych lokat inwestycyjnych, w ostatnich dwóch latach nie nabywali i nie zbywali żadnej nieruchomości i ruchomości o wartości ponad 5.000 złotych. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są dochody ze świadczonej pracy. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przede wszystkim zauważyć należy, iż w chwili obecnej jedynym kosztem sądowym w sprawie jest wpis od skargi. W ocenie skarżącego wpis ten wynosi 500 złotych i wnosi on o zwolnienie z zapłaty kwoty 450 złotych, a tym samym ograniczenie wysokości wpisu do kwoty 50 złotych. Wyjaśnić zatem należy, że w sprawach skarg na decyzje wydane w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego pobiera się wpis stały w wysokości 200 złotych (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. Nr 221, poz. 2193). W konsekwencji w niniejszej sprawie ocenić należy, czy skarżący jest w stanie uiścić wpis w wysokości 200 złotych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ nie wykazał on, że poniesienie kosztów sądowych może spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego rodziny. Stwierdzić należy, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie posiadają stałe źródła dochodów z tytułu wykonywanej pracy. M. F. otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości netto 1.100 złotych (po odliczeniu spłaty pożyczki mieszkaniowej w wysokości 250 złotych miesięcznie), a według zeznania podatkowego w 2006 roku uzyskała dochód do w wysokości 20.305 złote. Zgodnie z informacjami o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za okres od 1 stycznia 2007 roku do 30 czerwca 2007 roku oraz od 1 czerwca 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku skarżący uzyskał dochód w łącznej wysokości 36.756,16 złotych (przed potrąceniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne), a w 2006 roku uzyskał dochód w kwocie 38.440 złotych. Analizując przedstawione wyciągi z rachunków bankowych zauważyć należy, że na rachunek bankowy M. F. do końca 2007 roku wpływały pobory w wysokości 1.100,91 złotych, a od stycznia 2008 roku - w wysokości 1.170,68 złotych. Ponadto na rachunek bankowy wpływało też wynagrodzenie z tytułu godzin nadliczbowych (98,24 złote w listopadzie 2007 roku i 65,83 złote w październiku 2007 roku), a w grudniu 2007 roku zaewidencjonowano wpływ wynagrodzenia z funduszu socjalnego w wysokości 535 złotych. Przedstawione wyciągi bankowe R. F. wskazują natomiast wpływy z tytułu wynagrodzenia w wysokości od 1.647,59 złotych do 1.678,76 złotych oraz wpłaty własne w kwocie 2.000 złotych we wrześniu 2007 roku oraz w kwocie 50 złotych - październik 2007 rok. Ponadto w grudniu 2007 roku skarżący otrzymał przelew z zakładu pracy z tytułu: "wczasy pod gruszą" w wysokości 567 złotych. Przedstawione wyciągi bankowe wskazują, że w każdym miesiącu na rachunki bankowe skarżącego i jego żony wpływały środki pieniężne z tytułu wynagrodzenia oraz wpłaty własne (skarżący nie wskazał ich tytułu). Przedstawione kopie faktur wskazują, że opłaty za media stanowią miesięczny wydatek w kwocie około 188 złotych (woda, gaz, śmieci). Ponadto wyciągi z rachunków bankowych wskazują, że skarżący i jego żona korzystają z telefonów komórkowych oraz opłacają telewizję kablową. Warto też zaznaczyć, że rodzina skarżącego ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe - dom jednorodzinny o powierzchni użytkowej 100 m.kw. Jednocześnie według oświadczenia skarżącego uzyskiwane dochody są przeznaczane na bieżące utrzymanie, w tym urządzenie domu. Jako dowód skarżący przedstawił kopie faktur dokumentujących zakup materiałów budowlanych oraz mebli. Podsumowując przedstawione informacje stwierdzić należy, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi około 2.760 złotych netto (1.100,0 złotych oraz 1.659 złotych). Rodzina uzyskuje również nieregularne dodatkowe dochody z wykonywanej pracy (nadgodziny, wypłata w funduszu socjalnego). Skarżący dokonywał też wpłat własnych w łącznej wysokości 2.500 złotych. Udokumentowane koszty bieżącego utrzymania stanowią kwotę 188 złotych (oprócz żywności). Skarżący ponosi też opłaty z tytułu korzystania z dwóch telefonów komórkowych oraz telewizji kablowej, a wydatków tych nie można zaliczyć do niezbędnych kosztów utrzymania. Podobnie nie stanowią kosztów bieżącego utrzymania wydatki na wykończenie i umeblowanie domu. Niewątpliwie są to dla rodziny skarżącego bardzo istotne wydatki i stanowią one znaczące obciążenie budżetu domowego, ale nie mogą być one uwzględnione przy ocenie zasadności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe, tylko w wypadku, gdy zapłata kosztów postępowania sądowego mogłaby spowodować powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny skarżącego. Uznać więc należy, że skarżący ma możliwość zapłaty wpisu od skargi w wysokości 200 złotych. Nie negując okoliczności, że zapłata wpisu może spowodować konieczność redukcji innych wydatków i opóźnienia w urządzaniu gospodarstwa domowego, stwierdzić należy, że sytuacja finansowa skarżącego nie jest wyjątkowa. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego prawa pomocy, ponieważ przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącego nie wskazuje, że zapłata wpisu w wysokości 200 złotych spowoduje powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny. Zapłata wpisu umożliwi rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd, a pozytywne rozstrzygnięcie skargi spowoduje orzeczenie na rzecz skarżącego zwrotu poniesionego kosztu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.