III SO/Wa 17/11

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie III SO/Wa 17/11 U Z A S A D N I E N I E Skarżący Z. K. zwrócił się o zwolnienie z kosztów postępowania, powołując się na złą sytuację finansową i zdrowotną. Skarżący korzysta z pomocy lekarskiej i stale zażywa lekarstwa, ponosząc z tego tytułu koszty nie mniejsze niż 500 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Źródłem utrzymania Skarżącego i jego żony jest gospodarstwo rolne o pow. 4,48 ha, które jest obciążone hipoteką. Skarżący jest zadłużony w ZUS i bankach, zarówno on, jak i jego żona mają problemy ze zdrowiem. Do majątku Skarżący zaliczył wspomniane gospodarstwo, dom oraz mieszkanie, w którym mieszkają obecnie obie jego córki, w tym jedna z dwójką małych dzieci. Ze względu na to, że jedno z dzieci jest chore Skarżący pomaga córce. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz ze Skarżącym i jego żoną także ciotka. Wysokość dochodu Skarżący określił na kwotę 400 zł. Wyjaśnił, że wystarcza ona tylko na lekarstwa i bieżące wydatki. Dodał, że zaświadczenia lekarskie obrazujące stan zdrowia znajdują się w aktach. Skarżący nie posiada konta bankowego. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (tak w niniejszej sprawie) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte w tym wniosku okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma III SO/Wa 17/11 obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Możliwość takiego wezwania daje Sądowi przepis art. 255 p.p.s.a. W niniejszej sprawie możliwość tę wykorzystano, wzywając Skarżącego pismem z 7 czerwca 2011 r. do przedłożenia dokumentów. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący opisał jedynie swoją sytuację finansową, nie popierając jednak swoich oświadczeń żadnymi dokumentami. Tym samym referendarz sądowy nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący nie wskazał chociażby jakie konkretnie ponosi wydatki. Poprzestał na stwierdzeniu, że są to "bieżące wydatki", a nadto wydatki na leki. Co ciekawe podana w skardze – jako ponoszona na ostatnio wymieniony cel - kwota 500 zł przewyższa kwotę deklarowanego dochodu, który – według oświadczenia - wynosi 400 zł. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił faktu ciążącego na nim zadłużenia w ZUS i bankach. Nie wiadomo także czy zadłużenie to spłaca. Skarżący nie przesłał także jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o obciążeniu nieruchomości hipoteką. Nie jest także znana forma pomocy jaką Skarżący świadczy na rzecz swojej córki (finansowa, rzeczowa). Ponadto Skarżący nie podał żadnych danych obrazujących sytuację majątkową ciotki, która - jak oświadczył - pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym i której dochody oraz obciążenia finansowe współkształtują sytuację finansową Skarżącego. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 p.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 p.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie mu udzielona. III SO/Wa 17/11 Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.