III SO/Wa 30/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-27

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli wydatki strony skarżącej znacznie przewyższają jej dochody, a przedstawione oświadczenia budzą wątpliwości co do ich prawdziwości?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Pomimo wysokich wydatków, które przewyższały dochody, przedstawione przez stronę oświadczenia budziły wątpliwości co do ich prawdziwości, a analiza sytuacji majątkowej nie pozwalała oprzeć się wrażeniu, że strona posiada nieujawnione środki.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i niskie dochody z emerytury. Mimo przedstawienia szczegółowych danych o dochodach, wydatkach, posiadanych nieruchomościach i kredytach, referendarz sądowy wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Po analizie złożonych dokumentów, w tym zeznań podatkowych, wyciągów bankowych i wykazu wydatków, referendarz uznał, że oświadczenia strony budzą wątpliwości i nie wykazała ona braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący A. S. na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 799,18 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, oraz że posiada dom o powierzchni 700 m² przy czym część mieszkalna to 150 m². Skarżący posiada także działkę o powierzchni 4.181 m². Z oświadczenia wynika także, że posiadany dom jest obciążony kredytem na sumę 1.250.000 zł natomiast działka jest obciążona na kwotę 13.000.000 zł. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji o sytuacji materialnej, Skarżący przedłożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z którego wynika, że w 2010 r. Skarżący osiągnął dochód w kwocie 8.413,10 zł, a jego żona dochód w kwocie 15.994,40 zł. Natomiast w 2011 r. Skarżący osiągnął dochód w kwocie 8.694,38 zł., a jego żona dochód w kwocie 16.529,30 zł. Skarżący przedłożył także wyciągi z rachunków bankowych oraz wykaz spłat rat bankowych w kwocie 9.370,05 zł miesięcznie. Skarżący dokonał również wyliczenia wydatków na utrzymanie swoje oraz żony, z którego wynika, że: na gaz Skarżący miesięcznie wydaje 400 zł, na energię – 200 zł, wywóz śmieci – 60 zł, telefon – 120 zł, leki – 400 zł, podatki – 100 zł, wodę i ścieki – 120 zł, ubezpieczenie – 180 zł, wyżywienie – 1.600 zł. oraz ratę kredytu bankowego 9.370 zł. Skarżący wskazał, że utrzymują się z żoną z emerytur uzyskiwanych w kwotach 800 i 1.400 zł oraz z wynajmu garażu w kwocie 150 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 5.062 zł ( w sprawie o sygn. III SA/Wa 3247/12) jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Za odmową przyznania Skarżącemu przyznania prawa pomocy przemawia fakt, że wydatki Skarżącego znacznie przewyższają jego i jego małżonki dochody. Skarżący wykazał, że z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 800 zł natomiast jego żona dochód w kwocie 1.400 zł. Dodatkowo Skarżący uzyskuje również dochód w wysokości 150 zł z wynajmu garażu. Natomiast swoje miesięczne wydatki Skarżący wyliczył na kwotę 12.550 zł. Do wydatków tych Skarżący zaliczył wydatki na miesięczne opłaty za media oraz wyżywienie w kwocie 3.180 zł oraz spłatę kredytu w wysokości 9.370 zł. Nawet jeśli by przyjąć, tak jak twierdzi Skarżący, że środki na spłatę kredytu pochodzić będą z prywatnych pożyczek, to i tak pozostaje jeszcze kwota 3.180 zł (na wydatki za media i wyżywienie), której Skarżący wraz z żoną, przy łącznych dochodach 2.350 nie są w stanie uiszczać. Również z analizy przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych nie wynika, że Skarżący posiada zgromadzone środki, które pozwoliłyby regulować wskazane wydatki. Zatem stwierdzić należy, że oświadczenia Skarżącego budzą poważne wątpliwości, co do ich prawdziwości. Natomiast przedstawiona analiza sytuacji majątkowej Skarżącego, nie pozwala oprzeć się wrażeniu, że Skarżący posiada środki, których nie ujawnił na potrzeby niniejszego postępowania. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło