III SO/Wa 30/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie T. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, motywując to trudną sytuacją materialną. Wnioskodawca stracił firmę, pracę i oszczędności całego życia. Obecnie jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z powodu braku środków nie partycypuje w kosztach czynszu. Nie jest też w stanie łożyć na utrzymanie dwójki dzieci. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Środki finansowe, którymi dysponował zostały zablokowane na rachunkach bankowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Wykonując wezwania referendarza sądowego wnioskodawca wyjaśnił, że zawiesił działalność gospodarczą do 31 lipca 2014 r. Z powodu braku dochodu wnioskodawca nie generuje kosztów stałych, które mógłby oszacować. Nie zaspokaja tym samym w sposób racjonalny swoich potrzeb życiowych. Lokal, w którym zamieszkuje jest przedmiotem umowy najmu z [...] . Ze względu na brak dochodu wnioskodawca nie partycypuje w kosztach czynszu. Nie posiada nieruchomości, ani innych rachunków bankowych poza zablokowanymi. W 2012 r. wnioskodawca zbył miejsce parkingowe za cenę 20.000 zł. Przedstawił zeznanie podatkowe, decyzję uznającą go za osobę bezrobotną, wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, kopie dokumentów świadczące o blokadzie towarów i środków finansowych będących w posiadaniu wnioskodawcy. Wnioskodawca wyjaśnił także, iż nie zaciąga zobowiązań finansowych. Pomagają mu przyjaciele. Mieszkanie, w którym mieszka dzieli z byłą żoną i to ona opłaca zobowiązania czynszowe. Wysokość środków zgromadzonych na rachunkach bankowych jest określona kwotowo w dokumentach dołączonych do wniosku. Kwota uzyskana ze sprzedaży miejsca parkingowego została wydatkowana w całości na bieżące potrzeby życiowe. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). W niniejszej sprawie przesłanki tej wnioskodawca nie wykazał. Za taką konkluzją przemawia zwłaszcza to, że część przedstawionych przez niego informacji - na podstawie doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania - należy ocenić jako niewiarygodne. Przede wszystkim wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z uwagi na brak dochodu nie zaciąga zobowiązań finansowych, nie generuje kosztów stałych, nie partycypuje w kosztach czynszu za zajmowane z byłą żoną mieszkanie. Pomagają mu przyjaciele, zaś była żona opłaca zobowiązania czynszowe. Zdaniem referendarza sądowego mało prawdopodobne jest, aby jedynym źródłem, z którego wnioskodawca uzyskuje środki chociażby na żywność czy inne niezbędne wydatki była pomoc przyjaciół i byłej żony. Z założenia pomoc taka ma bowiem jedynie charakter doraźny. Tymczasem w przypadku wnioskodawcy musiałaby ona przybrać formę stałego źródła utrzymania, gdyż – jak wynika z jego oświadczeń – źródła takiego nie posiada on od 2012 r. W tym właśnie roku wnioskodawca zawiesił działalność gospodarczą. Trudno uwierzyć by przez tak długi okres przyjaciele i była żona utrzymywali wnioskodawcę, zwłaszcza, że on sam ma przecież na utrzymaniu dwoje dzieci, w tym [...] córkę. Zastanawiające jest też to, dlaczego w takiej sytuacji wnioskodawca nie podejmuje (zważywszy na wcześniejszą swoją aktywność zawodową) choćby dorywczego zajęcia, które pozwoliłoby na poprawę jego sytuacji finansowej. Wnioskodawca nie przesłał też wyciągów bankowych, wyjaśniając w tym względzie, że nie prowadzi innych – poza zablokowanymi – rachunków bankowych. Dodał przy tej okazji, że wysokość środków zgromadzonych na tych rachunkach jest określona kwotowo w przedstawionych fotokopiach dokumentów. Istotnie z dokumentów tych wynika, że w toku prowadzonego przeciwko wnioskodawcy postępowania karnego zajęto mu m. in. środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych. Sam ten fakt nie zwalniał go jednak z obowiązku przesłania stosownych wyciągów. Jak bowiem wynika z pisma Prokuratury Okręgowej w K. z 4 lutego 2013 r. Prokuratura ta wystąpiła do banków o udzielenie informacji o aktualnym stanie dokonanego zabezpieczenia. Oznacza to, że wspomniane rachunki nie zostały ani zamknięte, ani zlikwidowane. Nic więc nie stało na przeszkodzie, aby załączyć do akt sprawy wyciągi z tych rachunków tudzież pismo banku w tej sprawie. Dane dotyczące rachunków bankowych stanowią bowiem ważną podstawę oceny możliwości płatniczych strony postępowania. Ponadto nie można pominąć faktu, że – jak ustalono – wnioskodawca korzystał w postępowaniu podatkowym z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Nie wiadomo więc, jakie było źródło finansowania kosztów z tym związanych. Z tych względów uznać należało, że wnioskodawca nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.