III SO/Wa 31/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-16

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, z obciążonym majątkiem i niskimi dochodami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo posiadania pewnych wolnych środków finansowych?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uwzględnił znaczną niepełnosprawność skarżącego i potencjalne nieprzewidziane wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją, co przemawia za przyznaniem prawa pomocy w pełnym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. o umorzeniu zaległości podatkowej. Skarżący wskazał na swoją znaczną niepełnosprawność, liczne choroby, niskie dochody po odliczeniu stałych zobowiązań (pozostaje mu 420 zł miesięcznie), obciążony majątek i debet na koncie. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy częściowo, odmawiając w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów, wskazując na sezonowy charakter dodatkowych dochodów żony i konieczność ponoszenia wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił przyznać skarżącemu A. Z. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – A. Z., na urzędowym formularzu PPF z dnia 31 lipca 2014 r., wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że spór dotyczy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. o nr [...] - w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Uzasadniając wniosek Skarżący wskazał, iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i przebywa na rencie. W ciągu ostatniego roku był ośmiokrotnie hospitalizowany, cierpi na liczne schorzenia – wymienione we wniosku. Podkreślił, iż z uwagi na powyższe doświadcza drastycznego obniżenia poziomu życia. W skład majątku Skarżącego wchodzą: mieszkanie o powierzchni 38 m2 i dom o powierzchni 90 m2, obciążone hipotekami na łączną kwotę ponad 700.000 zł, a także dziesięcioletni samochód osobowy marki [...]. Na rachunku bankowym Skarżącego jest debet w wysokości 37.000 zł. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Łączne dochody gospodarstwa domowego to 6.490 zł brutto. Od dwóch lat Skarżący dokonuje wyprzedaży majątku w celu uregulowania istniejących zobowiązań. Po miesięcznym uregulowaniu stałych zobowiązań Skarżącemu pozostaje na życie kwota 420 zł. W toku postępowania Skarżący nadesłał ponadto: wyciągi z rachunku bankowego, oznaczenie źródeł utrzymania, PIT-11 zestawienie dochodów i wydatków, dane dotyczące czasu pracy wystawione przez pracodawcę, pismo o waloryzacji renty, kserokopie faktur i rachunków, kserokopie dwóch stron kwestionowanej decyzji, pismo z [...] o stanie zadłużenia, pismo żony do pracodawcy Skarżącego z prośba o wypłatę premii. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 18 września 2014 r. przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad 100 zł i odmówił jego przyznania w pozostałym zakresie. W sprzeciwie Skarżący podniósł, iż wbrew twierdzeniom referendarza nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazane wpływy dodatkowe stanowią sezonowe wpływy współmałżonka Skarżącego na umowę zlecenia z tytułu obsługi imprez integracyjnych na wolnym powietrzu. Wraz z zakończeniem sezonu środki dodatkowe przestaną mieć jakiekolwiek znaczenie. Ponadto Skarżący ze względu na znaczny stopień niepełnosprawności porusza się na wózku inwalidzkim i nie jest w stanie korzystać ze środków komunikacji miejskiej na przewóz do ośrodka rehabilitacji dziennej oraz przewóz na leczenie i konsultacje oraz porady medyczne. Wydatki na samochód stanowią dla Skarżącego podstawę bytu. Skarżący podniósł, że z miesiąca na miesiąc zmienia się na gorsze jego sytuacja zdrowotna. Doszły do tego kłopoty urologiczne o podłożu [...]. Skarżącego czekają wyjazdy do W. na badania specjalistyczne m. in. na badanie [...], którego w P. nikt nie przeprowadza. Leczenie [...] pochłonie dodatkowe środki finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skoro Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, to powinien spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wskazał, iż po uiszczeniu stałych comiesięcznych zobowiązań na życie pozostaje mu kwota 420 zł. Na rachunku bankowym Skarżącego jest debet w kwocie 37.000 zł. Skarżący jest w znacznym stopniu niepełnosprawny – porusza się [...]. W przyszłości Skarżący przewiduje zwiększenie wydatków związanych ze swoich stanem zdrowia. Zestawiając zatem dochody i oszczędności oraz wydatki Skarżącego, a w konsekwencji wolną kwotę środków pieniężnych, jakimi może dysponować, z ewentualnymi wymaganymi kosztami sądowymi w kwocie 500 zł, stwierdzić trzeba, iż Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu Skarżący spełnił więc przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno być mu przyznane. Takie rozstrzygnięcie znajduje ponadto umocowanie w konieczności realizacji prawa do sądu, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Nie sposób nie zauważyć przy tym, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego, że Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, zaś rehabilitacja osoby z niepełnosprawnością ruchową, szczególnie osoby starszej, może wymagać nieprzewidzianych i nagłych wydatków – nawet w znacznej wysokości. Dlatego Sąd, pomimo wykazanych przez Skarżącego wolnych środków w kwocie 420 zł, postanowił o przyznaniu mu prawa pomocy w zakresie w zakresie zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił o przyznaniu prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło