III SO/Wa 7/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-10

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest bezdomny, ma obowiązek alimentacyjny, a jego dochody są niskie i nieregularne, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu radca prawny z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa, mimo podejmowania działań w celu samodzielnego gromadzenia środków finansowych, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niskie dochody, obowiązek alimentacyjny oraz brak stałych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, w połączeniu z wysokością kosztów sądowych, przemawiają za zwolnieniem od opłat i ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. Wskazał na swoją bezdomność, niskie i nieregularne dochody, obowiązek alimentacyjny oraz trudną sytuację finansową wynikającą z braku zleceń i zaprzestania działalności przez kontrahenta. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie J. W. zainicjowanej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli we wnioskowanym w sprawie, następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeżeli skarżąca zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinna uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. Wnioskiem złożonym w piśmie z 15 lutego 2010 r., a następnie na urzędowym formularzu PPF z 5 marca 2010 r., J.W.– dalej jako skarżący – wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na to, że: jest bezdomny, żyje i mieszka – z winy US – w [...], nie ma zleceń; wysokość jego dochodów nie przekracza wysokości kosztów najmu lokali; koszty najmu opłaca nieregularnie – od stycznia zalega z czynszem. Nadto skarżący wskazał, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, w wysokości 500,- zł na dwóch synów, a jego dochód za styczeń 2010 r wyniósł 319 zł. W braku zleceń zbiera złom i puszki, w zakresie, w jakim może uzyskać środki na zabezpieczenie egzystencjalne. Kontrahent, z którym skarżący współdziałał zaprzestał działalności gospodarczej. Skarżący poinformował, że brak zapłaty należności z faktury wystawionej dla firmy L. doprowadził skarżącego do upadłości. Zaproponował potrącenie należności – w tym sądowych – z kwoty widniejącej na fakturze. Skarżący wskazał, że uzyskuje 174,- zł z tytułu pracy w [...] 319,- zł z tytułu ¼ etatu w cukierni, a ze zbierania złomu uzyskuje do 60,- zł co miesiąc. Skarżący załączył do formularza PIT-28, za 2009 r. i 2008 r., wyciąg z rachunku bankowego, ksero decyzji z [...]stycznia 2010 r. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie jest osobą trwale niezaradną co wynika z treści nadesłanych przez niego deklaracji. Pomimo ciężkiej sytuacji bytowej i ciążących na skarżącym obowiązków, w tym alimentacyjnych, skarżący podejmuje działania w celu samodzielnego gromadzenia środków finansowych. W szczególności, niezależnie od zysków ze szczątkowej działalności gospodarczej, skarżący uzyskuje stale środki z tytułu zbioru złomu i puszek. W analizowanej sprawie wydatkami, którymi należy miarkować zdolność skarżącego do uczestniczenia w ponoszeniu kosztów sądowych, nie są wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, ponieważ – jak wskazał skarżący – jest on osobą bezdomną. Zdaniem referendarza jednakże, brak obciążeń wynikających z konieczności ponoszenia stałych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania i uzyskiwanie zarazem stałych wpływów finansowych z przedstawionych powyżej tytułów, nie może być okolicznością uzasadniającą odmowę skarżącemu przyznanie prawa pomocy, jeśli kwota kosztów sądowych związanych z rozpoznaniem skargi (500,- zł tytułem wpisu), przekracza miesięczny dochód netto skarżącego. Potrzeby udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu referendarz sądowy dopatruje się tak w sytuacji majątkowej skarżącego, przedstawionej powyżej, jak w konieczności podjęcia działań w celu zachowania terminu do wniesienia skargi. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło