IV SA 1013/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-08

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanego pomieszczenia mieszkalnego, którego budowa nie została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., może zostać wydany na podstawie art. 48 tej ustawy, nawet jeśli skarżąca nie była formalnym właścicielem nieruchomości w momencie rozpoczęcia budowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanego pomieszczenia mieszkalnego jest zasadny, ponieważ budowa nie została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zastosowanie art. 48 tej ustawy jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, a okoliczności takie jak brak formalnego tytułu własności czy zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Burmistrz Gminy nakazał J. P. rozbiórkę samowolnie dobudowanego pomieszczenia mieszkalnego do budynku mieszkalnego, stwierdzając brak wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca podniosła, że budowa zakończyła się w 1994 r. i nie mogła wystąpić o pozwolenie jako posiadacz, a nie właściciel nieruchomości. Sąd oddalił skargę, uznając, że budowa nie została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr. ), Sędziowie (WSA, As. WSA Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. oddala skargę. Burmistrz Gminy W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r., działając w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał J. P. rozbiórkę samowolnie dobudowanego pomieszczenia mieszkalnego do parterowego, murowanego budynku mieszkalnego na trenie nieruchomości przy ul. [...] (dawny nr 1) w W. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...].07.1998 r. stwierdzono, że do istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego wzdłuż północno-zachodniej granicy działki dobudowano pomieszczenie mieszkalne o wymiarach 4,5m x 5,5m. Powyższa rozbudowa realizowana jest bez uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, co uzasadnia nakazanie jej rozbiórki. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. P. wyjaśniając, iż rozbudowy bez pozwolenia na budowę dokonała w celu poprawy sytuacji mieszkaniowej swojej rodziny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. P. podnosząc, iż pomieszczenie mieszkalne zostało dobudowane w 1994 r., co uzasadniało zastosowanie przez organy przepisów ustawy z dni 24 października 1`974 r. Prawo budowlane, zaś przed rozpoczęciem robót budowlanych nie mogła wystąpić o pozwolenie na budowę, bowiem w 1994 r. nie była formalnym właścicielem nieruchomości, a jedynie jego posiadaczem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, na który powołuje się skarżąca, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem wszczęto postępowanie administracyjne. Protokół oględzin przeprowadzonych w dniu [...].07.1998 r., podpisany przez skarżącą, stwierdza, iż "wykonano ściany z otworami okiennymi oraz strop. Samowolna dobudowa jest w stanie surowym niezamkniętym". Tymczasem o zakończeniu budowy w rozumieniu art. 103 cytowanej ustawy można mówić w sytuacji, gdy inwestor spełni warunki przystąpienia do użytkowania obiektu, a sam obiekt jest w takim stanie technicznym, który umożliwia przeprowadzenie jego odbioru i przekazanie do normalnej eksploatacji i użytkowanie (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.06.1996 r., sygn. akt SA/Wr 2735/95; Prok. I Pr. 1997/6/49). Sama skarżąca przyznała na rozprawie w dniu 08.11.2004 r., iż budowę zakończyła w ubiegłym roku. Prawidłowo organ nadzoru budowlanego uznając, iż dobudowa nie została zakończona przyjął, iż zastosowanie ma art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Znamienne przy tym jest, iż okoliczności związane ze stanem zaawansowania robót budowlanych nie były kwestionowane przez skarżącą, ani w postępowaniu przed organem I instancji, ani w odwołaniu, a zarzuty w tej kwestii pojawiły się dopiero w skardze kierowanej do Sądu. W toku kilkuletniego postępowania administracyjnego skarżąca także nie powoływała się na żadne dowody podważające ustalenia organów obu instancji. Organ administracyjny wydający w sprawie decyzję, w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, iż pomimo wymogu wynikającego z art. 28 Prawa budowlanego inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, zaś nakaz rozbiórki dotyczył precyzyjnie określonej rozbudowy: pomieszczenia mieszkalnego dobudowanego do istniejącego budynku o wymiarach 4,5m x 5,5m. Pomimo restrykcyjności normy art. 48 Prawa budowlanego w odczuciu społecznym, należy zwrócić uwagę, iż przepis ten ma charakter restytucyjny, a jego celem jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu, czyli, stanu poprzedzającego naruszenie prawa. Przy czym ustawodawca w sytuacji spełnienia przesłanek w przepisie tym wymienionych, zobligował organ do zastosowania omawianej normy materialnego prawa administracyjnego, pomijając elementy uznania administracyjnego. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tego wymogu skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Okoliczności takie, że przedmiotowy obiekt (pomieszczenie mieszkalne) powstał w miejsce poprzednio rozebranego (drewniana szopa), jak i fakt, iż zaspokaja niezbędne potrzeby mieszkaniowe skarżącej i jej rodziny, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, wobec stwierdzenia samowoli budowlanej uzasadniającej zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Zmiana właściciela nieruchomości pozostaje bez wpływu na ocenę legalności decyzji organów obu instancji, wobec treści art. 52 Prawa budowlanego, zezwalającego na adresowanie decyzji rozbiórkowej zarówno do właściciela, jak i inwestora i zarządcy obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło