IV SA 1037/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-17

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Mariola Kowalska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, umarzając postępowanie organu I instancji na podstawie ustaleń organu nadzoru budowlanego dotyczących rozpoczęcia prac remontowych przed wydaniem pozwolenia, prawidłowo postąpił, nie dokonując własnych ustaleń faktycznych i prawnych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, umarzając postępowanie organu I instancji i opierając się wyłącznie na ustaleniach organu nadzoru budowlanego dotyczących rozpoczęcia prac remontowych przed wydaniem pozwolenia, naruszył zasady postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy powinien był samodzielnie ustalić stan faktyczny i prawny, zwłaszcza że nie wszystkie prace remontowe wymagają pozwolenia, a decyzja organu nadzoru budowlanego, na której się oparł, została uchylona z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych.
Stan faktyczny
Starosta wydał pozwolenie na remont budynku gospodarczo-magazynowego. Sąsiad odwołał się, zarzucając wydanie pozwolenia przed uprawomocnieniem się innej decyzji oraz rozpoczęcie prac budowlanych przed wydaniem pozwolenia. Wojewoda uchylił decyzję starosty i umorzył postępowanie, wskazując na naruszenie przepisów Prawa budowlanego przez inwestora. Inwestorzy wnieśli skargę do sądu, twierdząc, że wykonywali jedynie prace zabezpieczające, a nie remont.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie As. WSA Mariola Kowalska (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2004 r. sprawy ze skargi S. i D. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na remont budynku. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] rzecz skarżących S. i D. N. kwotę 10 zł (dziesięć) na tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002r. zatwierdził projekt budowlany i wydał S. N. pozwolenie na remont budynku gospodarczo - magazynowego z częścią socjalną na działce o nr ewid. [...] w K., zwiększenie powierzchni magazynowej o 127m2, kubatury o 312m3. Odwołanie od powyższej decyzji złożył właściciel sąsiedniej działki- M. W.. Zarzucił organom, iż podjęły decyzję o pozwoleniu na budowę zanim uprawomocniła się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...], w której umorzono postępowanie w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego. Ponadto inwestor przed wydaniem pozwolenia na budowę rozpoczął prace budowlane na budynku gospodarczym, co potwierdzili wezwani inspektorzy PINB w P. w dniu [...] września 2002r. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. uchylił decyzję [...] z dnia [...] września 2002r. i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestor naruszył art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez niezawiadomienie o podjęciu robót budowlanych. Ponadto z uzasadnienia decyzji nieostatecznej PINB w P. nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. wynika, iż inwestor rozpoczął roboty budowlane dnia [...] września 2002r, a więc przed wydaniem pozwolenia na budowę. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli inwestorzy D. i S. N.. Podnieśli w niej, iż decyzja Wojewody [...] została wydana w oparciu o niezgodny z rzeczywistością stan faktyczny. Skarżący wykonywali bowiem jedynie prace zabezpieczające przed dalszą dewastacją budynku, a nie remont na który otrzymali pozwolenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za uzasadnioną. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Ocenie organu odwoławczego podlega całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem I instancji, przy czym organ odwoławczy może w inny sposób ocenić materiał dowodowy zebrany i zanalizowany przez ten organ. Dowodzi to, iż organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w całym jej zakresie. W niniejszej sprawie organ II instancji skorzystał z uprawnień jakie daje mu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Organ ten wydając orzeczenie umarzające postępowanie organu I instancji, oparł się nie na własnych ustaleniach, lecz jedynie na ustaleniach organu nadzoru budowlanego, z których wynikało, iż inwestorzy D. i S. N., rozpoczęli prace remontowe, przed wydaniem pozwolenia na ich wykonywanie. Organ odwoławczy przytoczył nawet w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji treść protokołu sporządzonego przez organy nadzoru budowlanego, ujętą w uzasadnieniu nieostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. o nakazie rozbiórki Tymczasem z treści uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wynikało, jaki był zakres prac wykonywanych przez skarżących i czy były one objęte pozwoleniem na remont. Uwadze organu odwoławczego, uszedł fakt, iż nie wszystkie prace remontowe wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Poczynienie w tej materii własnych ustaleń przez organ architektoniczno - budowlany było tym istotniejsze, że ww. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. została uchylona i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, przyczyną zaś uchylenia było niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, stanowiących również podstawę rozstrzygnięcia Wojewody [...]. Z tej tylko przyczyny zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. W ocenie Sądu, obowiązkiem organu odwoławczego w niniejszej sprawie, przed wydaniem orzeczenia kasacyjnego w trybie określonym w art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, było poczynienie własnych ustaleń faktycznych i prawnych, które uzasadniały podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Zaniedbania organu administracji państwowej polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę powyższej okoliczności stanowią naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa oraz 138 § 1 kpa, które ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z ww. przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło