IV SA 1081/03

WyrokWSA w Warszawie2004-05-13

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Joanna Kabat-Rembelska, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która kształtuje sytuację prawną sąsiada, może nastąpić bez jego zgody, mimo że nie był stroną postępowania, w którym pierwotnie wydano decyzję?
Ratio decidendi
Zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich stron postępowania, w którym została wydana decyzja podlegająca zmianie. Decyzja ustalająca warunki zabudowy dla jednej nieruchomości może kształtować sytuację prawną właściciela sąsiedniej nieruchomości, nawet jeśli nie był stroną pierwotnego postępowania. W związku z tym, zmiana takiej decyzji bez zgody sąsiada narusza art. 155 k.p.a. i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego. Po upływie terminu ważności decyzji, na wniosek inwestora, Wójt przedłużył jej ważność. Sąsiadka, E. W., wniosła odwołanie, twierdząc, że zmiana decyzji narusza art. 155 k.p.a., ponieważ nie wyraziła na nią zgody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta, uznając, że sąsiadka nie nabyła praw na podstawie decyzji dla sąsiedniej nieruchomości. E. W. wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Agnieszka Wójcik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie Warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Po rozpatrzeniu wniosku W. P. Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w miejscowości G.. Decyzję wydano na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / t.jedn. Dz.U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm./, oraz w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] grudnia 1992r. (Dz.Urz. Woj. [...] z 1992r. Nr [...] poz. [...]). W decyzji tej określono jej okres ważności do dnia 31 grudnia 2002r. Wnioskiem z dnia 23 grudnia 2002r. W. P. zwrócił się do Wójta Gminy S. o przedłużenie terminu ważności ww. decyzji do dnia [...] kwietnia 2003r. Po rozpatrzeniu tego wniosku Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] -na podstawie art. 155 k.p.a.- zmienił decyzję z dnia [...] listopada 2001r. nr [...], którą ustalono warunki zabudowy w ten sposób, że okres ważności tej decyzji przedłużono do [...] czerwca 2003r. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosła E. W. właścicielka działki nr [...] sąsiadującej z działką nr [...], której dotyczyła decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W odwołaniu podniesiono, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 155 k.p.a. ponieważ odwołująca się nie wyraziła zgody na zmianę ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania E. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002r. o zmianie decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że stroną, która nabyła prawa wynikające z decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2001r. nr [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu był inwestor tj. W. P. w związku, z czym organ I instancji mógł na jego wniosek dokonać zmiany decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich i w związku z tym trudno uznać, że odwołująca się nabyła prawa na podstawie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla sąsiedniej nieruchomości i wobec powyższego jej zgoda na dokonanie zmiany tej decyzji nie była konieczna. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. W., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa tj. art. 155 k.p.a.w zw. z art. 28 k.p.a. Skarżąca podniosła, że była stroną w postępowaniu o ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zakończonego decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] i dokonanie zmiany tej decyzji bez jej zgody narusza prawo. Skarżąca podniosła, że nie można sztucznie (tak jak to zrobiły w sprawie organy administracji) oddzielać praw od obowiązków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej nastąpiło takie naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja narusza art. 155 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna w tym trybie może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu łub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny łub słuszny interes strony. Nie budzi zaś wątpliwości, że nabycie praw, o których mowa w art. 155 Kpa, odnosi się do sfery prawa materialnego i pogląd ten w doktrynie prawa administracyjnego jest ugruntowany (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 1996 r., str. 692). Decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2001r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w miejscowości G. kształtowała prawną sytuację E. W. - właścicielki sąsiedniej działki nr [...]. Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawo". Oznacza to, że także w sytuacji, gdyby ostateczna decyzja administracyjna nakładała na stronę obowiązek - ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona "nabyła prawo", bowiem decyzja taka kształtuje sytuację prawną strony przez określenie, czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na niej ciążą. Przez zgodę strony w rozumieniu przepisu art. 155 kpa, niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, uznaje się nie wyłącznie zgodę strony wszczynającej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób mających przymiot strony w postępowaniu, w którym została wydana decyzja podlegająca uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa. Odrębnej i wyraźnej zgody wszystkich stron na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nie może przy tym zastąpić zgoda stron wyrażona w postępowaniu pierwotnym, zakończonym decyzją ostateczną, podlegającą weryfikacji w trybie art. 155 kpa. Uznać zatem należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jak też utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2002r. wydane zostały z naruszeniem art. 155 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło