IV SA 1095/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-28

Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie stropu drewnianego na betonowy, wymianie więźby dachowej oraz remoncie ścian zewnętrznych istniejącego budynku gospodarczego, bez zmiany fundamentów i większości ścian konstrukcyjnych, stanowią samowolę budowlaną uzasadniającą orzeczenie rozbiórki całego obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na wymianie stropu, więźby dachowej i remoncie ścian zewnętrznych istniejącego budynku, bez naruszenia fundamentów i większości ścian konstrukcyjnych, nie uzasadniają orzeczenia rozbiórki całego obiektu. Rozbiórka mogłaby dotyczyć jedynie tych części budynku, które zostały zrealizowane w wyniku robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organ nadzoru budowlanego powinien precyzyjnie określić elementy podlegające ewentualnej rozbiórce, gdyż art. 48 Prawa budowlanego ma charakter restrykcyjny, a nie represyjny.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Inwestorzy przeprowadzili remont polegający na wymianie stropu drewnianego na betonowy, wymianie więźby dachowej oraz remoncie ścian zewnętrznych. Organ uznał, że roboty te wymagały pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadali. Strony skarżące wniosły skargę do sądu, podnosząc, że nie było podstaw do orzeczenia rozbiórki całego budynku.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska ( spr.), Sędziowie (WSA, As. WSA Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi K. i K. G. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] luty 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. i K. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nakazującej inwestorom rozbiórkę budynku gospodarczego o wym. ok. 5,0 x 5,0m, położonego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swego stanowiska podał, że wykonane przez inwestorów w ramach remontu istniejącego budynku roboty budowlane wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ dotyczyły elementów konstrukcyjnych obiektu. Takim pozwoleniem inwestor nie dysponuje. Uzyskał jedynie decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanego remontu budynku. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpili K. i K. G. Wnosząc o uchylenie decyzji podnieśli, że w ramach przeprowadzonego remontu dokonali wymiany stropu drewnianego na betonowy, wymiany więźby dachowej oraz remontu ścian zewnętrznych. Nie uległy zmianie fundamenty i większość ścian konstrukcyjnych. Nie było więc podstaw do orzeczenia rozbiórki całego budynku. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są określone w art. 6 i 7 kpa – zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu. W niniejszej sprawie przedstawione wyżej wymogi nie zostały spełnione. Wskazany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nakazuje orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego (...) wybudowanego bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (...). Jest poza sporem, że inwestorzy przeprowadzili remont istniejącego budynku gospodarczego. Z dołączonego do akt protokołu oględzin z dnia [...].10.2002 r. wynika natomiast, że inwestorzy "przebudowali więźbę dachową w części budynku gospodarczego (...) wzmocnili fundamenty ściany od wewnątrz i wykonali strop betonowy. Przebudowa dotyczy części budynku o wymiarach 5,0 x 5,0m". Zgodzić należy się z zawartymi w skardze zarzutami, iż w tym stanie faktycznym brak było podstaw do orzekania rozbiórki budynku gospodarczego. Ewentualna rozbiórka mogła dotyczyć wyłącznie tych części budynku, które zostały zrealizowane w wyniku robót budowlanych wymagających uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Należało jednakże przedtem dokładnie wyjaśnić charakter i zakres robót budowlanych oraz poczynić ustalenia odnośnie powstałych w ich wyniku części budynku. Orzekając ewentualną rozbiórkę poszczególnych elementów obiektu organ nadzoru budowlanego winien precyzyjnie je określić. Przypomnieć w tym miejscu należy, że istota normy prawnej zawartej w art. 48 Prawa budowlanego sprowadza się do wyeliminowania stanu naruszenia prawa i przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Przepis ten, jak już wielokrotnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, ma charakter restrykcyjny a nie represyjny. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 1`45 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło