IV SA 1121/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr), sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2004 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki krat skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1994 roku, nakazał A. M. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, polegających na zamontowaniu krat bezpośrednio na oknach i drzwiach balkonowych, zgodnie z zaleceniem SBM W. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny stwierdził, że roboty przy montażu krat na balkonie prowadzone były bez stosownego zgłoszenia budowy. Zarządca obiektu, Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego w W. wyraża zgodę na montaż krat bezpośrednio na otworach okiennych. Właściciel lokalu nie zastosował się do art. 29 ust. 2 pkt 8 prawa budowlanego. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. M. podnosząc, iż o zamiarze zainstalowania krat powiadomiła Spółdzielnię, która nie poinformowała jej o konieczności zgłoszenia budowy organom nadzoru budowlanego. Tego typu zabezpieczenia balkonów istnieją w 90% wybudowanych w W. budynkach mieszkalnych. Brak krat stwarza zagrożenie i dyskomfort psychiczny dla zamieszkujących osób. Założenie krat bezpośrednio na oknach i balkonie pozbawi inwestora wykorzystania powierzchni balkonowej z uwagi na łatwość kradzieży. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał w trybie art. 51 ust. 2 i ust. 4 ustawy prawo budowlane rozbiórkę przedmiotowych krat. Organ odwoławczy uznał, iż wobec niezastosowania się inwestora do wymogu art. 30 ust. 1 pkt 2a prawa budowlanego, prawidłowo wszczęto postępowanie zakończone decyzją administracyjną. Jednak organ musi działać w granicach prawa. Nałożenie na inwestora obowiązku montażu krat bezpośrednio na oknach i drzwiach balkonowych, wykracza poza kompetencje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.Organ I instancji powinien wskazać sposób wykonania krat, który byłby zgodny z obowiązującym prawem, nie może jednak nakazać wykonania tych czynności stronie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 1060/97 z dnia 30.06.1996 r. zamontowanie krat na balustradzie logi stanowi samowolę budowlaną, na którą organy nadzoru budowlanego zobligowane są reagować w określony w prawie budowlanym sposób. Dlatego nakazano demontaż przedmiotowych krat w celu usunięcia samowoli budowlanej. Skargę na tę decyzję wniósł R. M. W skardze powtórzone zostały argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, o zawiadomieniu Spółdzielni o instalacji krat i braku pouczenia o konieczności dokonania zgłoszenia robót budowlanych (kratach na innych oknach i balkonach oraz trudności dla mieszkańców przy ich braku). Zdaniem skarżącego, przepis art. 48 prawa budowlanego nie może mieć w sprawie zastosowania. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie budowy – art. 3 pkt 6 ustawy. Może mieć w tej sprawie wyłącznie zastosowanie art. 51 ust.4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 określający jakie czynności muszą być dokonane w celu doprowadzenia krat do stanu zgodnego z prawem. Zainstalowane kraty zostały wykonane stosownie do wymogu zawartego w "dzienniku Ustaw nr 75 poz. 690 § 300". Kraty nie stanowią zagrożenia dla sąsiadki M.K. Ponadto Sąd winien wziąć pod uwagę zasady równości obywateli wobec prawa. Skoro zezwala innym na instalacje krat, skarżący nie widzi podstaw do odmówienia jemu prawa do ich zamontowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zainstalowanie krat na budynkach mieszkalnych, wielorodzinnych wymaga zgłoszenia robót organowi architektoniczno-budowlanemu – stosownie do wymogu art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, iż małżonkowie M., instalacji spornych krat nie poprzedzili zgłoszeniem, o którym mowa w przepisach prawa budowlanego. Wprawdzie wedle twierdzeń tak skarżącego, jak i jego żony (odwołanie od decyzji I instancji) zgodę na instalację wyraziła Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego w W., ale nawet akceptacja Spółdzielni nie mogła zastąpić kontroli organu architektoniczno-budowlanego, do którego właściwości należy ocena zgodności z prawem planowanych inwestycji. Zgłoszenie powinno mieć formę pisemną i nastąpić przed rozpoczęciem prac montażowych. Skoro inwestor nie dokonał zgłoszenia zamiaru instalacji krat, jego działanie było ewidentną samowolą budowlaną. Ponieważ jednak art. 48 prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do budowy obiektu budowlanego lub jego części, to samowola budowlana polegająca na montażu krat w budynku wielorodzinnym, jako inny przypadek niż określony w art. 48 objęty jest sankcją z art. 51 prawa budowlanego. O ile da się doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności naprawczych (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy), natomiast w sytuacji braku możliwości likwidacji dostrzeżonych uchybień, organ nadzoru budowlanego nakazuje całkowite usunięcie efektu samowolnych robót budowlanych (art. 51 ust. 1 pkt 1). Stanowisko zajęte przez organ jest trafne, bowiem braku zgłoszenia zamiaru instalacji krat nie mogą sanować czynności techniczne możliwe jedynie do nakazania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Bardziej więc prawidłowa winna być podstawa prawna decyzji odwoławczej, oparta na art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Jednakże ta nieprawidłowość nie miała, zdaniem Sądu, wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny podzielił pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, iż nieprawidłowe było nakazanie przez organ I instancji inwestorowi montażu krat bezpośrednio na oknach i drzwiach balkonowych. Wykonanie takiego nakazu spowodowałoby w praktyce konieczność rozbiórki zainstalowanych dotychczas krat i montaż prawdopodobnie zupełnie innych wymiarowo krat bezpośrednio na oknach i drzwiach balkonowych. Inwestor zaś po demontażu sam musi podjąć decyzję, co do przyszłych swoich zamierzeń inwestycyjnych odnośnie krat. Sąd administracyjny zastanawiał się natomiast, czy orzeczenie organu odwoławczego nie naruszyło art. 138 kpa – zakazu reformationis in peins. Skoro jednak decyzja organu I instancji w konsekwencji musiała spowodować rozbiórkę przedmiotowych krat, to nie można uznać, iż orzeczenie organu odwoławczego rozstrzygnęło sprawę na niekorzyść strony, która wniosła odwołanie. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.