IV SA 1129/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-05
Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek dopuścić dowód z opinii biegłego w celu oceny zgodności projektu architektonicznego z warunkiem decyzji o warunkach zabudowy dotyczącym opracowania architektury obiektu w kontekście otoczenia i krajobrazu, zwłaszcza w sytuacji sprzecznych interesów stron?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek dopuścić dowód z opinii biegłego w celu oceny zgodności projektu architektonicznego z warunkiem decyzji o warunkach zabudowy dotyczącym opracowania architektury obiektu w kontekście otoczenia i krajobrazu, gdy ujawniają się sprzeczne interesy stron. Przerzucenie ciężaru dowodu w tym zakresie na strony postępowania stanowi naruszenie art. 77 § 1 KPA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niezgodności projektu z warunkami zabudowy w zakresie formy architektonicznej, wpływu na otoczenie, oświetlenie i hałas. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając zarzuty za bezzasadne i przerzucając ciężar dowodu w zakresie zgodności z warunkami zabudowy na strony. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ nieprawidłowo ustosunkował się do zarzutu naruszenia warunku decyzji o warunkach zabudowy dotyczącego architektury w kontekście otoczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, stwierdzenie, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
7 IV SA 1130/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 05 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie SWSA Mirosława Kowalska, As. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2004 r. sprawy ze skargi D. R., B. S. i R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz R. S. kwotę 10 zł (dziesięciu) oraz na rzecz D. R. i B. S. kwotę 10 zł (dziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku Nr [...] Burmistrz Gminy P. ustalił Spółce z o.o. "D." warunki zabudowy i zabudowy terenu dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z budową przyłączy infrastruktury technicznej i garaży w części podziemnej budynku oraz miejsc postojowych na działce o nr ew. [...] obręb [...] położonej w P.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku Nr [...] Starosta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym zlokalizowanym na działce o nr ew. [...] obręb [...] położonej w P. przy ul. [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M. N. oraz D. R.i B. S.
M. N. podniósł zarzut, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z warunkami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że inwestycja winna podnosić atrakcyjność terenu nie kolidując z przeznaczeniem podstawowym, winna być dostosowana do charakteru tego terenu. Nadto architektura obiektu winna być opracowana w kontekście otoczenia i jego możliwości, a plan zagospodarowania uwzględniać elementy małej architektury i krajobrazu. Tymczasem projektowana budowa zdaniem skarżącego jest typowym blokowiskiem. Zdaniem M. N. naruszony został też art.107 kpa gdyż uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom tego artykułu. Skarżący podniósł również argument, że uciążliwe będzie dla niego usytuowanie parkingu, gdyż spowoduje to uciążliwości takie jak hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby. Projektowany budynek spowoduje jego zdaniem również ograniczenie mu dostępu do światła.
Odwołanie D. R., B. S. zawierało zarzuty analogiczne jak odwołanie M. N.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. z dnia [...] grudnia 2002 roku..
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli M. N. oraz D. R. i B. S. W skardze podnieśli zarzut niedostosowania formy architektonicznej projektowanego obiektu do krajobrazu i otaczającej ją zabudowy. Zdaniem skarżących budowa dwóch czteropiętrowych bloków spowoduje zakłócenie istniejącego krajobrazu i otaczającej zabudowy. Inwestycja tego typu powoduje również całkowite pozbawienie ich światła słonecznego zaś projektowany parking spowoduje zakłócenia spokoju i zatruwanie spalinami. Nadto zdaniem skarżących Wojewoda [...] nie odniósł się do zarzutu naruszenia art.107 kpa przy wydawaniu decyzji przez Starostę P. Wobec sprzedaży przez M. N. swojej działki R. S. stał się on jego następcą prawnym. W toku procesu potrzymał skargę złożoną przez M. N.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione przez skarżących zarzuty są trafne.
Na wstępie stwierdzić należy, że bezzasadne są zarzuty skarżących dotyczące: ograniczenia dostępu do światła przez projektowany obiekt budowlany, wysokości budynku, uciążliwości związanych z usytuowaniem parkingu.
Wysokość projektowanego budynku jest zgodna z warunkami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Określono ją na 14 m i projektowany budynek ma wysokość 14 m. Odległość istniejących budynków od budynku projektowanego jest zgodna z wymogami określonymi w §13 ust.pkt.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 roku Nr 10 poz.46 ze zm.). Oznacza to, projektowany budynek umożliwia naturalne oświetlenie budynków sąsiednich. Nadto sami skarżący w toku rozprawy wycofali się z tego zarzutu. Bezzasadny jest również zarzut związany z usytuowaniem parkingu. Część parkingu usytuowana jest od strony drogi i w żaden sposób nie może naruszać uzasadnionych interesów skarżących. Z kolei inna część parkingu, usytuowana wewnątrz osiedla, spełnia wymogi określone w §19 ust.1 pkt.1 wyżej wymienionego rozporządzenia. Z projektu budowlanego wynika, że zaplanowano 21 miejsc parkingowych usytuowanych na zewnątrz budynku. Są one przeznaczone dla osób odwiedzających, gdyż w projekcie przewidziano budowę dla mieszkańców podziemnego garażu. Projektowana ilość miejsc parkingowych powoduje, że twierdzenia o szczególnej uciążliwości parkingu uznać należy za nieuzasadnione.
Odnośnie zarzutu, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wydana przez Starostę P. nie spełnia wymogów określonych w art.107 kpa to zdaniem Sądu stwierdzić należy, ż mimo, iż uzasadnienie tej decyzji jest krótkie to jednak spełnia ono wymogi określone w tym artykule.
Słuszny jest natomiast zarzut nie ustosunkowania się Wojewody [...] do podnoszonego przez skarżących zarzutu sprzeczności decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a konkretnie z zawartym w niej warunkiem, że "architektura obiektu budowlanego winna być opracowana w kontekście otoczenia i jego możliwości, a plan zagospodarowania uwzględniać elementy małej architektury i krajobrazu".
W odpowiedzi na ten zarzut Wojewoda [...] stwierdził, że ewentualne różnice poglądów na tym tle między uczestnikami szeroko rozumianego procesu budowlanego, a organem orzekającym w sprawie mogą być wyjaśnione przy wykorzystaniu opinii właściwych rzeczoznawców. Tego typu opinie powinny być wykonane zdaniem Wojewody wykonane przez stronę, która stara się udowodnić naruszenie tego warunku.
Pogląd, że w takim przypadku należy dopuścić dowód z opinii biegłego jest słuszny. Błędne jest jednak stanowisko Wojewody, iż obowiązek przedstawienia opinii spoczywa na stronach postępowania.
W wyroku z dnia 28 kwietnia 1999 roku, sygn. akt IV S.A. 693/97 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "obowiązek przeprowadzania całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności, spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 § 1 Kpa obciąża organ administracyjny. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić". Z kolei w wyroku z dnia 05 października 1999 roku, sygn. akt II SA/Gd 686/99 (OSP 2000/11/162) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że " właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego może badać, czy obiekt budowlany i związane z nim urządzenia zostały zaprojektowane w sposób zapewniający formę architektoniczną dostosowaną do krajobrazu i otaczającej zabudowy. Uprawnienie do takiej kontroli projektu budowlanego wynika z art.35 ust.2 prawa budowlanego (aktualnie przepis ten nie obowiązuje). Kontrola projektu budowlanego powinna nastąpić zwłaszcza wtedy, gdy w toku postępowania ujawnione zostaną sprzeczne interesy inwestora oraz osób trzecich, czyli właścicieli nieruchomości sąsiednich. W razie sporu między zainteresowanymi osobami czy obiekt budowlany został zaprojektowany w sposób zapewniający formę architektoniczną dostosowaną do krajobrazu i otaczającej zabudowy, organ administracji powinien dopuścić dowód z opinii biegłych".
Nie ulega więc wątpliwości, że przerzucenie przez Wojewodę ciężaru dowodu na strony postępowania było naruszeniem art.77§1 kpa co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] winien ustosunkować się do zarzutu naruszenia przez pozwolenie na budowę warunku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu mówiącego o konieczności opracowania architektury obiektu budowlanego w kontekście otoczenia i jego możliwości, oraz planu zagospodarowania działki uwzględniającego elementy małej architektury i krajobrazu. Wymagać to będzie niewątpliwe dopuszczenie przez Wojewodę opinii biegłego. Z dołączonych w toku postępowania przed Sądem przez strony opinii biegłych wynika bowiem, że ustalenia w nich zawarte są ze sobą sprzeczne. Niezbędne jest więc wypowiedzenie się w sprawie przez niezależnego biegłego. Sąd uchylił jedynie decyzję organu II instancji uznając, że dodatkowe postępowanie nie wymaga postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Z przytoczonych wyżej względów na podstawie art., 145§1 pkt.c, art.152 i art.200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art.97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło