IV SA 1151/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowo-Własnościowej P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowo-Własnościowej P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Spółdzielnia Mieszkaniowa Własnościowa "P." złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1999 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia G. i D. S. na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...]. zarzucając rażące naruszenie przez nią art. 6, 32 i 35 Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej I Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. We wniosku dodano, że poza tą sferą zarzutów prowadzona już budowa w sposób istotny odbiega od pozwolenia, m.in. zabudowa jest dokonywana w odległości mniejszej niż 3 m od granicy, co narusza interesy tej spółdzielni. Podkreślono też, że wprawdzie w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Spółdzielnia nie była stroną postępowania, lecz legitymację do występowania w sprawie unieważnienia decyzji uzyskała nabywając sąsiednią nieruchomość o nr ew. [...] po wydaniu wymienionych decyzji. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1999 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia G. i D. S. na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, gdyż zdaniem organu w pozwoleniu budowlanym nie doszło do naruszenia prawa, a odstępstwa od projektu powodujące niekorzystne skutki dla wnioskodawcy należą do innego postępowania. Z akt sprawy nie wynika, czy i w jakim zakresie toczyło się takie postępowanie. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia powtórzyła wcześniejsze zarzuty dotyczące naruszeń prawa materialnego, dodając, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie ustosunkował się do zarzutów zawartych we wniosku. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i ustosunkował się do zarzutów odwołania w ten sposób, iż wskazał na specyfikę postępowania nadzorczego, którego cechą jest ograniczenie się do badania przesłanek nieważnościowych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie rozstrzyganie o kwestiach dotyczących istoty sprawy. Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. zaskarżyła Spółdzielnia Mieszkaniowa Własnościowa "P." zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., nadto naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a także przepisów prawa materialnego tj. art. 6, 32 i 35 Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej I Budownictwa przez nieuwzględnienie rażącego naruszenia wymienionych przepisów w decyzji zaskarżonej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, wniósł też o obciążenie kosztami strony przeciwnej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał nadto stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym złożonym przed rozprawą, Spółdzielnia ponownie zarzuciła organom obu instancji nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności to, że nie odniosły się w ogóle do zarzutów zawartych we wniosku Spółdzielni i w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Na wstępie podkreślić trzeba, że zgłoszenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej przez uprawnioną stronę zobowiązuje organ nadzorczy do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania umożliwiającego dokonanie oceny legalności kontrolowanej decyzji przede wszystkim w oparciu o zarzuty zgłoszone we wniosku. Skoro we wniosku Spółdzielni wskazano na różne okoliczności faktyczne i prawne dotyczące nieprawidłowości wykonywanych robót, a z ustaleń wynikało, że część z nich jest skutkiem odstępstw od pozwolenia budowlanego, to przede wszystkim należało dokonać rozdzielenia zgłoszonych we wniosku zarzutów i uczynić przedmiotem badania te, które dotyczyły samej decyzji i jej ewentualnych wad. W tej części organ nadzoru nie może zwolnić się z obowiązku zbadania sprawy w zakresie objętym wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Okoliczność, że specyfika postępowania nadzorczego nakazuje organowi nadzoru ograniczenie się do badania przesłanek nieważnościowych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. nie oznacza, że organ ten jest zwolniony z przeprowadzenia stosownych czynności dowodowych w celu dokonania oceny czy zgłoszone przez stronę zarzuty wobec badanej decyzji odnoszą się do przesłanek ujętych w katalogu art. 156 § 1 k.p.a. Badanie takie nie jest prowadzeniem ponownego postępowania w sprawie, lecz wypełnieniem podstawowego obowiązku organu nadzorczego. Nie dość jednak, że w sprawie nie przeprowadzono takiego postępowania, a skutkiem tego stosownej analizy przesłanek opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., to organy obu instancji przeoczyły, że pozwolenie budowlane skierowano do osoby zmarłej, gdyż H.L. - jeden z adresatów decyzji, nie żyła w dacie wydawania decyzji. Na przedmiotowej decyzji widnieje potwierdzenie jej ostateczności (w pięć miesięcy po jej wydaniu). Wiadomo zaś, że nie można było doręczyć decyzji osobie, która już nie żyła. Nie wyjaśniono zatem, w jaki sposób decyzja ta mogła stać się ostateczna. Nie ustalono również w sposób właściwy legitymacji Spółdzielni powołującej się na kupno działki sąsiedniej, Nie dołączono bowiem dowodów na nabycie tej działki ani nie ustalono czy poprzednik prawny Spółdzielni znajdował się w kręgu adresatów decyzji. Niewyjaśnienie przez organy powyższych okoliczności stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, gdyż orzekające w nich organy naruszyły przepisy postępowania nie przeprowadzając niezbędnych dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.