IV SA 1166/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-24
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może zostać utrzymane w mocy, jeśli zobowiązanemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może zostać utrzymane w mocy, jeśli zobowiązanemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jest istotnym wymogiem proceduralnym, wynikającym z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jego brak stanowi istotne naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący zarzucił, że nie doręczono mu odpisu tytułu wykonawczego, co narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy administracji twierdziły, że tytuł wykonawczy został doręczony, powołując się na oświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...], II. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] listopada 2000 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie art.51 ust.1 pkt2 i art.71 ust.3 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał J.B. zamieszkałemu w miejscowości S. nr [...] przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku (w którym prowadzona była produkcja ościeżnic metalowych) to jest do użytkowania tego budynku jako budynku inwentarsko – gospodarczego w terminie do dnia 30 grudnia 2000 roku.
Decyzją z dnia [...] marca 2001 roku, Nr [...] ([...])[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał J. B. zamieszkałemu w miejscowości S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku położonego na działce w miejscowości S., w którym prowadzona była produkcja ościeżnic metalowych, to jest do użytkowania tego budynku jako budynku inwentarsko – gospodarczego w terminie do dnia 31 maja 2001 roku.
Wyrokiem z dnia 22 października 2002 roku, sygn. akt IV SA 1478/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. B. na wyżej wymienioną decyzję.
Pismem z dnia 09 lipca 2001 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. upomniał J. B. wzywając go do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 roku.
W dniu 24 września 2001 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wystawił tytuł wykonawczy dotyczący obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 roku.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie art. 116 pkt.1, art.119§1, art.121§1 i §4, art.122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. Nr 24 poz. 151 ze zm.) nałożył na J. B. grzywnę w kwocie 3000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 roku.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył J.B. podnosząc zarzut, że nie otrzymał odpisu tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu swojego postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jak wynika z pisemnego oświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – J.R. tytuł wykonawczy został J. B. doręczony łącznie z postanowieniem o nałożeniu grzywny. Nadto stwierdził, że nałożona grzywna nie jest dla skarżącego środkiem egzekucyjnym zbyt uciążliwym.
Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J.B. ponownie podnosząc zarzut, iż nie został mu doręczony tytuł wykonawczy co stanowi naruszenie art. 32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. Nr 24 poz. 151 ze zm.). Nadto podniósł zarzut naruszenia art.35 kpa i art.36 kpa poprzez naruszenie wszelkich możliwych terminów przy wydawaniu postanowienia. Stwierdził również, że dostosował się do wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego i zachodzi przesłanka określona w art.45 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. Nr 24 poz. 151 ze zm.) uzasadniająca odstąpienie od egzekucji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym.
Analiza akt sprawy wskazuje, iż brak jest dowodu doręczenia J. B. odpisu tytułu wykonawczego. Wymóg doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wynika z treści art.32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24 poz. 151 ze zm.). W artykule tym mowa jest, że organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Również z treści art. 122§1 pkt.1 i 2 wymienionej wyżej ustawy wynika, że organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę w celu przymuszenia doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż doręczony został zobowiązanemu odpis postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia go do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Fakt ten dokumentuje zwrotne poświadczenie odbioru tego postanowienia przez J. B. . Brak jest natomiast takiego zwrotnego poświadczenia odbioru przez J. B. odpisu tytułu wykonawczego. Nie można podzielić poglądu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że dowodem doręczenia J. B. odpisu tytułu wykonawczego jest oświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – J.R., że odpis taki został doręczony. W aktach sprawy brak jest takiego oświadczenia. Stwierdzenie, iż odpis tytułu wykonawczego został doręczony zawarte jest jedynie w uzasadnieniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 roku o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Tego typu stwierdzenia zdaniem Sądu uznać należy za niewystarczające do wykazania, iż spełnione zostały wymogi określone w art.32 i art. 122§1 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24 poz. 151 ze zm.). Doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jest niezwykle istotne dla prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Umożliwia to zapoznanie się zobowiązanego z jego treścią i ewentualne zgłoszenie zarzutów jak również od daty jego doręczenia biegnie zobowiązanemu termin do wniesienia zarzutów. Jego nie doręczenie uznać należy za istotne naruszenie art. art.32 i art. 122§1 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24 poz. 151 ze zm.) mające wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny – jeżeli nadal zachodzi konieczność stosowania wobec J. B. środków egzekucyjnych – winien wraz postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia doręczyć mu jednocześnie odpis tytułu wykonawczego.
Odnośnie podniesionego przez skarżącego argumentu, iż wykonał nałożony obowiązek stwierdzić należy, że tego typu argumenty mogą być podnoszone jedynie poprzez wniesienie w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Rozpoznawanie zarzutów odbywa się w odrębnym trybie i od rozstrzygnięć zapadłych w wyniku rozpoznania zarzutów przysługują odrębne środki odwoławcze. W niniejszym postępowaniu zasadność zarzutu wykonania obowiązku nie może być przedmiotem rozpoznania Sądu.
Z kolei wynikający z art. 45§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24 poz. 151 ze zm.) obowiązek organu egzekucyjnego odstąpienia od czynności egzekucyjnych, gdy zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie obowiązku istnieje jedynie wówczas, gdy organ egzekucyjny prowadzi czynności egzekucyjne. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zakończył czynność egzekucyjną jaką było nałożenie grzywny w celu przymuszenia wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia [...] lutego 2003 roku. Tymczasem przedstawione przez skarżącego Sądowi dokumenty mające dokumentować wykonanie nałożonych na niego obowiązków zostały sporządzone po tej dacie. Nie można więc zarzucać organom administracji prowadzącym egzekucję, że powinny odstąpić od swych czynności w sytuacji, gdy dokumenty wskazujące na wykonanie obowiązku nie istniały w czasie wykonywania tych czynności.
Zarzuty opieszałego działania przez organy egzekucyjne również nie mogą być przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie. Okoliczność ta mogła być przedmiotem odrębnej skargi na bezczynność tych organów.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 ust.1 pkt. c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło