IV SA 1174/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi S. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] stycznia 2002 roku, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Starosta P. decyzją z dnia [...].01.2002 r. w oparciu o art. 55 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane udzielił M.S. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w D. adaptowanego z budynku gospodarczego poprzez jego modernizację i nadbudowę według załączonej dokumentacji budowlanej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie złożył dokumentację techniczną według, której dokonano adaptacji istniejącego budynku gospodarczego, wybudowanego przed 1996 r., na budynek mieszkalny poprzez jego modernizację i nadbudowę, a następnie dostarczył opinię techniczna w której stwierdzono, iż adaptacja budynku gospodarczego została rozpoczęta w 1997 r., a zakończona w 1998 r., z tym, że ocieplenie budynku wykonano w 2001 r. Roboty wykonano zgodnie z przedłożoną dokumentacją i sztuką budowlaną, jego stan techniczny jest dobry, nadaje się do użytkowania i nie zagraża mieniu i bezpieczeństwu ludzi. Organ wyjaśnił, iż przedmiotowa inwestycja objęta była wydaną w dniu [...].10.1996 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. decyzją o pozwoleniu na budowę, której nieważność została stwierdzona decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.2001 r., gdyż w dacie jej wydania decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie była prawomocna. Przedmiotowy obiekt jako bryła został usytuowany przed 1996 r., a więc na datę wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lokalizacja budynku w granicy działki była faktem niekwestionowanym przez sąsiadów. Przebudowa spowodowała jedynie nieznaczne podwyższenie budynku oraz modernizację w celu dostosowania do funkcji mieszkalnych. Wykonany zakres prac został przez organ poddany ocenie w wyniku, której nie stwierdzono przesłanek określonych w art. 5 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania J. i S. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu decyzja Starosty nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który na tym terenie przewiduje zabudowę mieszkaniową (symbol AMN). Z informacji przekazanych przez organ nadzoru budowlanego wynika, że wstrzymanie robót budowlanych realizowanych przez M.S. straciło ważność, wobec faktu, iż organ nadzoru w ciągu kolejnych dwóch miesięcy nie wydał decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Jednocześnie zdaniem Wojewody, nie potwierdził się zarzut skarżących dotyczący zlokalizowania otworu drzwiowego w odległości 1,0m od granicy, bowiem z dokumentacji budowlanej wynika, iż ściana omawianego budynku zwrócona w stronę granicy nie posiada otworów okiennych i drzwiowych. Skargę na powyższą decyzję złożyli J. i S.K., podnosząc iż adoptowany budynek usytuowany w granicy został podwyższony, co pozbawiło światła słonecznego rośliny w ogrodzie skarżących. Nadto w ścianie od strony skarżących w odległości 1m od granicy, został wykonany otwór drzwiowy, co jest niezgodne z warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć nie z przyczyn w niej podniesionych. Artykuł 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji stanowił, iż pozwolenie na użytkowanie jest wymagane: – jeśli obowiązek taki został nałożony w decyzji o pozwoleniu na budowę; – stwierdzono, iż zgłoszony obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę; – właściwy organ wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3 decyzji nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek; – zachodzą okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1; – przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Powołana norma określa zamknięty katalog sytuacji w których ustawodawca przewidział konieczność, a co za tym idzie możliwość uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Starosta P. wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, zaakceptowaną następnie przez organ odwoławczy, wskazał art. 55 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, a więc sytuację w której zachodzą okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1 cytowanej ustawy. Z uwagi na odwołanie do art. 48 Prawa budowlanego, należy uznać, iż dla spełnienia przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 49 (zakaz nakazania rozbiórki) koniecznym jest spełnienie trzech przesłanek: 1) obiekt budowlany lub jego część wybudowano bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, czyli w warunkach samowoli budowlanej; 2) upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy; 3) istnienie obiektu nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy obu instancji poświęciły swe rozważania jedynie ostatniej przesłance, stwierdzając, iż zrealizowanie inwestycji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza. Tymczasem uwadze organów umknęło, iż inwestor większość prac dotyczących adaptacji budynku gospodarczego wykonał pomiędzy 1997 r. a 1998 r. w oparciu o ostateczna decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. w dniu 18.10.1996 r. Okolicznością bezsporną pozostaje fakt, że decyzją Wojewody [...] nr [...] r. z dnia [...] kwietnia 2001 r. stwierdzono nieważność tej decyzji, jednak zrealizowana w czasie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycja nie powinna być traktowana jako samowola budowlana w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.12.1993 r. sygn. akt IV SA 2144/97, Lex nr 48710). W tym miejscu należy także zauważyć, iż z prostego zestawienia dat ustalonych przez organ I instancji wynika, iż od zakończenia adaptacji – 1998 r. do dnia wydania decyzji nie upłynęło 5 lat, o których mowa w art. 49 Prawa budowlanego. Odrębną kwestią są roboty budowlane wykonane w związku z ociepleniem budynku w roku 2001 bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, które winno być przedmiotem zainteresowania właściwego organu nadzoru budowlanego. Z ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy wynika, iż co prawda Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...].11.2001 r., działając w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymał kontynuowanie robót budowlanych, jednak postanowienie to upadło, bowiem nie nastąpiło wydanie przez organ decyzji w oparciu o art. 51 powołanej ustawy. Należy więc uznać, iż sprawie niniejszej nie zaszła również przesłanka opisana w art. 55 ust. 1 pkt 3. Nie przesądzając oczywiście wyniku postępowania, stwierdzić należy, ż ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające winny w zakresie zastosowania art. 55 Prawa budowlanego poczynić stosowne ustalenia i rozważania. Sprawa zatem nie została rozpatrzona w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, co z uwagi na naruszenie wymagań określonych w przepisach art. 7, art. 77 kpa, a także naruszenie art. 55 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1a i Ac ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240 poz. 2052, z 2003 r. nr 124 poz. 1153).