IV SA 1175/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi U.W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. uzgodnił projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej GSM 900/1800 MHz – w I etapie - docelowo 900/1800/2100 MHz dla [...] w L. przy ul. [...] z zastrzeżeniem: – po zrealizowaniu obiektu użytkownik winien przeprowadzić pomiary kontrolne elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wytwarzanego przez urządzenia będące źródłem promieniowania, – każdorazowa zmiana sposobu zabudowy wokół stacji będzie wymagała uwzględnienia istniejących źródeł promieniowania elektromagnetycznego, co może prowadzić do konieczności zmiany parametrów stacji. W uzasadnieniu podał, że z załączonego raportu oddziaływania na środowisko opracowanego w październiku 2002 r. wynika, że zasięg obszaru w którym może być przekroczony dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego dla pracy anten stacji będzie niedostępny dla ludzi. Analizując rozkład pól elektromagnetycznych w odniesieniu do obecnego zagospodarowania terenu stwierdził, że przedmiotowa stacja nie będzie oddziaływać na stan środowiska i zdrowie ludzi, nie spowoduje zmian w gospodarce wodno-ściekowej, nie wpłynie na stan powierzchni ziemi, gleby a także na klimat akustyczny. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. Główny Inspektor Sanitarny na podstawie art. 134 kpa, po rozpatrzeniu odwołania U.W., stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji przysługuje stronie postępowania, natomiast art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ramach postępowania administracyjnego w sprawach związanych z realizacją inwestycji, istnienie interesu prawnego łączy się z faktem bezpośredniego sąsiedztwa i z ewentualnym wpływem planowanej inwestycji na walory użytkowe sąsiednich nieruchomości. Z dokumentów przekazanych przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. w przedmiotowej sprawie nie wynika aby U.W. była stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym danej sprawy. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła U.W. Skarżąca podniosła, że jako mieszkanka osiedla M., na terenie którego planowana jest lokalizacja przedmiotowej stacji uważa, że ma interes prawny wynikający z art. 31 i 32 ustawy Prawo ochrony środowiska z kwietnia 2001 r. Ponadto Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L., która została wydana w oparciu o niekompletnie sporządzony raport oddziaływania na środowisko przedmiotowej stacji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśnił, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają możliwości i zarazem nie są kompetentne do ustalenia stron w postępowaniu administracyjnym, w którym są jedynie organem uzgadniającym. Decyduje o tym organ właściwy – określony ustawowo- do wydania decyzji w danej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest zasadna. W nauce prawa administracyjnego, jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że w razie gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która twierdzi, że zaskarżone orzeczenie dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać to odwołanie. Jeśli w wyniku rozpatrywania odwołania organ stwierdzi, że osoba ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (vide komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego, C.H. Beck, Warszawa, 1996 r., s. 575). Podobne stanowisko prezentuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.06.1986 r., ONSA 1987 r., nr 2, poz. 46), w którym Sąd wyraził pogląd, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy do wydania odrębnego aktu administracyjnego, orzekającego o tym, czy konkretna osoba jest, czy nie jest stroną). Uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98, ONSA 1999/4/119 podaje, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Ustalenie zatem, czy żądanie pochodzi od strony powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty lub w inny sposób kończący sprawę. Brak legitymacji do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy osoba składająca odwołanie nie brała udziału w postępowaniu pierwszej instancji i nie twierdzi w odwołaniu, że zaskarżona przez nią decyzja narusza jej interes prawny lub obowiązek, jak również nie żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W takim przypadku ma zastosowanie przepis art. 134 kpa. Postanowienie wydane w trybie art. 134 kpa, o niedopuszczalności odwołania ma charakter wyłącznie procesowy. Błędne jest zatem zamieszczenie w jego uzasadnieniu treści dotyczącej posiadania uprawnień strony przez osobę wnoszącą odwołanie, bowiem treść taka odnosi się do kwestii merytorycznych, które nie mogą być rozstrzygane w drodze postanowienia. W niniejszej sprawie organ w sposób wadliwy, postanowieniem wstępnym, rozstrzygnął o braku przymiotu strony skarżącej U.W., zamiast dokonać tej oceny w toku rozpoznania jej odwołania i rozstrzygnąć rzecz w formie decyzji. Na marginesie trzeba zwrócić uwagę, iż organ odwoławczy rozważania co do istnienia po stronie skarżącej przymiotu strony ograniczył do stwierdzenia, że jej nieruchomość nie przylega do terenu inwestycji. Należy natomiast rozważyć, czy inwestycja, której dotyczy postępowanie może oddziaływać ujemnie na nieruchomość skarżącej, co uzasadniałoby jej udział w postępowaniu w charakterze strony. Z powyższych przyczyn należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.