IV SA 1179/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie ( WSA Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska ( spr. ), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] luty 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki Uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...].02.2003r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania G.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 08.2002r odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...].11.1998r którą nakazano na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r rozbiórkę wykonanej dobudowy budynku mieszkalnego usytuowanego w W. wybudowanego bez pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził co następuje: Orzeczenie ostateczną decyzją nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej dobudowy budynku mieszkalnego wydano na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane. Przepis ten stanowi o bezwzględnej rozbiórce obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i nie przewiduje żadnego odstępstwa od tego wymogu. Wzruszenie takiej decyzji w trybie art. 155 Kpa jest możliwe tylko w sytuacji gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Może zatem dotyczyć tylko decyzji uznaniowych lub takich przy wydawaniu których organ administracyjny miał do wyboru kilka rodzajów rozstrzygnięć z których każde było zgodne z prawem. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 155 Kpa bowiem przepis szczególny którym jest art. 48 Prawa budowlanego bezwzględnie zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu i zmiana takiej decyzji w trybie art. 155 Kpa stanowiłaby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu, a tym samym istotne naruszenie zarówno art. 155 Kpa jak i podstawowej zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 Kpa. Brak przesłanek do zastosowania art. 155 Kpa powoduje bezprzedmiotowość postępowania zatem zgodnie z art. 105§l Kpa postępowanie wszczęte w tej sprawie podlega umorzeniu. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sadu Administracyjnego wystąpiła G.B. domagając się uchylenia zarówno decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu zbadania interesu społecznego i interesu strony dającego podstawę do zmiany decyzji, uniemożliwił jej zapoznanie się z pismem strony H.L. nie wyrażającej zgody na zmianę decyzji oraz podnosi, że występowała o zmianę decyzji w trybie art. 154 Kpa w którym zgoda strony nie jest wymagana Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.nr 153 poz271 z póżn zm )- niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Rozpoznając wniesioną przez G.B. skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2003r Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych niż zostały w niej wskazane przyczyn. Z uzasadnienia skargi wynika, że organ II instancji stwierdził brak przesłanek do zastosowania art. 155 z uwagi na przepis szczególny którym jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane i doszedł do wniosku iż brak przesłanek powoduje bezprzedmiotowość postępowania zatem zgodnie z art. 105 §1 Kpa postępowanie wszczęte podlega umorzeniu. Mimo ,że organ odwoławczy trafnie uznał, że wniosek strony o zmianę ostatecznej decyzji o rozbiórce może być rozpatrywany w trybie art. 155 bowiem strony nabyły prawa i jest on bezzasadny to zaskarżoną decyzję należało uchylić albowiem nie rozstrzygnęła ona istoty sprawy. W sytuacji gdy żądanie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa nie zasługuje na uwzględnienie organ jest obowiązany wydać decyzję merytoryczną w której uzna żądanie za nieuzasadnione tak jak to uczynił organ I instancji.. Umorzenie postępowania w takim przypadku narusza art. 105 §1 kpa Stanowisko te znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego . W wyroku z dnia 18 marca 1998r II S.A. 44/98, LEX nr 43170, Naczelny Sąd Administracyjny za błędny uznał pogląd , iż w przypadku niemożności wydania decyzji pozytywnej w trybie art. 155 kpa organ umarza postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości. Zdaniem NSA wszczęcie postępowania na podstawie art. 155 kpa powinno zakończyć się decyzją załatwiającą sprawę co do jej istoty, a więc odnośnie przesłanek wzruszenia albo odmowy wzruszenia ostatecznej decyzji z otwarciem drogi do kontroli sądowej. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 lutego 2002r. III RN 218/00, OSNAP2002,nr 15,poz.349. Zdaniem Sądu Najwyższego w sytuacji gdy żądanie strony zmiany decyzji ostatecznej jest nieuzasadnione organ powinien wydać decyzję merytoryczną w której uzna żądanie za nieuzasadnione. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie daje podstaw do umorzenia postępowania na podstawie przepisu art. 105 kpa jeżeli strona jest zainteresowana w otrzymaniu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i konsekwentnie przy tym obstaje. Z analizy przedstawionego Sądowi materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżąca jest zainteresowana uzyskaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Dlatego też w zaistniałej sytuacji wobec wykazanego wyżej braku podstaw do umorzenia postępowania w trybie art. 105§1 kpa organ orzekający w tej sprawie powinien przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wydać decyzję kończącą postępowanie rozstrzygając jednocześnie o istocie sprawy. Ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o umorzeniu postępowania która nie podlega wykonaniu dlatego Sad uznał, ze rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji jest zbędne. Z wyżej przytoczonych powodów na podstawie art. 145§1pkt 1 lite ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) orzeczono jak w sentencji wyroku.