IV SA 1187/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg S. C., G. K. i Z. G. M. w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargi oddala. 7/IV SA 1187 i 1188/03 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. wydanym na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zobowiązał G. K., S. i J. C. spadkobierców i zarządców działki nr ewid. [...] i [...]-rech lokali mieszkalnych w budynku z częścią parteru użytkowaną jako pomieszczenie sklepowe oraz Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w S. - administratora i zarządcę części budynku obejmującej 7 lokali mieszkalnych znajdujących się w/w obiekcie do: - przeprowadzenia kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu jak również kontroli przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz instalacji występujących w przedmiotowym budynku, dokonanej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy dokonywaniu dozoru lub usług w zakresie naprawy lub konserwacji odpowiednich urządzeń energetycznych, natomiast stanu technicznego przewodów kominowych osoby posiadającej kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim – w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania niniejszego postanowienia; - oraz sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się na działce nr ewid. [...] położonej w S. przy ulicy [...], wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na wniosek S. C. przeprowadzono na działce nr ewid. [...] wizją w czasie której ustalono, iż znajdujący się tam budynek mieszkalny wielorodzinny wybudowany został w latach 1938 – 1939 r. Budynek jest własnością prywatną, z tym że 7 lokali jest nadal administrowanych przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w S. W czasie oględzin stwierdzono spękanie płyt stropowych i stropów, zawilgocenie i zagrzybienie ścian, ubytki tynku na wszystkich elewacjach. Do części lokali mieszkalnych doprowadzona została przez mieszkańców, we własnym zakresie kanalizacja. Organ nadzoru budowlanego stwierdziwszy nienależyty stan techniczny budynku oraz brak wymaganych kontroli nakazał G. K., S. I J. C. oraz Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w S. przeprowadzenie kontroli oraz przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego całego budynku. Powyższe postanowienie wydano z pouczeniem, iż nie służy od niego zażalenie, a strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Mimo pouczenia adresaci postanowienia złożyli zażalenie. Zakład Gospodarki Komunalnej nie kwestionując merytorycznej zasadności przeprowadzenia kontroli i sporządzenia ekspertyzy wskazał, iż obowiązki te powinny zostać nałożone na właścicieli budynku. Podobnie S. C. i G. K. argumentując, iż budynek jest w bardzo złym stanie technicznym. podali, iż obowiązki nałożone postanowieniem powinien w całości wykonać Zakład Gospodarki Komunalnej, który od 1980 r. do chwili obecnej zarządza budynkiem. Budynek nie został przekazany im jako właścicielom. Jego zły stan techniczny wynika zaś z tego, że Zakład Gospodarki Komunalnej mimo, iż czerpał dochody z czynszu płaconego przez lokatorów nigdy budynku nie remontował i nie dbał o jego stan techniczny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażaleń, postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. wydanym na podstawie art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W skardze do NSA skarżący G. K. i S. C. podnoszą kwestie merytoryczne oraz kwestionują zasadność nałożenia na nich wskazanych w postanowieniu obowiązków. Skarżący Zakład Gospodarki Komunalnej przedstawiając także argumenty merytoryczne wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej nałożenia obowiązków na Zakład. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoją argumentację przedstawioną w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje: Przede wszystkim należy stwierdzić, iż przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie wydane na podstawie art. 134 kpa stwierdzającą niedopuszczalność odwołania. Postanowienie to ma charakter wyłącznie procesowy. Z tych względów poza rozpoznaniem Sądu pozostają zarzuty merytoryczne podnoszone przez skarżących. Zgodnie z art. 141 kpa na postanowienie wydane w toku postępowania służy zażalenie, tylko wtedy gdy kodeks tak stanowi. Ograniczenie prawa zażalenia tylko do postanowień, których zaskarżalność została uregulowana wprost w przepisach Kodeksu Postępowania Administracyjnego oznacza, że nie przysługuje m. in. zażalenie na postanowienia podejmowane w zakresie postępowania dowodowego, które nie wpływają bezpośre3dnio na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Prawo zażalenia na tę postanowienia służy tylko łącznie z prawem odwołania od decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu I instancji wydane na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane z 1994 r. Przepis ten, podobnie jak przepis art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. upoważnia organ do nałożenia obowiązku przedstawienia stosownego materiału dowodowego, na stronę. Jeżeli, nieodpowiedni stan budynku, może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia, mienia lub środowiska, organ może zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku oraz nakazać w każdym terminie przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1 art. 62 Prawa Budowlanego. Obowiązki te nakładane są w drodze postanowienia, gdyż dotyczą kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy. Przepis ten usytuowany jest w rozdziale 6 Prawa budowlanego regulującego kwestie utrzymania budynków w należytym stanie technicznym. Skutkiem stwierdzenia niewłaściwego stanu technicznego jest wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 Prawa Budowlanego). Nałożenie obowiązku przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego ma więc na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy, który w razie wypełnienia dyspozycji art. 66 Prawa budowlanego zakończy sprawę utrzymania budynku we właściwym stanie technicznym – decyzją kończącą sprawę. W tym stanie rzeczy postanowienie wydane na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego ma na celu – uwzględniając też zbieżność przesłanek występujących w art. 62 ust. 3 i art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego dostarczyć materiał dowodowy do wydania decyzji kończącej sprawę. Chodzi tu o natychmiastowe działanie mające na celu ustalenie stanu technicznego budynku. Nakładanie tych obowiązków w drodze decyzji otwierałoby drogę odwołania ze skutkiem suspensywnym co w kontekście możliwości zagrożenia życia lub zdrowia byłoby nieracjonalnym działaniem ustawodawcy. Wykładnia celowościowa wskazuje, że w sytuacji zagrożenia ustawodawca dał możliwość szybkiego i sprawnego uzyskania wiedzy na temat stanu technicznego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 1999 r. sygn. Akt. IV SA 1622/97 zgodnie z którym nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku poddania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego dodatkowej kontroli, powinno nastąpić w drodze decyzji. Jeżeli natomiast zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy w toku postępowania, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia. Zgodnie z przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego o kwestiach wynikających w toku postępowania, a niezbędnych do jego właściwego przeprowadzenia, orzeka się w drodze postanowienia, które ma charakter dowodowy. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ podejmie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy na podstawie np. art. 66 czy 67 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.