IV SA 1194/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-08
Skład orzekający: sędzia NSA Andrzej Gliniecki, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), asesor WSA Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy pismo strony inicjujące postępowanie było nieprecyzyjne co do żądania, a istniały podstawy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 105 § 1 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania bez należytego wyjaśnienia intencji strony i bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W przypadku nieprecyzyjnego żądania, organ powinien wezwać stronę do jego doprecyzowania, zgodnie z zasadą odformalizowania postępowania i dbania o interes strony.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do organu nadzoru budowlanego z prośbą o zbadanie poprawności procedur administracyjnych i prawa w toku budowy linii elektroenergetycznej. Organy obu instancji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę do sądu, podnosząc, że organy nie wyjaśniły, czy jego pismo nie było wnioskiem o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji, i że organ I instancji powinien nadać skardze bieg zgodnie z jej treścią.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), asesor WSA Mariola Kowalska,, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2004 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, II. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. Zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. C. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W. C. pismem z dnia 8 grudnia 2001 r. nazwanym "skargą" zwrócił się do organu nadzoru budowlanego z prośbą o zbadanie poprawności przestrzegania procedur administracyjnych oraz prawa w toku budowy linii elektroenergetycznej o napięciu 110 KV której słup został zlokalizowany na jego działce w odległości 5m od domu prosząc o podjęcie przewidzianych prawem działań.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia 6 marca 2002r wyznaczył wizję lokalną która potwierdziła okoliczności podane w piśmie, a nadto ustalił ,że inwestor wybudował w 1979r Imię energetyczną nie posiadając decyzji o pozwoleniu na budowę i nałożył na Zakład Energetyczny obowiązek przedłożenia inwentaryzacji słupa wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wybudowanej linii z przepisami techniczno-budowlanymi z uwzględnieniem ochrony użytkowników przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.
Po otrzymaniu wraz z inwentaryzacją opinii technicznej w której stwierdzono , że linia energetyczna nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia i nie znajdując podstaw do zastosowania zarówno art. 37 jak i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2002 znak [...] r na podstawie art. 105§l kpa umorzył postępowanie. W odwołaniu W. C. podniósł iż zaskarżona decyzja jest dla niego nie do przyjęcia bowiem " w uzasadnieniu zostało wszystko stwierdzone lecz jej umorzenie narusza moje dobra osobiste-zdrowotne, majątkowe" i prosił o jej weryfikację..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003r znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał ,że postępowanie wyjaśniające zostało przez organ I instancji przeprowadzone w sposób prawidłowy pod kątem analizy art37 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 24 października 1974r i nie znajdując podstaw do nakazania rozbiórki jak i też dokonania zmian lub przeróbek stosownie do art. 40 wyżej powołanej ustawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął prawidłową decyzję umarzając postępowanie.
W. C. już tym razem reprezentowany przez adw. A. C. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się jej uchylenia i uchylenia decyzji ją poprzedzającej.
W skardze pełnomocnik podnosi, iż organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły czy pismo skarżącego dotyczące zbadania legalności budowy linii energetycznej nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania lub o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny przebiegu linii energetycznej. Pełnomocnik skarżącego uważa, że organ I instancji powinien nadać skardze bieg zgodnie z jej przeznaczeniem i treścią, a nie umarzać postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na jego wynik. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte przed organem I instancji z inicjatywy skarżącego, przy czym złożone przez niego pismo z dnia 8 grudnia 200l r. zwane "skargą" było nieprecyzyjne co do zawartego w nim żądania
Z żądania "zbadania poprawności przestrzegania procedur administracyjnych oraz prawa w toku budowy linii elektroenergetycznej" która to budowa miała miejsce w 1979r.i była prowadzona w oparciu o ostateczną decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny przebiegu linii energetycznej nie wynika jednoznacznie czego domagał się skarżący działający wówczas samodzielnie bez pomocy adwokata. W tej sytuacji ze względu na obowiązek organu dokonania oceny formalnej wniesionego przez stronę podania, rzeczą jego było sprawdzenie, czy podanie to odpowiada wymaganiom przewidzianym dla tego rodzaju pism / art. 63§1 i 2 k.p.a./. Zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 kpa jest jego odformalizowanie tak, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu.
W razie wątpliwości dotyczących żądania skarżącego organ mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska dbając jednocześnie aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.
Organ powinien udzielić stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w taki sposób ażeby mogła jasno i wyraźnie określić swoje żądanie które wyznacza przedmiot postępowania i właściwość organu do jego rozpatrzenia.
W niniejszym przypadku organ powinien w sposób szczególnie wnikliwy ustalić treść żądania pisma skarżącego nazwanego " skargą" mając na uwadze art. 235 kpa. W przypadku gdyby strona domagała się wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji co obecnie w skardze podnosi to należy zauważyć, że organ nadzoru budowlanego nie byłby właściwy do rozpatrzenia sprawy i zgodnie z art. 65 kpa musiałby sprawę przekazać właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ I instancji badał sprawę pod kątem art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane co wynika z uzasadnienia decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2002r bowiem w osnowie decyzji organ I instancji " umorzył postępowanie w sprawie istniejącej linii energetycznej oraz lokalizacji słupa".
Tak sformułowana osnowa decyzji świadczy o braku dokładnego ustalenia rodzaju sprawy będącej przedmiotem postępowania.
Należy podkreślić, że żądanie rozbiórki linii energetycznej nie wynikało z pisma skarżącego wszczynającego postępowanie administracyjne. Niedopuszczalnym było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 kpa. Decyzję taką organ mógłby wydać tylko wtedy gdyby postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe , a w szczególności wówczas gdyby strona zrezygnowała z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdyby przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdyby organ stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W niniejszym przypadku żadna z powyższych nie zachodziła dlatego umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty stanowi naruszenie art. 105§l kpa oraz narusza interes strony skarżącej.
Ponieważ organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego , w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy dlatego decyzje ich na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały uchylone.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło