IV SA 1195/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-05

Skład orzekający: sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Leszek Kamiński, As.WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo orzekły o nakazie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów, nie wyjaśniając, w jakim zakresie naruszono prawo budowlane, zwłaszcza gdy inwestor twierdził, że nowe obiekty powstały na istniejących fundamentach w miejscu starych?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 KPA, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nie ustalono precyzyjnie, w jakim zakresie inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, co skutkowało orzeczeniem całkowitej rozbiórki, podczas gdy nakaz ten powinien dotyczyć jedynie tej części obiektu, która została wybudowana z naruszeniem prawa. Wobec powyższego, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą K. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego i ubikacji. Skarżący twierdził, że nowe obiekty powstały na istniejących fundamentach w miejscu starych, drewnianych budynków, które były w złym stanie technicznym. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób wystarczający, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak ( spr.), Sędziowie WSA Leszek Kamiński, As.WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie polega wykonani do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, po rozpatrzeniu odwołania K. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] czerwca 2002 r. nakazującej K. B. rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej i wymiarach 8,40 x 3,30 m wraz z fundamentami oraz ubikacji suchej o konstrukcji murowanej i wymiarach 1,5m x 1,3m wraz z fundamenatmi i dołem kloacznym zlokalizowanych na nieruchomości przy ul. [...] miejscowość G. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. w czasie przeprowadzonej w dniu 28 maja 2002 r. wizji na nieruchomości przy ul. [...] stwierdził, iż jej właściciel K. B. wybudował w latach 1999 – 2000 budynek gospodarczy oraz ubikację. Ponieważ inwestor nie uzyskał wymaganego prawem pozwolenia na budowę ubikacji ani nie dokonał zgłoszenia budowy budynku gospodarczego, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego organ orzekł rozbiórkę samowolnie wzniesionych obiektów. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż przepisy Prawa budowlanego wprowadzają automatyczne orzekanie rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł K. B. podając, iż zarówno budynek gospodarczy, jak i ubikację wybudował w miejsce uprzednio istniejących budynków, które były w złym stanie technicznym. Istniejący budynek gospodarczy i ubikacja były konstrukcji drewnianej i nie nadawały się do dalszego użytkowania. W ich miejsce na istniejących fundamentach wybudował nowe obiekty murowane, które są niezbędne dla dalszego funkcjonowania gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie dodatkowo wskazując, iż zrealizowanie nowych obiektów w miejsce starych, które zostały rozebrane nie zwalniało inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż organy obu instancji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób, który nie budziłby wątpliwości. Podjęły zatem rozstrzygnięcia z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 77 KPA. Orzekając rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej wraz z fundamentami oraz ubikacji suchej o konstrukcji murowanej wraz z dołem kloacznym i fundamentami, organy całkowicie pominęły ustalenia dokonane w czasie przeprowadzonej w dniu 28 maja 2002 roku wizji, podczas której skarżący podał, że murowany budynek gospodarczy powstał w miejscu istniejącej drewnianej szopy. Następnie w wniesionym odwołaniu wskazał, że budynek gospodarczy wraz z ubikacją pobudował na starych fundamentach na których uprzednio znajdował się drewniany budynek gospodarczy z ubikacją. Budynki te pobudowane były na potrzeby Szkoły Podstawowej, która wynajmowała u niego pomieszczenia. Były one drewniane i w bardzo złym stanie technicznym. Wobec podnoszonych przez skarżącego okoliczności obowiązkiem organu było wyjaśnienie w jakim zakresie dopuścił się samowoli budowlanej. Wydając decyzję nakazującą całkowitą rozbiórkę nie jest bez znaczenia, czy nakaz ten dotyczy całego obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia, bądź zgłoszenia, czy też tej jego części, która powstała jako tzw. samowola budowlana. Nie można bowiem nakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozbiórkę można nakazać tylko w takim zakresie, w jakim obiekt wybudowano z naruszeniem prawa. Organ I instancji dysponuje oświadczeniem inwestora złożonym do protokołu wizji, z którego wynikało, że obiekty pobudował na starych fundamentach, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i nie ustalił zakresu prac wykonanych z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę i nakazał całkowitą rozbiórkę obiektów. Także organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzje I instancji podjął ją bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mimo, że skarżący w odwołaniu sformułował zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z tych względów uznając, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło