IV SA 1232/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, as. WSA Mariola Kowalska,, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7/IV S.A. 1232/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania D. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] lutego 2002r. nakazującej w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 prawo budowlane w zw. z art.103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane wykonanie określonych robót budowlanych celem doprowadzenia budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr ew.[...] przy ul. [...] w W. do stanu zgodnego z przepisami - na podst. art.138 ust.1 pkt.2 kpa : uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał D. S. wykonanie w terminie do 31 maja 2003r. następujących robót budowlanych celem doprowadzenia wybudowanego budynku do stanu zgodnego z przepisami: - zamurowanie otworów okiennych w ścianie południowo-wschodniej budynku - skrócenie płyty balkonowej wystającej poza obrys budynku od strony południowo-wschodniej zgodnie z zatwierdzonym projektem - doprowadzenie dachu od strony południowo-wschodniej do stanu zgodnego z projektem W uzasadnieniu wskazał, że inwestor wybudował przedmiotowy budynek niezgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem technicznym. Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1996r. inwestorem budowy był R. S. Przeniesienie powyższą decyzją pozwolenia na budowę nastąpiło w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1994r. z zachowaniem wszystkich warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].04.1989r. Stwierdzone wyżej odstępstwa w sposób istotny odbiegają od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i naruszają prawo. Usytuowanie obiektu ze ścianą z otworami okiennymi wysuniętym dachem i balkonem w ostrej granicy działki narusza przepis par.12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz.62/. Ma to powiązanie z naruszeniem interesów osób trzecich jakimi są w sprawie władający działką ew. [...] B. A., T. K., A. W., J. W. i J. W. Podniesione przez skarżącego zastrzeżenia dotyczące prawa własności tych osób, co do działki nr ew. [...] nie zostały w niniejszym postępowaniu udowodnione. Z zapisu w ewidencji gruntów z dnia [...] maja 2001r. wynika, ze władającymi działką nr [...] są właśnie te osoby. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł D. S. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił, że uchylając decyzję organu I instancji i orzekając ponownie o obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, organ odwoławczy naruszył zasadę II instancyjności postępowania. Poza tym inwestorem przedmiotowego budynku była jego babcia K. M. i matka D. S., ponieważ to one uzyskały pozwolenie na budowę. Zatem bezprawnie zdaniem skarżącego obciążono go przedmiotowymi robotami budowlanymi. Rozpoznanie sprawy trwa już 10 lat a końcowe rozstrzygnięcie narusza rażąco art.138 kpa. Poza tym organ odwoławczy błędnie przyjął jako władających działką nr. [...] wskazane w decyzji osoby, choć skarżący przyznał, że rodzina W. w 1938r. nabyła 10% udział w 1/3 niepodzielnej części tej nieruchomości. Zarzucił, że organ odwoławczy nie odniósł się do argumentów podnoszonych przez niego w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację i dodatkowo wskazał, że uchylenie decyzji organu I instancji wynikało z niewskazania terminu wykonania robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć nie z przyczyn w niej podniesionych. Przedmiotem rozpoznania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie była ocena robót budowlanych prowadzonych przy realizacji budynku mieszkalnego stanowiącego południowo-wschodni segment w zabudowie bliźniaczej, położonego przy ul [...] w W. działka nr [...]. Swoje rozstrzygnięcia organy orzekające w sprawie oparły na treści art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w zw. z art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Zgodnie z treścią art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Artykuł 103 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r.brzmi "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Ustęp drugi w/w artykułu brzmi "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 1989r nr [...] K. M. i D. S. uzyskały pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego położonego w północnej części działki przy ul. [...] stanowiącej działkę nr ew.[...] w W., natomiast decyzją z dnia [...] czerwca 1992r., nr [...] uzyskały pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego stanowiącego południowo-wschodni segment w zabudowie bliźniaczej na w/w nieruchomości. Umową darowizny z dnia [...] kwietnia 1993r./ akt notarialny [...] K. M. i D. S. darowały swoje udziały we wskazanej wyżej nieruchomości na rzecz R. S. i D. S. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 1996r. nr [...] Burmistrz Gminy W. na podstawie art.40 ustawy Prawo budowlane z 1994r. przeniósł na rzecz R. S. decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1989 r., natomiast decyzją dnia [...] listopada 1996r nr [...] w oparciu o art.40 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane przeniósł na rzecz D. S. decyzję z dnia [...] czerwca 1992r. nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku jednorodzinnego stanowiącego południowo-wschodni segment w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...]. Przeniesienie pozwolenia na budowę w trybie art.40 ustawy Prawo budowlane z 1994r.ma ten skutek, że osoba na rzecz której przeniesiono pozwolenie realizuje je we własnym imieniu i na własną rzecz, przyjmując wszystkie warunki zawarte w decyzji o pozwoleniu na budowę. Trafnie organy orzekające w sprawie ustaliły, że skarżący jako inwestor realizując budynek mieszkalny: południowo wschodni segment w zabudowie bliźniaczej, wykonał niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę: dwa okna w ścianie południowo-wschodniej oraz dach z okapem wysuniętym poza granice działki, a także wysunął płytę balkonową poza obrys budynku i granicę działki nr [...]. Nie jest zatem zasadny zarzut skargi, iż bezpodstawnie nałożono na skarżącego obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Błędnie jednak zastosowano w sprawie jako podstawę rozstrzygnięcia art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Jak wynika z materiału sprawy już w 1994r. F. W. złożył wniosek do organu o wszczęcie postępowania w sprawie zbadania legalności robót budowlanych prowadzonych przy realizacji przedmiotowego budynku podnosząc, iż m.in. iż w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku wybudowano okna, a także narożnik. W 1994r. organ przeprowadził oględziny spornego budynku dokonując stosownych ustaleń. Wynika z tego, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed [...] stycznia 1995r. Do tej daty postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją /i nie dotyczy wzniesienia budynku w warunkach samowoli budowlanej/ zatem zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r. a nie przepisy Prawa budowlanego z 1974r./ cyt. wyżej art.103 ust.1/. Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego został przyjęty pogląd, iż przepis art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. należy rozumieć w ten sposób, że obiekt zrealizowany z odstępstwami od pozwolenia na budowę wydanego w dacie obowiązywania ustawy z 1974 r. i całkowicie wybudowany w czasie obowiązywania tej ustawy w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie podlega unormowaniom tej samej ustawy. Gdyby obiekt budowlany został wybudowany całkowicie w czasie obowiązywania ustawy z 1974r to należałoby przyjąć, że sprawa podlega ocenie na podstawie unormowań zawartych w art.40 i 42 w/w. ustawy. Tymczasem jak to wyżej wskazano, pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu zostało przeniesione na rzecz skarżącego w 1996r w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane 1994r. Pozwala to przyjąć, że przedmiotowy dom nie był całkowicie wybudowany w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r. Przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest bowiem możliwe, gdy planowana inwestycja została całkowicie zrealizowana. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu należy zbadać sprawę na podstawie regulacji zawartej w art.51 ustawy Prawo budowlane z 1994r. a w dalszej kolejności na podstawie przepisów tej ustawy dotyczących pozwolenia na użytkowanie, a nie w oparciu o art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ w trybie art.42 ust.3 ustawy Prawo budowlane z 1974r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest tylko stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Ponadto błędnie organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji / prawdopodobnie przez przeoczenie/ z naruszeniem art.107 par.3 kpa, powołuje się na decyzję z dnia [...] lutego 1996r. Decyzja ta dotyczyła rozbudowy budynku od strony północnej, którego inwestorem był R. S., a nie skarżący D. S. Treść uzasadnienia pozostaje wobec tego w sprzeczności z rozstrzygnięciem. Organy obu instancji naruszając art. 28 kpa przeoczyły , iż udział w sprawie w charakterze strony powinien brać także drugi współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości / o ile jest nim nadal/ – R. S., który został pominięty zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym jak i przed organem odwoławczym. Nie jest uzasadniony zarzut skargi, iż w sprawie naruszono zasadę dwuinstancyjności. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Wynika to z art.138 kpa który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy czego następstwem jest utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy lub uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Nie można też zgodzić się z twierdzeniem, iż błędnie ustalono strony postępowania tj. władających nieruchomości sąsiedniej oznaczonej w ew. jako działka nr [...]. Z ewidencji gruntów z dnia [...] maja 2001r.wynika, że wskazane w zaskarżonej decyzji osoby są spadkobiercami współwłaścicieli działki nr [...]. Zgodzić się trzeba jednak ze skarżącym, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest przez organy w sposób rażąco opieszały, co godzi w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Biorąc powyższe pod uwagę z uwagi na to, ze zaskarżona decyzja jak poprzedzająca ja decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art.7, art.77 par.1, 28 kpa, art.103 ust.2 i art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art.145 par.1 ust.1a,b,c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.